Het nutteloze bestaan aanvaarden
Christophe Herreman
103

Christophe, zonder veel bedoeling gaf ik impulsief een reactie op je blog. Toegegeven jouw deconstructie liet me niet onverschillig.

De tekst ‘De mens blijft mens’ van Marius Coolen stuur ik je graag toe. In de tekst zelf wordt geen verwijzing gemaakt naar de drie fasen zoals beschreven door Hermann Hesse. Doch na het lezen ervan kon ik er niet omheen.

Het citaat van Hermann Hesse vond ik in het boek ‘Mystagogie’ van Tjeu van den Berk, waarin hij de drie fasen van menswording beschrijft. Bij het lezen hiervan had ik zoiets van, dit heeft grond onder de voeten.

Volgens mij zijn er twee bedenkingen waar jij steeds op terug komt, namelijk moraal behoeft geen transcendentie, men hoeft niet te geloven om te weten wat goed is, en godsdienst is een verzinsel voor wie het leven anders niet aankan, noem het opium voor het volk. Welnu ik denk dat het genuanceerder is.

Het gaat niet over het hebben van een goede moraal, maar over de onmogelijkheid van de moraal.

Zoals het beschreven staat in het artikel van Marius Coolen: ‘Maar geen enkele moraal kan de mens werkelijk redden. De rechtvaardigheid alleen is niet voldoende, omdat zij, afgesneden van de diepe emoties waaruit zij ontstaan is, dreigt te verharden tot een bittere droge vrucht’. Of uit het citaat van Hermann Hesse: ‘Het inzicht dat er geen verwerkelijking van de deugd, geen volledige gehoorzaamheid, geen voldoende dienst mogelijk is, dat rechtvaardigheid onbereikbaar, goed zijn onvervulbaar is’. Het symboliseert de steen die Sisyphus oprolt naar de top. Maar eenmaal aangekomen rolt de steen naar beneden. Hij moet opnieuw beginnen tot het oneindige toe. De mythe eindigt met de woorden ‘We moeten Sisyphus ons voorstellen als een gelukkig mens’. Hier wringt iets, geen mens kan dit dragen. In het naar beneden rollen van de steen overheerst de vertwijfeling, wanhoop en ontreddering. Hier plaatst jij de mens die grijpt naar een hogere macht teneinde een verklaring te vinden. Maar de echte moedige mens is als Sisyphus die opnieuw aan het werk gaat.

Een anderen mogelijkheid is beschreven als de derde fase, die inderdaad is als een soort opgeven. Het verstand moet loslaten, de bittere droge vrucht van zich afwerpen, en terug voeling krijgen met de diepere bronnen van het bestaan, het duistere water. Dit wordt bedoeld met redding, het leven helen, terug de heelheid ervaren.

Christophe laat duidelijk zijn, ik respecteer je standpunten, ik vertolk enkel wat voor mij betekenisvol is.

Like what you read? Give Chris Vander Massen a round of applause.

From a quick cheer to a standing ovation, clap to show how much you enjoyed this story.