Waarom we trouwen met de verkeerde persoon

“Ik ben getrouwd. Gelukkig.” Wij die getrouwd zijn (of die getrouwd zijn geweest) herkennen ongetwijfeld het cynisme in deze uitspraak. Het hoeft bij voorkeur niet zo te zijn, maar ah, we spotten al eens graag met onszelf. Het stelt ons in staat om de onvrede en de teleurstellingen die we ervaren een beetje draaglijker te maken.

Zijn we echt gelukkig in ons huwelijk, of hebben we het geluk gehad iemand te vinden die met ons wilde trouwen? De interpretatie staat voor iedereen vrij. We geven het in ieder geval niet graag toe als we onszelf ongelukkig achten. Het zou immers overkomen alsof we hebben gefaald in onze gelofte die we, al dan niet met veel enthousiasme, met de buitenwereld hebben gedeeld.

Kijk eens om je heen. Hoeveel getrouwde koppels ken je, waarvan je oprecht de indruk hebt of kan zeggen dat ze gelukkig zijn? Het zijn er in mijn geval niet zo heel veel, en dan laat ik de sporadische kink in de kabel nog achterwege. Een groot aantal koppels die ik ken, ervaren fundamentele problemen, ook al geven ze dat niet graag toe. Voor de buitenwereld is echter het vaak pijnlijk duidelijk.

We proberen als koppel deze problemen te bespreken en in het beste geval slagen we daar in. Als dat niet lukt, leggen we er ons bij neer, ook al weten we dat we daarbij hoogstwaarschijnlijk een stukje van onszelf opofferen. En als we te veel van onszelf moeten opofferen, loopt het verkeerd af.

De cijfers van de FOD Economie liegen er niet om: meer dan de helft van de huwelijken sinds de eeuwwisseling eindigt in een echtscheiding. Statistisch gezien, heeft onze trouwpartij dus weinig kans op slagen. Reken daar nog eens het aantal huwelijken bij waarin het nooit tot een officiële scheiding komt, maar waarin partners emotioneel of zelfs fysiek gescheiden leven, en we komen aan een duizelingwekkend hoog percentage.


Waarom we trouwen

En toch besluiten we ondanks onze geringe slaagkansen toch om in het huwelijksbootje te treden. Wat drijft ons dan zover?

Het huwelijk is een maatschappelijk (en religieus) fenomeen. Oorspronkelijk eerder van praktisch nut. Je trouwde met iemand uit je directe omgeving; je buur, een kennis of zelfs een familielid, om het leven praktisch in te richten en verworven eigendommen veilig te stellen. Er waren heel wat economische voordelen aan een dergelijke overeenkomst. (Boekentip: Solo, Nathalie le Blanc — paperback, e-book)

De romantiek en de algemene vooruitgang in de welvaart bracht hier echter verandering in. De dag van vandaag volgen we ons hart (of beter ons instinct) om een partner te vinden en we worden door de media en onze omgeving ook op alle vlakken aangemoedigd om dat te doen. Een sprookjeshuwelijk met alles erop en eraan, de prins op het witte paard. Het is een beeld dat bij veel mensen bekend is en waar we ook naar willen streven.

Iemand die niet trouwt, faalt toch een beetje in het leven vinden we, dus we leggen wat sociale druk. We willen immers dat iedereen van hetzelfde geluk mag proeven, of net hetzelfde lot moet ondergaan.

De perfecte partner

Onze zoektocht naar de perfecte partner wordt gestaakt op het moment dat we genoeg voldoening vinden bij een bepaalde persoon. In de meeste gevallen is die partner niet perfect, maar is hij of zij goed genoeg. Er is een hele hoge waarschijnlijkheid dat er ergens iemand anders rondloopt die nog beter geschikt zou zijn als partner. De vraag is wanneer we stoppen met zoeken (of swipen) en of we het risico willen lopen te verliezen wat we hebben.

We zijn veeleisend als het op onze partner aankomt. Die persoon moet onze beste vriend zijn, onze soulmate. We verwachten absolute emotionele en intieme trouw, althans dat is wat onze samenleving ons doet geloven. Het moet de ideale gesprekspartner zijn. Die persoon moet tevens al onze emotionele, intieme en seksuele verlangens behartigen. Hij moet ons aan het lachen brengen, ons troosten, ons begrijpen zonder dat we een woord zeggen, en dat allemaal tot de dood ons scheidt. Die persoon verwacht dat bovendien ook van ons. Het is bijna utopisch als je er zo over denkt, dat er iemand zou bestaan die al deze capaciteiten bezit en deze een heel leven lang in stand houdt.

De tijd verandert ons

Naarmate onze relatie vordert, veranderen we ook als mens: we krijgen nieuwe interesses, we ontmoeten nieuwe mensen, ons wereldbeeld kan veranderen, we verliezen mogelijks de emotionele of seksuele interesse in onze partner, ... en dat geldt voor onze compagnon evenzeer.

We kennen onszelf vaak niet ten gronde als we (op jonge leeftijd) een relatie starten, laat staan dat we onze partner kennen. Gaandeweg ontdekken we meer van onszelf en de persoon waarmee we ons leven delen. Het perfecte beeld dat we oorspronkelijk van de ander hadden, takelt geleidelijk aan af en wat overblijft is vaak niet waar we voor hebben getekend.

Indien we als koppel niet in staat zijn om met die veranderingen om te gaan, brengt dat onze relatie danig in gevaar: we voelen ons niet begrepen, we communiceren minder, we twijfelen aan de liefde van onze partner, we geraken uiteindelijk emotioneel gedetacheerd en belanden in een dood huwelijk. De liefde die er ooit was, is niet meer en zal hoogstwaarschijnlijk nooit meer terugkomen. De elastiek die ons verbindt, hangt slap of is gebroken.

Scheiden of blijven

En dan komt de vraag: should we stay or should we go? Kunnen we ons neerleggen bij de status quo? Willen we als verbitterde oude peren ons leven afsluiten? Wat met de kinderen? Wat met het huis? Wat zal onze omgeving denken? Het huwelijk maakt het doorhakken van deze knopen niet makkelijk.

Zijn we bovendien sterk genoeg als mens om ons leven overhoop te gooien? Kunnen we dat mentaal aan? En hoe gaan we dat praktisch doen, als we straks met één inkomen moeten rondkomen? Gaan we bovendien wel iemand anders vinden (als we al iemand anders nodig hebben)? Iedereen kent minstens één koppel dat omwille van dergelijke redenen samenblijft, of dat doet tot de tijd gunstiger is: het huis is afbetaald, de kinderen zijn het huis uit, … Zo triest en oneerlijk met onszelf.

Soms moet je afscheid nemen van iets of iemand om te voorkomen dat je afscheid neemt van jezelf. (onbekend)

De perfecte partner geherdefinieerd

Ons instinct is uiteindelijk een hele slechte waardemeter als we over een potentiële partner willen beslissen en biedt geen enkele garantie dat we krijgen wat we hopen te vinden. Liefde op het eerste zicht lijkt slechts in een heel gering aantal gevallen te kloppen.

Wat we uiteindelijk zoeken in een partner, is de capaciteit om verschillen bespreekbaar te maken en op een respectvolle manier compromissen te sluiten. We willen onszelf kunnen ontdekken en uiten zonder daarbij afgerekend te worden door onze partner. Als we daar als koppel in slagen, als alles bespreekbaar en tolereerbaar is, hebben we een enorme sterke basis en kunnen we ver geraken. Zou het dan niet leuk zijn om te trouwen?

Why You Will Marry the Wrong Person, Alain de Botton