Nomaden in Srebrenica

Coen Van de Ven
Jul 10, 2015 · 3 min read

Op 11 juli 1995, twintig jaar geleden, werden meer dan 8000 moslimmannen in Oost-Bosnië vermoord door Servische legers. De gruwelijke massamoord werd erkend als de laatste genocide in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog. De Belgen Kasper Goethals (22) en Johannes De Bruycker (26) en de Nederlander Coen van de Ven (23) trokken naar de stad. Hun verhalen werden gepubliceerd in De Morgen, P-Magazine en Balkan Insight. Exclusief voor Vranckx en de Nomaden blikken ze terug op hun eerste stappen in de wereld van de internationale journalistiek.


Door Kasper Goethals, Johannes De Bruycker & Coen van de Ven


We rijden in een bus van Sarajevo naar Srebrenica - vier uur lang slingeren we in bochten tussen het prachtige Bosnische heuvellandschap. Rond ons zien we de propaganda-oorlog die over de doden gevoerd wordt. Op de plaats waar duizend mannen zijn doodgeschoten, mogen moslimvrouwen nog steeds hun mannen niet herdenken en ertegenover staat een groot monument voor gestorven Serviërs. Het is pas honderd meter verder dat we een kleine gedenksteen tegenkomen voor de moslimslachtoffers.

“Ik heb me nog nooit zo Nederlands gevoeld”, zegt Coen. We hebben de voorbije weken keihard gewerkt om ons de geschiedenis eigen te maken en de Nederlandse schuldvraag is hierbij niet te ontwijken. Toen de mannen en vrouwen werden opgedeeld, keken de Nederlandse soldaten van de Verenigde Naties toe. Ze hadden onderhandeld met de Serviërs en bekwamen alleen een uitweg voor henzelf en hun personeel. De mannen van weerbare leeftijd die voor hun ogen werden opgesplitst, werden de volgende dagen massaal doodgeschoten.

Wat de invloed van religie is op de onderlinge verhoudingen in Srebrenica, weten wij bij aankomst nog niet. Eén van de eerste stappen is daarom interviews regelen met de imam en de orthodoxe priester. © Johannes De Bruycker.

We zijn bijna bij Srebrenica en onze bus rijdt langs een begraafplaats waar ondertussen meer dan 5100 van de 8372 gestorven slachtoffers begraven liggen. De rijen zijn bijna hypnotiserend, vlekkeloos wit marmer in het zonlicht. Flitsend. We zitten met een klomp in onze maag.

We stappen uit en het begint te regenen, achter de heuvels rolt de donder langs. Lange gevlekte schaduwen van ruïnes met kogelgaten en lege gebouwen vallen over de straten. We zijn ons hyper bewust van waar we iets eten of drinken. Zitten we nu bij een Serviër in een bar? Wat zullen de moslims daarvan denken? We lopen de natuur in om af te koelen en komen overal graven tegen. De sterfdata liegen er niet om: 1992, 1993, 1994. Dit zijn de slachtoffers van de burgeroorlog. De doden kijken vanuit de heuvels uit op de stad.

In Srebrenica barst het nog altijd van de ruïnes. Soms zijn het losse huizen die tussen de nieuwbouw staan, maar vaak ook hele straten waar geen bewoner meer naar terugkeerde. © Johannes De Bruycker.

Aangekomen vinden we snel een slaapplaats bij een vrouw die ons in vloeiend Duits aanspreekt. Zij is net als vele anderen teruggekeerd in de afgelopen tien jaar.

De afgelopen weken hebben we veel gelezen en in hoog tempo een heleboel interviews met professors en betrokkenen gedaan - nu is het tijd om met de mensen zelf te praten. Mensen die de stad ontvluchtten, overleefden of verdeelden. Nu bouwen ze aan een nieuw bestaan en aan een nieuw Srebrenica.


Deze blog bestaat uit drie delen. Dit is deel een. De volgende delen over hoe wij de bevolking ontmoeten, te werk gaan en hoe wij onze verhalen hebben gepubliceerd, volgen snel.

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade