Tiểu đường ở trẻ em là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị như thế nào?
Hầu hết chúng ta đều cho rằng, tiểu đường chỉ xuất hiện ở những người đã trưởng thành. Thực tế rằng, căn bệnh này có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào, trong đó có rất nhiều trẻ em đang mắc căn bệnh nguy hiểm này. Để giúp các bậc cha mẹ hiểu rõ hơn về tiểu đường ở trẻ em, tôi sẽ cung cấp những thông tin hữu ích về bệnh lý này để bạn nắm rõ hơn.
>> Tìm hiểu tiểu đường tuýp 1
>> TPCN hỗ trợ tiểu đường bonidiabet có tốt không

Tiểu đường ở trẻ em là gì?
Theo quá trình hoạt động bình thường, men tiêu hóa sẽ phân hủy hầu hết thức ăn khi hấp thụ thành dạng đường glucose (đường đơn), tạo ra nguồn năng lượng chính cho cơ thể.
Glucose trong máu sẽ được phân bổ khắp cơ thể cùng với một loại hormone insulin để hỗ trợ cho các tế bào được nuôi dưỡng bởi glucose phát triển. Insulin được sản xuất tại tuyến tụy, với một cơ thể khỏe mạnh thì tuyến tụy luôn sản xuất đủ lượng insulin để có thể đưa hết lượng glucose trong máu đến các tế bào.
Tiểu đường trẻ em được gọi là tiểu đường tuýp 1 sẽ xuất hiện khi tuyến tụy không thể sản xuất đủ insulin. Chính vì thế, khiến lượng đường trong máu tồn đọng và tăng cao, dẫn đến bệnh tiểu đường.
Hiện nay, tình trạng trẻ em mắc bệnh tiểu đường ngày càng nhiều hơn. Tuy nhiên, khác với người lớn thì trẻ em lại rất khó điều trị, vì cơ thể của bé cần nhiều chất dinh dưỡng (không thể kiêng khem cực khổ) để có thể phát triển toàn diện.
Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường ở trẻ em
Trẻ em mắc bệnh tiểu đường túy 1 thường do yếu tố từ di truyền và sinh học gây ra. Có một số trường hợp trẻ em mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 là do cha/mẹ đang bị tiểu đường tuýp 2.
Ngoài ra, còn một nguyên nhân khác dẫn đến tiểu đường ở trẻ em chính là thừa cân, béo phì. Bác sĩ Lê Thị Hải cho biết: Có rất nhiều trường hợp bệnh nhi đến khám với trọng lượng cơ thể vượt quá mức cho phép và tăng nguy cơ bị chứng tiểu đường loại 2 cao nhất. Tuy nhiên, vấn đề chính là đây chính là “thái độ” chăm sóc con của các bậc cha mẹ rất lơ là, khi được hỏi về vấn đề ăn uống, không ít người đã “giãy nảy” nói rằng bé chỉ hơi mũm mĩm!

Dấu hiệu nhận biết tiểu đường ở trẻ em
Cũng giống như người lớn, khi trẻ bị tiểu đường sẽ xuất hiện những dấu hiệu sau mà các mẹ cần chú ý:
- Khát nước nhiều:
Tiểu đường tuýp 1 là tình trạng lượng glucose trong máu tăng cao và sức đề kháng của cơ thể đang cố gắng cân bằng lại. Trong đó, hiện tượng khát nước nhiều là triệu chứng rõ nhất.
Khi bé khát nước nhiều, chính là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang nổ lực loại bỏ bớt lượng đường trong máu ra ngoài dẫn đến sự khát nước liên tục một cách bất thường. Do đó, mẹ cần quan tâm thật kỹ.
2. Trẻ đi tiểu nhiều hơn bình thường:
Bình thường thì trẻ đi tiểu 3–4 lần/ngày hoặc nhiều hơn (do uống nhiều nước). Tuy nhiên, ở chứng tiểu đường trẻ em thì con số này cao gấp nhiều lần. Thuật ngữ y học gọi là chứng đa niệu (polyuria), do cơ thể đang hoạt động mạnh mẽ nhầm là lọc glucose qua nước tiểu. Tuy nhiên, để tránh nhầm lẫn và cũng không thể chủ quan đối với sức khỏe của bé. Khi xuất hiện dấu hiệu này, bạn nên dẫn bé đi khám ngay lập tức.
3. Sụt cân đột ngột
Dù người lớn hay trẻ nhỏ mắc tiểu đường loại 1 đều xảy ra tình trạng sụt cân nhanh chóng không rõ nguyên nhân. Lý giải là do sự trạng rối loạn chuyển hóa lượng đường huyết trong máu.
4. Trẻ ăn nhiều nhưng luôn than đói
Có một nghịch lý đáng sợ là trẻ bị tiểu đường ăn rất ngon miệng, nhưng cân nặng không tăng và luôn cảm thấy đói nhiều hơn. Điều này gây ra là do tình trạng calorie giảm, cùng với đo mỡ và cơ bắp bị tiêu hủy dẫn đến mất năng lượng nhiều hơn.
5. Luôn cảm thấy mệt mỏi
Nếu đột nhiên bạn thấy bé nhà mình luôn mệt mỏi và không còn hứng thú trong mọi hoạt động vui chơi bình thường thì cũng là dấu hiệu nhận biết trẻ bị tiểu đường loại 1.
6. Nếu bé kêu mắt bị mờ
Lượng đường trong máu tăng cao khiến có thành phần nước trong thủy tinh thể bị thay đổi. Dẫn đến thủy tinh sưng to khiến bé khó nhìn rõ những hình ảnh dù ở xa hay gần. Nếu bạn đã dẫn bé đi khám nhưng không phải do cận thị gây ra thì hãy trao đổi với bác sĩ để tìm ra giải pháp ngăn ngừa và điều trị bệnh cho bé càng nhanh càng tốt.
Bệnh tiểu đường tuýp 1 gây nguy hiểm như thế nào đến sức khỏe của bé?
Trẻ bị kháng insulin hay tiểu đường tuýp 1 sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp hoặc khiến cho nồng độ cholesterol và triglycerides trong máu trở nên bất thường. Khi các vấn đề này kết hợp lại, thì bác sĩ chuyên khoa gọi là hội chứng chuyển hóa.
Bệnh tiểu đường khá nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời, vì có thể gây ra những biến chứng về sau ở trẻ như: tổn thương thận, suy giảm thị lực, mắc các bệnh về tim mạch và đột quỵ. Ngoài ra, tiểu đường cũng gây tác động đến nướu răng, dây thần kinh hoặc những vấn đề mạch máu.

Cách điều trị tiểu đường ở trẻ em hiệu quả
- Theo dõi lượng đường trong máu:
Việc theo dõi đường huyết thường xuyên chính là giải pháp giúp cha mẹ và bé có thể kiểm soát được lượng đường trong máu vẫn nằm ở mức ổn định. Bạn nên kiểm tra và ghi lại mức đường huyết của trẻ ít nhất 2–3 lần/ngày hoặc hiệu hơn tùy thuộc vào thể trạng và lượng insulin mà trẻ đang cần.
Vì để biết đường đường glucose trong máu của bé, nên bắt buộc phải chích ngón tay để lấy máu kiểm tra. Chính vì thế, các bậc phụ huynh nên tham khảo và chọn mua dòng máy đo tiểu đường có thể lấy máu ở nhiều vị trí khác nhau sẽ tạo sự dễ dàng và không khiến bé sợ.
2. Theo dõi đường huyết liên tục (CGM)
Ngoài cách trên, để có thể kiểm tra tiểu đường ở trẻ em thì bạn cũng có thể sử dụng phương pháp mới nhất CGM để gắn lên cơ thể của bé và dùng 1 loại kim nhỏ dưới da giúp kiểm tra chính xác mức đường huyết vài phút 1 lần.
Tuy nhiên, phương thức này lại không được nhiều chuyên gia bác sĩ đánh giá cao vì kết quả đem lại không hoàn toàn chính xác giống như các loại máy đo tiểu đường hiện nay. Chính vì thế, bạn chỉ nên áp dụng nó như một thiết bị y tế bổ sung.
3. Sử dụng Insulin và các loại thuốc khác
Bệnh tiểu đường loại 1 sẽ bắt buộc điều trị bằng insulin. Tùy theo tình trạng diễn biến bệnh ở mỗi bé khác nhau nặng hay nhẹ mà có thể phải dùng insulin cả đời. Hiện nay có một số insulin như: insulin tác dụng ngắn, insulin tác động nhanh, insulin trung hay insulin tác dụng kéo dài. Hoặc 1 vài thực phẩm chức năng hỗ trợ điều trị tiểu đường như bonidiabet
Thông thường, để đưa insulin vào trong cơ thể sẽ thông qua đường kim tiêm hoặc bút tiêm insulin. Ngoài ra, có thể sử dụng một loại máy bơm insulin để tiêm cho trẻ. Loại thiết bị này có kích thước và kiểu dáng tương tự như một chiếc smartphone. Mọi ống nối dự trữ insulin sẽ có thêm ống thông cấy kèm theo để gắn dưới da bụng của trẻ. Máy bơm insulin tiện lợi hơn nhờ thiết kế phân chia cụ thể số insulin tự động nên khi sử dụng, bạn có thể tự điều chỉnh mức insulin phù hợp nhất với chỉ số đường huyết trong máu của trẻ.
Bên cạnh đó, để có thể điều trị tiểu đường ở trẻ em tốt nhất, thì cha mẹ cũng cần quan tâm đến chế độ ăn của bé: ít béo, ít ngọt, … nhiều chất xơ và uống nhiều nước. Cùng với đó là nên khuyến khích bé phải tập thể dục mỗi ngày để cơ thể khỏe mạnh hơn và giúp cân bằng đường huyết hiệu quả.