10 geboden van de makersbeweging

Makerspaces krijg je in alle maten en gewichten: creatieplekken voor jongeren, werkplekken voor artiesten, creatieve hub voor academici en studenten, een coöperatief labo voor de buurt, mobiele fablabs in fietsen, busjes en bestelwagens, computerclubs voor nerds en geeks, initiatieworkshops voor kinderen en jongeren.

Die diversiteit is een grote troef. Van klein tot groot. Iedere cultuurwerker en organisatie kan een rol opnemen.

Deze verscheidenheid is ook te zien in de verschillende projecten rond makerspaces die Cultuurconnect ondersteunt in Bree, Evergem, Gent, Geraardsbergen, Kortrijk, Puurs, Lebbeke, Londerzeel, Route 42.

Ga op verkenning en laat je inspireren door anderen. De gedeelde zoektocht maakt deel uit van het DNA van de makerbeweging.

De openheid en toegankelijkheid is verankerd in het FabLab Charter. De bestaande initiatieven ontvangen je met open armen.

FabLab BeNeLux verenigt alle FabLab initiatieven in de Lage Landen en Luxemburg, maar er zijn ook andere werkvormen zoals Coderdojo, Medialab of creatieve werkplaatsen. Cultuurconnect zet je graag op weg.

Denk na over de rol die je in de makersbeweging wil en kan spelen in jouw eigen lokale/regionale context. Iedere bibliotheek of cultuurhuis opereert immers in een specifieke context. In veel regio’s, steden of gemeenten zijn al Coderdojo’s actief, zetten scholen in op ST(R)E(A)M-onderwijs, is er een hogeschool- of universiteitscampus met een goed uitgerust fablab, zijn er repaircafés.

Die focus op de lokale gemeenschap staat centraal en sluit perfect aan bij de kernwaarden van de culturale actoren. Bekijk ook welke expertise je in huis hebt of in huis kunt halen.

Wij zijn aan het uitzoeken welke rol we met onze bibliotheek kunnen opnemen. Deze inspiratiedag komt op een ideaal moment. — Eva Vanackere, bib Waregem op inspiratiedag ‘Focus op makerspaces’

Zeker als je als bibliotheek of cultuurhuis de expertise nog niet in huis hebt, kun je samenwerken met partners. Veel bibliotheken of cultuurhuizen hebben bijvoorbeeld al een CoderDojo in huis. Anderen huren een expert in voor een train-the-trainer-traject.

FabLab Erpe-Mere vond bijvoorbeeld onderdak in een middelbare school en zet trajecten uit voor leerlingen uit het secundair, maar ook voor de lagere scholen. Ze bieden samen met lokale partners vakantiekampen aan. En hebben als vzw mensen uit de politiek, onderwijs en andere sectoren in hun bestuur. De geïnteresseerde vrijwilligers kunnen op hun beurt een rol opnemen. Een gelijkaardige aanpak zien we in de grotere FabLabs van Zeeland en Antwerpen.

Kijk de kat niet uit de boom, maar begin ermee. Experimenteer en wacht niet tot je het volledige plaatje overziet. De wereld verandert snel.

Ik heb het nog nooit gedaan dus ik denk dat ik het wel kan! — Pippi Langkous

Het is niet nodig om te wachten tot alle vragen beantwoord zijn of tot er een volledig uitgerust lab ingericht werd. De essentie van makersbeweging gaat niet over een lange aanloop of dure toestellen. Je kunt starten met een kleinschalig traject dat focust op lokale doelgroepen en de ontwikkeling van digitale skills. De Digitale Week is een ideale aanleiding.

De mens is een Homo Faber: maken maakt ons tot mens. Al doende, leert men. Deze aanpak krijgt meer en meer voet aan de grond, niet enkel in onderwijs. Het is ook een essentieel onderdeel van het culturele leven.

Falen is een deel van het leerproces. Wees niet bang van een bochtig parcours. Omarm Murphy, zie stroompannes en een computer die het even laat afweten als een uitdaging, een nieuwe stap om te leren.


7. deel wat je leert en maakt

Zoals gezegd zit het delen in het DNA van de maakbeweging. Londerlab, een van de projecten die Cultuurconnect samen met de bibliotheek van Londerzeel begeleidt, brengt dit al in de praktijk.

Via het project Makerspaces en de inspiratiedag Focus op Makerspaces wil Cultuurconnect expliciet inzetten op het delen van inspiratie en expertise met het brede culturele veld.

Wendy Van Wynsberghe (Constant vzw) lijstte enkele deelplatformen op en reflecteerde over de rol die bibliotheken en cultuurhuizen hierin kunnen opnemen.

Het mag leuk zijn. De mens is ook een Homo Ludens. De deelnemers aan de maakworkshops in de namiddag van de inspiratiedag ‘Focus op makerspaces’ kwamen allemaal met een brede lach op hun gezicht naar buiten met hun zelfgemaakte robots of na het bouwen van een LEGO-machine.

In dit speelse schuilt een grote kracht van de maakbeweging. Het boort de passie aan waarmee kinderen de wereld ontdekken: vol nieuwsgierigheid en onbevangen.

Zeker op het vlak van spelen en creativiteit liggen kansen voor de brede cultuursector. In essentie facilteren makerspaces dezelfde creatieve zoektochten als artistieke werkplaatsen. Op veel plaatsen zien we dat kunstenaars fablabs opzoeken om voorstudies, prototypes of maquettes te maken.

Centraal in de makersbeweging staat het out of the box-denken, de maatschappij herdenken. Dit is het kruispunt waarop maakbeweging en cultuursector elkaar ontmoeten en versterken.

Start klein, maar bekijk zeker hoe je de ideeën van makerspaces op een structurele en strategische manier kunt verankeren in jouw organisatie. Denk na over hoe je partnerschappen onderhoudt, een publiek opbouwt, trajecten uitzet, welk businessmodel je uittekent, hoe je mensen en middelen inzet, waarop je focust en hoe andere organisaties flankerend kunnen werken.

Cruciaal is dat je er een eigen werking van maakt. Dat het meer wordt dan het aanbieden van externe workshops. De JeugdBoekenMaand of Digitale Week kunnen zo de toonmomenten van een ruimere jaarwerking worden. — Bert Pieters, Mediawijs

Show your support

Clapping shows how much you appreciated Cultuurconnect’s story.