Publikujemy kolejną część cyklu wileńskich felietonów Mieczysława Limanowskiego. Tym razem będzie nieco o centralizacji i decentralizacji ośrodków decydujących o rozwoju miast, zawiłościach instytucjonalnych, sporach kompetencyjnych, starciu urbanistyki i sztuki, rozbieżnych opiniach i wizjach rozwoju. I o tym, jak to wszystko pogodzić. Zapraszamy do zapoznania się z dyskusją sprzed osiemdziesięciu lat.

M.O. i A.R.

Cerkiew Świętej Trójcy i klasztor Bazylianów przy ulicy Ostrobramskiej w Wilnie, 1935 (domena publiczna, ze zbiorów NAC)

Mieczysław Limanowski W Wilnie ma teraz głos urbanistyka

III. KUM i KUSP

Pierwodruk: „Słowo” 1937, nr 112, s. 2–3 (źródło: Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa, domena publiczna, data dostępu: 26 października 2018).

Rewolucje polegają na tym ostatecznie, że p[e]wne zasady biorą w łeb, a nowe przychodzą, stwarzając odmienny porządek…


Publikujemy – zgodnie z zapowiedzią – kolejny felieton Mieczysława Limanowskiego poświęcony problemom urbanistycznego rozwoju Wilna, ale jednocześnie odsyłamy zainteresowanych historią urbanistyki do opublikowanego w tym samym numerze i na tej samej stronie tekstu inż. arch. Kazimierza Biszewskiego. Prawdę mówiąc, on wydał się nam jeszcze ciekawszy. I nie ma to nic wspólnego z lokalnym patriotyzmem wrzeszczan.

M.O. i A.R.

Wilno, widok na miasto z katedrą i Górą Zamkową, przed 1937 (domena publiczna, ze zbiorów Polony)

Mieczysław Limanowski W Wilnie ma teraz głos urbanistyka

II. W pogoni za urbanistą

Pierwodruk: „Słowo” 1937, nr 109, s. 6 (źródło: Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa, domena publiczna, data dostępu: 26 października 2018).

Głową naszego miasta jest dr Maleszewski[1]. Mamy dla niego ogromny szacunek…


Z Marcinem Dymiterem rozmawia Czesław Romanowski

Czesław Romanowski: Twoja – w moim odczuciu – najbardziej miejska płyta to nieopublikowany dotychczas materiał Soundtracks. Idea tej płyty, wyrażona w tytułach utworów, krąży wokół skojarzeń z konkretnymi miejscami w mieście – lub w okołomiejskiej przestrzeni – niekiedy z przestrzeniami przez ciebie wyobrażonymi. Znajduje się na tej płycie utwór W miejsce starych budynków powstają nowe. Czym jest dla ciebie nagrywanie dźwięków miasta? Próbą, na wzór fotografii, dźwiękowego zapisania ich aktualnego stanu, tego, co tu i teraz?

Marcin Dymiter: W pewnym sensie tak, choć nie wiem, czy analogia z fotografią jest w tym wypadku trafna…


Jeśli myśli się o Mieczysławie Limanowskim to najczęściej w kontekście Juliusza Osterwy i ich wspólnej pracy w Reducie, jednym z najsłynniejszych polskich teatrów. Równie często może się kojarzyć z geologią, bo też po ukończeniu studiów na Politechnice Lwowskiej, a potem w Lozannie z sukcesem zajmował się tą dziedziną. Za to chyba niewiele osób wie, że jest również autorem cyklu publicystycznych tekstów poświęconych urbanistyce. Felietony te wydały się nam tak interesujące, że postanowiliśmy je zaprezentować na naszych łamach. Tym samym rozpoczynamy cykl źródłowych publikacji poświęconych refleksji nad miejskością i urbanistyką.

M.O. i A.R.

Panorama Wilna z wieży zamkowej, lata 30. XX wieku (domena publiczna, ze zbiorów NAC)

Mieczysław Limanowski W Wilnie ma teraz głos urbanistyka


Miasta są wielowarstwowe. Kolejne poziomy historii, ludzkich losów, wszelkich przemian uwidaczniają się w przestrzeni, w architekturze, powszechnych i niecodziennych artefaktach. Jedne warstwy przykrywają inne, nie zawsze w porządku chronologicznym, nierzadko przenikają się, a współistniejąc – tworzą nowe sensy i wartości. Niektóre długo pozostają w ukryciu. Chowają się za współczesnymi dekoracjami, usuwają z drogi. Niektórych, choć są w zasięgu wzroku, nie dostrzegamy. O innych zapominamy, często z premedytacją. Bo są wymagające, bywają wyzwaniem, wyrywają ze sfery (myślowego, ekonomicznego, historycznego) komfortu. Te warstwy kształtują tożsamość miasta, a stosunek do nich – tożsamość jego mieszkańców.

Dlatego wszystkie inicjatywy, które pomagają dostrzec i zrozumieć…


Panorama Warszawy z dachu Centrum Kopernika (fot. #części_proste, CC BY-SA 3.0)

Na naszej stronie internetowej krótką informację o wydawnictwie rozpoczęliśmy od deklaracji – mieszkamy w mieście – po której posypały się pytania: Kim jesteśmy? Mieszczanami, mieszczuchami, miastowymi? Migrantami ze wsi? Uciekinierami z prowincji do metropolii? Lokalnymi patriotami, którzy nie wyobrażają sobie życia poza swym miastem, miasteczkiem, mieściną? Co nas do miasta ciągnie? Co nas w nim trzyma? Co każe z niego uciekać? Dlaczego nas fascynuje, nawet jeśli równocześnie złości, męczy, przeraża? I wreszcie: czym jest miasto – (naturalne) środowisko życia tak wielu ludzi i przestrzeń kultury w najszerszym rozumieniu?

Ten ciąg pytań nie jest po prostu zabiegiem retorycznym. Jest znaczący, bo…

Wydawnictwo Części Proste

Nic, co miejskie, nie jest nam obce

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store