FRANCHISING SÖZLEŞMELERİ

Franchising içinde “know-how” (bilgi-destek) barındıran bir tür pazarlama sistemidir. Merkeze bağımlı ama kendi içinde bağımsız olan yani ‘’Disiplin içinde Bağımsızlık’’ denebilecek bir yapıya sahiptir. Bayilik sisteminden oldukça farklı olan bu sistem ülkemizde MC DONALD’S ile başlayan yolculuğunun otuzlu yıllarına ulaşmıştır.

Ülkeye bir çok yabancı marka gelip hüsranla gitmiş, bir çok yerli marka açılıp kapanmış ancak uzun vadede istikrar sağlayan ve ülkenin dalgalı ekonomisine ayak uyduranlar yaşayabilmişlerdir.

1994 yılında başladığım franchising sistem serüvenimin 22ci yılında kendimi konunun tarihine oldukça vakıf hissediyorum. Ve geçmişten bu güne göz attığımda;

Kapanıp yeniden açılan markalar, taklit edilmeler, sayıca küçülmeler, konsept değiştirmeler, markalardan kopmalar vs vs bir çok hikaye geliyor aklıma…

Yurt dışından gelen bir markanın bu toprağın damak tadını muhakkak incelemesi ve gerekirse reçetelerinde revizyon yapması gerekir. ‘’Benim her şeyim çok mükemmel ‘’ anlayışı ile giriş yapan yabancı markalar kısa zamanda hüsrana uğramışlardır. Şimdi aklınıza MC DONALD’S ve BURGER KING örneği gelmesin hemen. Onlar dünya devi ve fakat ürettikleri burgerler bile Türk damak tadı esintili…

Yerli marka olmaya çalışanlardan bazıları ise iki dükkan açarak franchising sistemine geçiyor. Sonra gelsin sorunlar yağmur gibi… İstisnalar kaideyi bozmaz ama diyeceğim şu ki; tüm bu çabaların hüsran olmaması için baştan işi sıkı tutmak gerek.

Yabancı markalar 1- reçetelerini revize etmeli 2- Franchising sözleşmelerini bizim hukuk sistemimize göre uyarlamalı

Yerli marka olmak isteyenler ise çok sağlam bir franchising sözleşmesi hazırlatmalı. Franchising sözleşmeleri muhakkak işin ehli bir danışman ve hukukçu ile ortaklaşa ortaya çıkarılmalıdır.

FRANCHISEE adayları ise kendilerine sunulan sözleşmeleri çok detaylı inceletmeleri gerekir.

Ülkemizde bu sistemin karnesi, yukarıda yazdıklarım genellikle atlandığı için maalesef çok iyi notlarla dolu değildir.

Bu yüzden henüz bizden bir dünya markası çıkamamıştır.

Hadi gelin daha sağlıklı sistemler kurmak için işi düzgün ele alalım.

Diğer yazılarımda görüşmek üzere :)