Bisikletimle Toplu Taşıma Aracına Nasıl Binerim?

DaphneZeyno
Jan 17, 2018 · 5 min read

Vapur, Deniz Otobüsü, Motor

Güzergahınız üzerinde vapur, motor, deniz otobüsü çalışıyorsa ilk tercihiniz olabilir. Hem saat sınırlaması yok hem bu araçlar geniş olduğundan bisiklet için yer bulmak kolay hem de kullanım çok fazla olduğundan iskelelerde görevliler bisiklete alışkın, siz ne yapacağınızı bilemeseniz de onlar biliyor ve ihtiyaç duyarsanız sizi yönlendiriyorlar.

Vapura binerken yoğunluk varsa önce yolcuların binmesini beklemek, kapalı alan daha geniş olduğundan bisikleti bu alanda geçişleri kapatmayacak şekilde yerleştirmek, kapalı alan doluysa üst kata çıkarmak, vapurdan inerken yine ya en son ya da iskeleye yanaşırken kapı önüne gidip bekleyerek ilk inenlerden olmak kullanım şekli olarak önerilebilir.

photo credit: Bisikletli Kadın İnisiyatifi (Women on Bicycles Initiative)

Motorlarda en son binip, öndeki açık alanda bisikletinizi bırakabilir, iskeleye yanaşırken bisikletinizin yanına giderek ilk inenlerden biri olabilirsiniz. Deniz otobüslerinde de benzer bir durum söz konusu, alan çok geniş olmasa da bisikletinizi arkadaki açık alana bırakıp kendiniz içeri geçip yolculuk edebilirsiniz. Araba vapuru, feribot gibi motorlu araç da taşıyanlarda bisikletinizi araçların olduğu alt kısma bırakabilirsiniz, görevliler yine sizi en uygun yere yönlendiriyorlar. Kalabalık bir organizasyon dahilinde örneğin 50 bisikletli feribot kullanacaksanız, bilet alırken durumu bildirmeniz durumunda önde bir araçlık yeri bisikletler için ayırıyorlar.

Metro, marmaray, tramvay, tünel, funiküler…

Yürüyen merdiveni bisikletle kullanacaksanız yapmanız gereken fotoğraftaki gibi bisikletin ön tekerleğini 90 derece sola çevirmek, bunu yaptığınızda arka tekerlek de merdivene oturuyor, sağa sola kaymaması için siz de bisikleti tutunca ve frene basınca, kolaylıkla iniyorsunuz / çıkıyorsunuz. photo credit: Bisikletli Kadın İnisiyatifi (Women on Bicycles Initiative)

Raylı sistemlerin tümünde bir istasyon düzeni var. Bisikleti bir kattan diğer kata taşımak için önerilen yöntem asansör kullanmak. Asansörler genellikle yürüyen merdiven kullanmaya üşenenler tarafından bloke edildiği için binmek zor olabiliyor. Burada iki şey yapabilirsiniz, bir sonraki sefer boş olur diye düşünerek asansörü bekleyebilirsiniz ancak asansör çıkıp inene kadar bir sonraki metro seferinin yolcuları geleceği için yine bir kalabalığın içinde kalabilirsiniz. Asansöre binemeyeceğinize karar verirseniz yürüyen merdivenleri kullanın. Yürüyen merdiven uyarılarında bisikletle kullanmanın yasak olduğunu belirtiliyor. Bu uyarı, bisikletle birlikte merdivende dengenizi kaybederseniz, size veya bisiklete bir zarar gelirse sorumluluk kabul etmemek için yapılıyor ve kimse size gelip kullanamazsın demiyor, zaten diyen olursa da asansörleri neden kullanamadığınızı anlatabilirsiniz.

Gişelerden geçişte kartınızı okuttuktan sonra geçiş çarkını boşa çevirin ve genellikle en başta veya en sonda bulunan çarksız geniş bölümden geçin. photo credit: Bisikletli Kadın İnisiyatifi (Women on Bicycles Initiative)

Bisiklet için ayrılan vagon olmadığından gözünüze kestirdiğinize binebilirsiniz. İneceğiniz istasyona yaklaşırken kalabalıktan kapıya ulaşamayacağınız hissine kapılırsanız kapıyla aranızdaki yolculara “ben bu istasyonda ineceğim ve yanımda bisiklet var.” diyerek iletişim kurun. Bunu söylediğinizde yolcular sağa sola çekilerek kapıyla aranızda geçebileceğiniz bir koridor açmak için çaba gösteriyorlar, aynı durum istasyonda kapı önünde bekleyenler için de geçerli, birinin bisikletle indiğini görünce kapı önünde kurdukları barajı biraz açıyorlar.

Bisikletle vagonda durmak için en rahat bölümler insan geçişinin olmadığı noktalar: ilk vagonun en başı, son vagonun en sonu (vatman kapısının arkası), kullanılmayan kapı tarafları ve engelli yolcular için ayrılan koltuksuz bölümler, tabii engelli yolcu varsa öncelikli olduğunu hatırlayalım. photo credit: Bisikletli Kadın İnisiyatifi (Women on Bicycles Initiative)

Metrobüs!

Raylı sistem için yazdıklarımızın çoğu, gişe geçişleri, yürüyen merdiven kullanımı metrobüs için de geçerli. Ancak metrobüse yolcu olarak binmek bile strateji istediğinden bisikletle nasıl binileceği konusu biraz daha karışık gelebilir.

Bineceğiniz durağı iyi seçin, istasyona ulaşım için bisikleti çok sayıda merdiven indirip çıkarmak yerine bir önceki veya bir sonraki daha sakin, erişimi kolay bir istasyonsa oraya doğru sürüş yapın, bisikletli olmanın avantajını kullanın, binmek için ilk tercihiniz boş araçların geldiği aktarma istasyonları olsun.

Metrobüs istasyonlarındaki görevlilerin bisiklete daha az aşina olduğunu söyleyelim, zaten bu yazıyı toplu taşıma araçlarının bisikletle kullanım sıklığı ve bu araçlarda görevli olanların olaya alışkın olup olmamasına göre kurguladık. Bu alışkanlığı onlara biz kazandırıyoruz ve onlar alıştıkça kullanım daha rahat hale geliyor, o yüzden kullanmaya ve alıştırmaya devam etmekte çok fayda var.

İstasyon görevlilerinin en sık karıştırdığı konu izin verilen saatler, o yüzden doğru bir zamanda orada olduğunuzdan emin olun ve görevli saati karıştırır ve size bu saate binemezsin şeklinde itiraz ederse “gelin panodan saatlere birlikte bakalım” deyin. Kendinize güvendiğiniz için panoya bile bakmadan size inanmayı tercih ediyorlar ve geçiş kapısını açıyorlar.

Raylı sistem ve metrobüsün tüm istasyonlarında yolculuk kurallarının yazılı olduğu panolardan her zaman destek alabilirsiniz.

Metrobüse 2. ve 3. kapılardan binmeyi tercih edin ve bisikletle ortada kalmayın, yolculuk güvenliği için bisikleti cam kenarına yaslamanız gerektiğini orada duran yolculara söyleyin ve kendinize yer açın. photo credit: Bisikletli Kadın İnisiyatifi (Women on Bicycles Initiative)

İnişlerde yine inmeden önce kapıyla aranızdakileri uyararak size geçebileceğiniz bir koridor oluşturmaları gerektiğini hatırlatın.

Otobüs!!

Otobüse başka hiçbir çareniz yoksa binin, yukarıdaki alternatifler varsa onları tercih edin. Binmek zorundaysanız durağa gidip bekleyin, tek bekleyenseniz otobüsün durakta durmamasına hazırlıklı olun, bir gülücük daha. Otobüs duraktaysa şoförden orta kapıyı açmasını isteyin, açarsa binin bisikleti cam kenarına yaslayın veya kalabalıksa birinden yardım alın gidip kartınızı okutun yolculuğun tadını çıkarın. Şoför orta kapıyı açmazsa tartışmaya girmemenizi tavsiye ediyoruz, çünkü ayaküstü yapılan tartışmalar genellikle sinir bozukluğuyla sonuçlanıyor.

Araç hat kodu, kapı numarası, bulunduğunuz durak ve saat gibi bilgilerle şoförün bisikletli olduğunuz için sizi otobüse almadığını İETT’ye ve 153 Beyaz Masaya bildirin, bisikletli olduğu için yolcu almamanın cezası 100 bilet.

Eğer ilk durak gibi bir yerdeyseniz ve henüz hareket saatine zaman varsa o zaman şoförle ve hareket amiriyle konuşmayı tercih edebilirsiniz, yolcunun yanında bisiklet taşıyabildiğini, neden o aracı kullanmaya ihtiyaç duyduğunuzu ve sizi bu haktan mahrum bırakmasının bir cezası olduğunu anlatabilirsiniz.


Toplu taşımayı rahat kullanmak için bisikleti taşımayı ve yönünü değiştirmek için manevra yaptırmayı öğrenin. Araçlara inip binerken en çok ihtiyacınız duyacaklarınızdan olacak.

Tekerlekler kirli olduğundan diğer yolcuların kıyafetlerine sürtmemeye dikkat edin ama diğer yolculardan daha fazla çekinmeyin, unutmayın orada yolculuk etmek sizin de hakkınız.

Toplu taşımada bisikletle yolculuk edebileceğiniz saatleri öğrenin, hatta bu konuda hazırlanmış görselleri telefonunuza kaydedin.

Zeynep Araboğlu — Bisikletli Kadın İnisiyatifi

Yazının ardından gelen istek üzerine, NTV Radyo — Bir Bisiklet Hikayesi programında Toplu Taşımada Bisiklet kullanmaktan bahsettiğim yayının kaydını ilgilenenler için paylaşıyorum.

DaphneZeyno

Written by

benim, bisikletimin, fotoğrafladığım anların, ortaya çıkardıklarımın öyküleri

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade