Türkiye’nin Terör Olaylarına Karşı Reaksiyonu

Başlamadan önce not: Gözünüzü bir an için kapatın ve 10 saniye kapalı tutun… Şimdi tekrar açtınız değil mi? Peki ya açamasaydınız, ya çok yakınınızda çok yüksek bir ses duymuş olsanız ve bu sizin duyduğunuz son ses olsa, ya bu sesi duyanlar sizin canınızın yarısı olsa. İşte terör böyle bir şey. Bu yazıda elimden geldiğince politik olarak birilerini veya bir grup insanı suçlamadan Türkiye’de yaşayan insanların bu duruma ne kadar kayıtsız kaldığını, bu durumun onlar için ne kadar normalleştiğini sayısal verilerle açıklamaya çalışacağım. Bir kusurum oldu ise affola.

Son zamanlarda neredeyse bir rutin haline gelen ve yaklaşık 11 aylık bir dönem içerisinde ülkemizde en az 293 kişinin bir hiç uğruna, her şeyden habersizce hayatını kaybettiği ve en az 1176 kişinin de yaralandığı bir dönemden geçiyoruz [1]. Bir kişinin hayatını, yaşama hakkını ondan almak kimsenin hakkı değildir, ne olursa olsun. Peki, ya yaralılar? Sanki yaralı olunca ufak sıyrıklarla bu iğrenç olayı atlatmış gibi düşünülüyor. Az önce gözünüzü kapatmıştınız ya, işte ya geri açamazsanız bir daha? Ya da, birazdan mutfakta bir bardak su içeceksiniz ama raftaki bardağa erişmeye çalıştığınız sağ kolunuz ya artık yoksa…

Tabii ki böyle bir durum karşısında insan olarak, eğer hala öyleysek, hissettiklerimiz çok karışık. Sinir, şiddet, öfke, üzüntü, şaşırma, intikam… Böyle bir durum karşısında elimizden geldiğince kendimizi ifade etmeye çalışıyoruz. Çoğu zaman öfke baskın oluyor.

Görünen o ki, yaşanan bu terör olaylarında Türkiye’de yaşayan insanların suçu, yakın tarihte olan olayları çok hızlı unutmaları. Bunun en büyük sebebi, ülkede sürekli olarak hayret verici, üzücü veya can sıkıcı birçok olayın arka arkaya gelişmesi.

Bu yazıda Türkiye’nin en büyük sosyal fikir paylaşım sitelerinden biri olan Ekşi Sözlük’te yazılan entry’lerin sayısına göre yaşanan terör olaylarının ne kadar çabuk unutulup, benzer yeni olayları veya toplumun içinde bulunduğu böyle bir ortamda hiç tartışılmaması gereken şeylerin tartışıldığını göstermeye çalışacağım.

Bunun için belirli bir başlıkta girilen entry’lerin zamana göre dağılımlarını karşılaştıracağım.

Son 1 senede olan terör olayları ve bunların grafikleri şöyle [1]:

20 Temmuz 2015, Suruç, 34 Ölü, 100 Yaralı
2 Ağustos 2015, Doğubayazıt, 3 Ölü, 31 Yaralı
10 Ekim 2015, Ankara, 109 Ölü, 500 Yaralı
15 Kasım 2015, Gaziantep, 1 Ölü, 5 Yaralı
12 Ocak 2016, İstanbul, 11 Ölü, 15 Yaralı
17 Şubat 2016, Ankara, 29 Ölü, 61 Yaralı
13 Mart 2016, Ankara, 38 Ölü, 120 Yaralı
19 Mart 2016, İstanbul, 5 Ölü, 36 Yaralı
28 Nisan 2016, Bursa, 1 Ölü, 13 Yaralı
1 Mayıs 2016, Gaziantep, 4 Ölü, 23 Yaralı
7 Haziran 2016, İstanbul, 13 Ölü, 36 Yaralı
28 Haziran 2016, İstanbul, 45 Ölü, 236 Yaralı

Toplam: Son 1 yılda 293 Ölü, 1176 Yaralı

Grafiklerdeki dikey eksen girilen entry sayısını, yatay eksen de zamanı göstermektedir.

20 Temmuz 2015, Suruç
10 Ekim 2015, Ankara
12 Ocak 2016, İstanbul
17 Şubat 2016, Ankara
13 Mart 2016, Ankara
19 Mart 2016, İstanbul
27 Nisan 2016, Bursa
1 Mayıs 2016, Gaziantep
7 Haziran 2016, İstanbul
28 Haziran 2016, İstanbul

Yukarıdaki grafiklerden de görüldüğü gibi Türkiye vatandaşlarını derinden etkileyecek olaylar zaman geçtikçe neredeyse hiç konuşulmuyor ve hatta unutuluyor. Olay yaşandıktan kısa bir süre sonra Ekşi Sözlük yazarları olay hakkında tepkilerini giriyorlar. Sabaha karşı girilen entry sayısı neredeyse sıfıra yaklaşıyor ve yasanan olayın ertesi günü tepkiler ilk günden daha az oluyor. İlerleyen saatlerde girilen entry sayısı git gide düşüyor ve bir süre sonra olay artık tartışılmıyor.

Bir diğer ilginç çıkarım ise şu, patlamaların ilki olan Suruç olayı, çok uzun süre tartışılırken, ilerleyen olaylar hakkında neredeyse hiç entry girilmiyor. Aynı şekilde 17 Ağustos depremi üzerinden uzun bir süre geçmiş olmasına rağmen hala daha etkisini sürdürüyor ve zaman zaman anılmaya devam ediliyor. Yani, eskiden bu tarz olaylar daha büyük bir yankı uyandırırken, şimdi toplum bu tarz olayların üst üste gerçekleşmesi sebebiyle onları çabuk kanıksayıp hızla unutuyorlar. Bu sebeple artık insanlar bu olaylara tepkisiz kalıyorlar.

Ekşi Sözlük, elbette Türkiye’nin tamamını temsil etmiyor. Fakat Türkiye’de yaşanan olayların en yoğun tartışıldığı platformlardan biri. Bu yazıda kullandığım grafikleri çıkarmak için yazdığım uygulamayı açık kaynak olarak paylaşıyorum [2]. Eğer siz de Ekşi Sözlük’te bir başlık hakkında entry girilme sıklığını görmek istiyorsanız bu uygulamayı kullanabilirsiniz.

Herkesin çok daha güzel günler görmesi dileğiyle,

Deniz Akkaya

Referanslar:

[1] https://tr.wikipedia.org/wiki/Türkiye'deki_intihar_saldırıları_listesi

[2] https://github.com/denizea/reaction