Ekonomide Yaprak Kımıldamıyor Fenomeni

"İşler nasıl gidiyor?” sorusuna esnafın durgunluk dönemlerinde ağız birliği yapmışçasına verdiği bu cevapta “Yaprak kımıldamıyor” ile kast edilen kağıt para ( banknot yaprağı) belki ama rüzgar da kast ediliyor olabilir. Harekete geçiren/motive eden bir esinti yoksa yaprak kımıldamaz, malum. Rüzgar ferahlık verir. Hareketlendirir. Hareket ise bereket getirir.

“Peki yaprak kımıldıyor mu şu ara ülkemizde? “ sorusunun cevabını, sokakta küçük esnafı gözlemleyerek ararsak, şu ara bazen öğleden sonra ilk satışını yapanları görebiliriz maalesef. Bu da “İnşaat sektöründen başka kimse satış yapmıyor şu ara” fenomeni ile tanıştırıyor bizi sokakta sıkça. Piyasaların genelinde bir kaygı ile 2018 yılına vadeli çekler de konuşulup yazılırken, gerçekten kriz var mı sorusuna, “Orta ve alt ekonomik sınıf ne zaman krizden çıktı ki?” cevabını veren politik realistlere katılmamak da zor oluyor. Ama bazı dönemler daha zorlayıcı oluyor.

Orta sınıfın, azalan ve giderek küçülen kitlesibir sıçrama yapamıyorsa örneğin, aşağı çekilirken daha çok hissediyor. Yukarı sıçramayı başaranlar da dahil herkes biraz küçülme ve masrafları kısma derdinde şu ara ek olarak.

2001–2004- 2007’de yaşananlara az biraz benzer daralmalar var. Degişen ekonomiye ayak uyduramamaktan fazla nedene ihtiyaç var sanki bu kez de.

Paylaşım ekonomisi de hazır popülerken, ev sahipliğine ya da herhangi bir hacimli sahipliğe geçmemek için deliler gibi kaçmaya çalışanlar da var aramızda- respect🙇- yediklerinden kesme pahasına ev alanlar -ya da mecbur kalanlar- da. İkinci grubun yaşadığı sıkıntı ve harcama daralmasını tüm sektörler birlikte hissediyor. Faizler yüksek, taksitler ve masraflar büyük hala. Enflasyon bazı ihtiyaç kalemlerinde hala yüksek.

Tarım dışı işsizlik ise yüzde 12.

Bir diğer kafaları meşgul eden fenomenden bahsedeyim:

[“İçmeyelim, hepimiz bırakalım, çünkü sağlığa zararlı” notu ile]

Şu ara sarma sigara içen insanlar var.

Çoğumuz ilk defa gördü hayatında bu derece ekonomik hesap yapılma zorunluluğundan kaynaklanan bir çözümü örneğin.

Sık isim ve sahip değiştiren mağazalar, ucuzluk marketleri de sayıca fazla.

2016 sezonu turizm gelirleri ve doluluk kapasitelerinde de bir azalma trendi -beklentisi- olduğu söyleniyor ek olarak.

En kötü dönemlerde dahi sıradan halk ve esnaftan evla olan ama sıkça “Yaprak kımıldamıyor” diyen Kapalı Çarşı -turistik ürünler ve altın- esnafından bahsetmeyelim artık.

Ama bir sıkıntı var.

Like what you read? Give Dilek Tosun a round of applause.

From a quick cheer to a standing ovation, clap to show how much you enjoyed this story.