Bạn thực sự đáng giá bao nhiêu?

Thi Tran
Thi Tran
Nov 2 · 6 min read

Đã bao nhiêu lần bao cảm thấy khó chịu vì cha mẹ hay đem “con nhà người ta” ra vì kết quả học tập bạn chưa tốt?

Bao nhiêu lần bạn cảm thấy ghen tị khi nghe người khác kể về thành công của họ?

Bao nhiêu lần bạn cảm thấy thua thiệt khi thấy người này mua nhà, người kia sắm xe hơi, người nọ kiếm tiền tỉ?

Và đã bao nhiêu lần bạn được đem ra làm bàn cân để so sánh với người khác?

Rất nhiều lần đúng không? Và nó diễn ra ngay từ khi chúng ta còn là 1 đứa trẻ, đến lúc cắp sách đến trường thì được so sánh có học giỏi không, có nhất nhì lớp hay không. Đến lúc thi đại học thì xem con có đậu được trường đại học, cao đẳng nào để lấy làm tự hào không. Ra trường thì xem có làm được cty lớn không, lương cao không, có mua nhà, có sắm xe hơi không, vân vân và vân vân. Và mình khẳng định những việc này diễn ra hằng ngày, hằng giờ xung quanh bạn nên dù bạn không muốn thì nó vẫn phải diễn ra, bạn chỉ có 1 cách duy nhất là vượt qua được nó.

Và nếu vượt qua được nó, bạn mới tìm thấy được giá trị đích thực của bạn.

Cuộc thi chạy của báo Cheetah và những con chó

Đây là 1 câu chuyện mình từng đọc và xin phép kể lại nôm na là người ta tổ chức một cuộc thi chạy giữa những con chó săn và một con báo cheetah để xem thực sự báo cheetah có nhanh như lời đồn không, kết quả là lũ chó hùng hục chạy còn con báo thì vẫn nằm yên trong chuồng. Bài học rút ra là nếu bạn đã thực sự chạy nhanh nhất thế giới thì không cần phải chứng minh cho những người muốn đem bạn ra so sánh 1 cách vô nghĩa làm gì cả.

Chúng ta cũng đã và đang nằm trong 1 cuộc đua vô nghĩa như vậy bởi những so sánh tầm thường, những định kiến và áp đặt vô lý của xã hội. Việc của chúng ta là nhìn ra được giá trị thực tế nằm ở đâu chứ không nên mơ hồ theo cuộc đua đó để rồi luôn cảm thấy cuộc sống không hạnh phúc.

Sĩ diện

Cuộc đua vô nghĩa ở trên được dựng nên bởi 2 chữ sĩ diện, nhất định phải chứng minh những gì thuộc về mình đều có giá trị, hơn hẳn những người khác. Con mình không được phép thua thiệt, nhất định phải có thành tích, học giỏi hơn những người khác, không được phép rớt đại học, ra trường phải làm ông này bà kia, lương cao ngất ngưỡng.

Đồn thổi, phóng đại sự thành công

Mình thường nghe câu chuyện ba mẹ nào đó kể về con họ đã vượt qua rất nhiều người để phỏng vấn đậu vào công ty này hay con họ học giỏi nằm trong top này top kia, phải tuyển chọn khắt khe mới có được. Sẵn sàng phóng đại mọi thứ về năng lực, tài sản, thu nhập với 1 mong muốn duy nhất là để nhận được sự công nhận từ mọi người. Hoặc có những người nghe ngóng thành công của ai đó rồi kể lại cho người khác y như rằng là chuyện của chính họ và nhiều khi phóng đại nhiều lần hơn nữa.

Đổ lỗi cho hoàn cảnh

Khi sự sĩ diện quá lớn, mọi người thường không nhìn nhận thực tế mà sẽ tìm 1 lý do khách quan nào đó để người khác thấy sự thất bại đó là tai nạn kiểu như con mình thi rớt do hôm đó nó đau bụng, hoặc nó thiếu có 0.25 điểm là có thể đậu trường đó rồi,… mà không nhìn chịu tìm ra nguyên nhân thất bại.

Đòi hỏi và so sánh khập khiễng

Con của ông A có học bổng thì con mình cũng phải có học bổng. Con bà B có lương vài chục củ thì con mình cũng phải lương vài chục củ. Có người học ngành A lương cao ngất thì con mình cũng phải học theo ngành đó. Có người làm cái này nhanh giàu, mua nhà, mua xe hơi mình cũng phải lao theo làm.

Thoát khỏi cuộc đua bằng cách xác định giá trị cốt lõi

Giá trị, sự thành công của 1 ai đó giống như tảng băng có phần nổi và phần chìm. Tiếc rằng thực tế thì xã hội thích nhìn vào phần nổi để đem ra so sánh với nhau hơn bởi đó là những gì duy nhất họ thấy. Cần xác định được phần chìm để bạn có thể vượt qua được. Sau đây là những gì mà nhiều người hay ngộ nhận:

*** Con học giỏi
Phần nổi: con mình phải học giỏi, phải đứng nhất lớp
Phần chìm: con mình phải thực sự có kiến thức

*** Con phải đậu đại học
Phần nổi: con mình nhất định phải đậu đại học
Phần chìm: con mình có thực sự đam mê hay có năng lực để theo hay không

*** Theo ngành A, ngành B kiếm rất nhiều tiền
Phần nổi: theo ngành đó sẽ kiếm nhiều tiền
Phần chìm: phải thực sự đam mê và đôi khi phải thực sự cố gắng rất nhiều thì mới có thể thành công được.

*** Cái mác nước ngoài
Phần nổi: du học, xuất khẩu lao động, hễ cái gì có mác nước ngoài vào là ngon ngay
Phần chìm: cuộc sống ở nước ngoài có thực sự tốt, học ở nước ngoài mà trường tào lao thì có hơn trường chất lượng trong nước không

*** Kiếm tiền sao dễ quá
Phần nổi: thằng đó mỗi tháng thu nhập cả trăm triệu sao dễ quá
Phần chìm: bạn có thực sự biết cái giá phải trả, những gì họ đã thực sự trải qua hay không? khi bạn ngủ thì họ đang cày bạn có biết hay không?

*** Sinh ra ở vạch đích
Phần nổi: cho rằng người khác may mắn hơn mình để ngụy biện sự yếu kém
Phần chìm: họ đã hơn mình ngay từ “cuộc thi bơi” trong bụng mẹ và quan trọng là ông bà, cha mẹ họ cũng đã thực sự lao động cố gắng mới có được ngày hôm nay, đừng ghen ghét họ mà hãy dành thời gian tìm kiếm hạnh phúc của riêng bạn.

Và còn nhiều điều tương tự như thế …


Bất kể thành quả nào cũng đều có lý do của nó, người khác thành công bởi họ thực sự cố gắng rất nhiều và đôi khi đánh đổi rất nhiều thứ cay đắng, đau khổ nên đừng bao giờ cho nó là may mắn, là dễ dàng. Cũng đừng bao giờ vì sự phóng đại về thành công của 1 số người vì sỉ diện của họ rồi bạn bị lay động tâm lý trở thành “đẻo cày giữa đường”, mất đi định hướng của riêng mình. Nó có thể đúng với họ nhưng chưa chắc phù hợp với bạn.

Đừng ảo tưởng dựa trên bề nổi mà hãy nhìn ra được đâu mới là phần chìm thực sự thì bạn mới có thể đưa ra được quyết định đúng đắn, tìm được hạnh phúc, giá trị đích thực của bạn.

Chúc bạn sẽ luôn tỉnh táo và đừng đưa bản thân vào cuộc đua vô nghĩa của người khác!

    Thi Tran

    Written by

    Thi Tran

    I’m a software engineer. I love programming, writing & sharing.

    Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
    Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
    Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade