Avrupa ‘sağcılaşmaya’ ne kadar yakın?

Sputnik

New York Times, ‘Avrupa sağcılaşmaya ne kadar yakın’ başlıklı çalışmasında Avrupa’daki sağ partilerin yükselişini ve sağ hareketin yaygınlaşmasını inceledi.

Avrupa’da popülist, ulusalcı ve aşırı sağ ‘neofaşist’ partiler; yaşanan mülteci krizi, cansız ekonomik büyüme ve hayal kırıklığı yaratan Avrupa Birliği gelişmeleriyle güçlenmeye ve seçimlerde boy göstermeye başladı. The New York Times’ın yaptığı interaktif çalışmada, Avrupa ülkelerindeki sağ partilerin seçimlerdeki durumları ve yükselişleri ele alınıyor.

20 Avrupa ülkesindeki seçim sonuçlarını gösteren görselde koyu gri sekmeler merkez sol ve merkez sağ partileri, açık gri diğer partileri ve kırmızı sekmeler sağ ve aşırı sağ partileri simgeliyor.

AVUSTURYA

Nisan ayındaki başkanlık seçimlerinin ilk turunda ulusalcı ve göçmen karşıtı tutum izleyen Özgürlük Partisi lideri Norbert Hofer yüzde 35,1 oy alarak başkanlık yarışında ipi göğüslemişti. Seçimlerin mayıs ayı döneminde ise yüzde 49,7 oy alan Hofer, Eski Yeşil Parti lideri 72 yaşındaki Alexander Van der Bellen ile başkanlık yarışında ufak bir farkla kaybetti. Avusturya’da seçimlerin yeniden tekrarlanması kararı üzerine Bellen yüzde 6,6’lık bir oranla Hofer’i yeniden mağlup etti.

Norbert Hofer / The Telegraph

Hofer seçim kampanyasını, ‘ülkenin sınırlarını ve ordusunu güçlendirmek, mültecilere desteği sınırlandırmak ve piyasada Avusturyalılara daha fazla iş imkânı sağlamak’ gibi sağ politikalar üzerine kurdu. Hofer’ın ‘Avusturya başta gelir’ sloganını benimseyen aşırı sağ partisi, Meclis’te 183 koltuğun 40’ını elinde tutuyor.

POLONYA

Polonya’nın sağ Hukuk ve Adalet partisi, 2015’teki parlamento seçimlerinde oyların yüzde 39’unu alarak hükümeti kurma yetkisini kazandı. Lech Kaczynski ve ikizi Jaroslaw Kaczynski tarafından 2001’de kurulan Hukuk ve Adalet partisi ilk kez 2005’te Lech’in cumhurbaşkanı, Jaroslaw’ın başbakan olmasıyla boy göstermeye başladı.

Lech Kaczynski — Jaroslaw Kaczynski / SE.pl

2010’da Lech Kaczynski ve bürokratlarının uçak kazasında ölmesi üzerine ikizi Jaroslaw, partinin liderliğini üstlendi.

MACARİSTAN

Viktor Orban ve sağ partisi Fidesz, Hristiyan Demokratik Partisi K.D.N.P ile müttefik olarak Macaristan’ın son iki parlamento seçimini kazanması, Batılı liderleri otoriter rejimini güçlendirmesi açısından kaygıya soktu. Parti aynı zamanda 2014’teki Avrupa Parlamentosu oylamasında da zafere ulaştı.

2014’teki parlamento seçimlerinde yüzde 20 oy alan aşırı sağ, mülteci karşıtı popülist ve ekonomik muhafazakâr parti Jobbik, Macaristan’ın üçüncü en büyük partisi unvanını üstlendi. Jobbik’in politikasında Avrupa Birliği üyeliği konusunda referandum yapıp, ‘Siyonist İsrail’in Macaristanı ve tüm dünyayı ele geçirmesini’ önlemek için girişimde bulunmak ta yer alıyor. Jobbik hükümetin yurtdışında yaşayan etnik Macar halkın desteklenmesi için harcamalarını artırmasını ve onları desteklemek için bir bakanlık kurulmasını istiyor. 2012’de eşcinselleri hedef alan tasarıda Jobbik ‘cinsel sapkınlık’ suçlamasıyla eşcinsellerin 8 yıla kadar hapsedilmesini öngören bir kanun önermişti.

Gabor Vona / Jobbik.com

Nisan ayının sonunda Jobbik’in lideri Gabor Vona, yönetim kurulunun yarısının ihraç edileceğini açıklamıştı. Analistler bu hamlenin partinin ‘aşırıcı unsurlarını’ 2018 seçimlerinde önce partiden temizleme müdahalesi olarak yorumluyor.

İSVEÇ

İsveç’in ‘beyaz üstün ırk hareketi’ne bağlılığını reddeden aşırı sağ İsveç Demokratları Partisi, 2014’teki seçimlerde oyların yüzde 13’ünü toplayarak parlamentodaki 349 koltuğun 49’unu kazandı.

Hiçbir ana akım partinin Jimmie Akesson’un lideri olduğu İsveçli Demokratlarla koalisyon kurmak istememesi üzerine İsveç, Yeşil Parti ve Sosyal Demokratlar’ın küçük, kırılgan koalisyonuyla yönetiliyor.

Jimmie Akesson / ZetaBoards

İsveçli Demokratların politikasında ise göçmenlere yer yok. Ayrıca parti Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üye olmasına karşı ve İsveç’in Avrupa Birliği üyeliğini referanduma götürmek istiyor.

YUNANİSTAN

1980’de kurulan neofaşist parti Altın Şafak ilk olarak zayıflatıcı ‘AB’ye borç krizi’nin yaşandığı ve kemer sıkma döneminde gerçekleşen 2012 seçimlerinde 18 koltuk kazanarak Yunan Parlamentosuna girmesiyle uluslararası ilgiyi üzerinde toplamıştı.

Avrupa Konseyi’nin insan hakları delegesinin 2013’te ‘neo-nazi ve sert’ ifadeleriyle tanımladığı Altın Şafak; aşırı mülteci karşıtı görüşleri, Rusya’yla güvenlik anlaşmasını onaylaması ve ‘Euro bizim sonumuz oldu’ açıklamalarıyla tanınıyor.

Nikolaos Michaloliakos / Al Jazeera

Eylül 2013’te Yunan güvenlik güçleri, aralarında suç örgütü kurmakla suçlanan partinin lideri Nikolaos Michaloliakos’un da olduğu onlarca Altın Şafak üst düzey yetkilisini tutukladı.

Tutuksuz yargılanmaları devam eden parti liderleri ise açıklamalarında Altın Şafak’ın ‘Yunanistan’ın Müslümanlaşması’na karşı ülke çapında birtakım eylemler planladıklarını belirtti.

FRANSA

Fransa’da ulusalcı parti Ulusal Cephe, mülteci ve Avrupa Birliği karşıtı söylemleriyle popülist bir politika izliyor.

Korumacı bir ekonomik görüş benimseyen partinin politikasına göre hükümet mültecilere harcanan paraları azaltmalı ve ülkeye girişine izin verilen mültecilerin sayısını gözle görülür bir şekilde düşürmeli.

1972’de kurulan partinin kurucuları ve sempatizanları arasında savaş zamanında Vichy rejiminin Nazi işbirlikçileri de bulunuyor.

Marine Le Pen — Jean-Marie Le Pen / IBTimes UK

Jean-Marie Le Pen’in ölümünün ardından kızı Marine Le Pen’in liderliğini yaptığı Ulusal Cephe, partinin imajını yumuşatmak istemesiyle biliniyor. Jean-Marie Le Pen, Yahudi karşıtı ırkçı söylemleri ve soykırım karşıtı açıklamalarıyla defalarca dava edilmişti.

Aralık’taki yerel seçimlerin ilk ayağında Ulusal Cephe yüzde 27 oy alarak bir çıkış yakalamış, seçimlerin ikinci ayağıyla birlikte 13 bölgede de kaybetmişti.

2017’de yapılacak başkanlık seçimlerinde de Marine Le Pen’in partisinin adayı olması bekleniyor.

ALMANYA

Aşırı sağcı Almanya için Alternatif partisi 3 yıl önce Euro’ya karşı başlatılan protestolar sürecinde kuruldu ve Mart’taki eyalet seçimlerde oyların yüzde 25’ini topladı. 2013’teki parlamento seçimlerinde meclise girmeyi başaramayan parti, yüzde 5 barajını küçük bir farkla aşamadı. Günümüzde ise yüzde 10–12 oranında oy potansiyelinin bulunduğu ifade edilen Almanya için Alternatif, ikinci dünya savaşından sonra Alman parlamentosuna girecek ilk sağ parti olarak görülüyor.

Frauke Petry / IBTimes UK

Köln’deki yılbaşı kutlamalarındaki cinsel saldırıların ardından partiye desteğin arttığı belirtiliyor. Alman Dışişleri Konseyi’nden Sylke Tempel partiyi, “Kuruluş, liberalizm, Avrupa ve her şeyin karşıtlığını kural olarak benimsemişler” ifadeleriyle betimliyor.

Partinin lideri Frauke Petry, sınır güvenliğinin ülkeye yasadışı olarak girmeye çalışan herkese silah doğrultması gerektiğini savunuyor. Partinin yeni benimsediği ‘islam karşıtı’ politikasına göre ‘İslam Almanya’ya ait değil’ deniyor ve ülkedeki cami inşaatlarının yasaklanması isteniyor.

Çalışmanın orjinal İngilizce metnine buradan ulaşabilirsiniz
Çeviri: Anıl Karaca
Like what you read? Give dokuz8HABER a round of applause.

From a quick cheer to a standing ovation, clap to show how much you enjoyed this story.