LÀM CẠN CỐC NƯỚC ĐI

Tea Scene in the movie 2012

Nan-In, một thiền sư Nhật vào thời Minh — Trị (1868- 1912), tiếp một vị giáo sư đại học đến tham vấn về Thiền. Nan-In đãi trà. Ngài chế một cốc đầy và vẫn tiếp tục rót. Vị giáo sư nhìn cốc nước tràn cho đến khi không nhịn được, bèn lên tiếng: “Nó đã đầy tràn rồi, không thêm được nữa đâu!”

“Thì cũng như chiếc cốc này” Nan-In thong thả nói, “ông đã mang đầy tư kiến và thành kiến. Làm sao tôi có thể chỉ cho ông về Thiền nếu ông không cạn cốc của ông?”

Có lẽ câu chuyện trên về chén trà đầy cạn ai cũng đã biết.

Nhưng có lẽ việc ứng dụng nó như thế nào mới thực sự là điều khó, đặc biệt là đối với giới trẻ.

Không dưới một lần mình tham gia những buổi phỏng vấn các em học cấp 3 hoặc năm nhất ĐH và thái độ của em trước phỏng vấn viên là sự tự cao, rằng em bước vào tổ chức này sẽ khiến nó cực kì to lớn. Em đã làm chỗ này nọ.

Kết quả rằng những người đó thường bị loại đầu tiên.

Loại đi bởi vì chỉ một lý do đơn giản mà lại khó nhìn ra: thiếu sự ham học hỏi.

Ở vai trò một người phỏng vấn viên, vốn chỉ biết người được phỏng vấn qua chiếc CV và vài lời trao đổi qua email và điện thoại, thật khó để biết các bạn là ai. Và những ấn tượng lần đầu gặp bạn và biết thêm về bạn lại là một cái tôi to đuềnh đoàng như một bức tường chắn lại tất cả những suy nghĩ của người khác.

Sự tự tin thái quá nhìn ra cực kì đơn giản bạn à.

Chỉ cần đọc vài dòng qua email, CV hay khi nói chuyện với bạn, tính xấu bộc lộ ra cực kì nhanh.

Nó len lỏi tốt đến nỗi, người viết ra không thấy nhưng người đọc lại thấy. Có thể là qua cách bạn áp cho người đọc một suy nghĩ nào đó rằng bạn có rất nhiều tài mà không thông qua việc họ tự nhìn ra qua công việc bạn ghi đã làm, mà qua chính cách bạn nói rằng “em có nhiều kinh nghiệm…”. “Show” nhiều hơn là “tell”.

Tất cả những gì về bạn đều hiện lên một chữ “tôi” mà không thấy đồng đội và bạn bè đâu cả.

Và cái tôi ấy to lớn ấy bắt nguồn từ sự thỏa mãn với những gì đang có. Tôi đã có 6 tháng kinh nghiệm làm sales rồi, nhưng khi bảo rằng đến công ty sẽ được training 2 tháng thì bạn giãy nảy vì kinh nghiệm nửa năm rồi còn cần phải dạy gì nữa. Tôi đã có kinh nghiệm về chụp hình, quay phim nhưng khi xin vào đoàn thì lại làm chân chạy vặt tuần đầu.

Mình giỏi thì mình biết chứ người sao biết hết được? Người cần thời gian không ít thì nhiều tùy vào sản phẩm bạn làm ra cho họ xem để đánh giá bạn có khả năng và tiềm lực tới đâu. Qua thời gian ban đầu làm việc với nhau, người sẽ biết bạn ra sao và cất nhắc bạn mà. CÓ GÌ MÀ VỘI?

Tất nhiên là mình đang đặt mọi thứ trong giả định rằng tổ chức bạn muốn tham gia là một nơi cực kì tử tế, đánh giá đúng khả năng và promote bạn theo đó. Không tính các bên lung tung khác.

Dù bạn có ở vị trí nào ở chỗ cũ, thì khi bước sang ở nơi mới, dù là cùng lĩnh vực hay không cùng, hãy sẵn sàng bắt đầu từ vị trí nhỏ nhất.

ĐIều đó chứng tỏ rằng bạn thực sự từ tâm muốn học hỏi và cải thiện chất lượng công việc sau cùng chứ không chạy theo cái tôi một cách mù quáng. Nhỏ nhất thì có sao? Nếu bạn đủ giỏi thì to nhất không phải là vấn đề. Nhưng ngược đời là những người ở vị trí to nhất họ không ở đó vì họ nhắm tới vị trí đó, mà họ luôn hướng đến cái tò mò cốt lõi của họ, họ làm việc trong mê say kể cả khi không ai trả tiền để làm việc đó cả.

Người kém thì có thể giỏi. Nhưng người không chịu học hỏi thì ngoài họ ra không ai thúc họ được cả. Mà cái chính là họ lại hài lòng với cái đang có rồi thì giỏi lên thế nào?

Người trẻ giỏi cần làm cạn cốc nước của mình đi. Bạn cần trở nên không giỏi nữa. Quên những lời khen đi và chấp nhận rằng bạn không hề giỏi, cần phải học hỏi thêm nhiều. Tuổi đời chưa đi được một nửa nhưng cái tôi to quá, chắn hết mọi ý đồ tốt của người đi trước sẵn sàng chỉ dạy cho bạn.

Không làm cạn nổi bạn thân để sẵn sàng làm đầy chiếc cốc kiến thức một lần nữa thì bạn không những dậm chân mà sẽ còn thụt lùi. Hơn nữa, không ai ưa nổi một người bảo thủ cả.

Mình nhớ hoài ba cuộc thi về Marketing / Advertising mà mình từng tham gia và không tiến sâu thêm được.

UFLL (2016)

Young Marketers (2016)

Young Spikes (2017)

Mỗi lần thất bại thì mình cảm thấy như chiếc cốc mình vơi đi một chút. Vơi đi vì assumptions về bản thân rơi đi một ít. Chấp nhận rằng mình yếu kém cần đọc nhiều học nhiều đi nhiều hơn. Mình buông bỏ sự tức tối về thực tại rằng tại sao họ không nhìn ra một mình giỏi giang, mà embrace sự thật rằng mình chưa đủ giỏi, và cần học thêm.

Những năm qua mình đã gặp những người theo mình là cốc không thể nào làm vơi, những sự tức tối không thể buông bỏ để họ tiến lên, những cái tôi không chịu chấp nhận rằng họ không hề biết nhiều.

Những chiếc cốc ấy vẫn mãi đầy như vậy.

Còn những chiếc cốc chịu vơi đi ngày nào, giờ đã to hơn, đựng được nhiều hơn và ở một nơi xa cao hơn rất nhiều.

— -

Link mình trích dẫn mẩu chuyện ban đầu: http://www.hoalinhthoai.com/buddhistbook/detail/book-194/index-3773/Gop-nhat-cat-da.html

)

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade