Gözünü Sevdiğimin Doları

Dolar kuru Türkiye’de geçen sene yani 2016 yılı mayıs ayında 2,80’lerde gezerken bir çıktı pir çıktı. Mayıs ayında başlayan süreçle bir yanda içeride siyasi gerginliklerle boğuşurken bir yandan da patlayan bombalarla psikolojimiz bozuluyor, sinirler geriliyor, dolar ise çıktıkça çıkıyordu.
Bugün geriye dönüp baktığımızda 1982 darbesi öncesi nasıl sağ-sol olayları tırmanıyor her gün bir yerde bir olaylar oluyor ve insanlar geriliyorsa ona benzer bir süreç tezgahlanmış ve bizlere yaşatılıyordu. O zamanlardaki “bizim adamlar başardı” ekibinin yerini bu sefer FETÖcüler almıştı. Tezgah kurulmuş, sızılan yerlerden zafiyetler oluşturulmuş, zafiyet gösterebileceğimiz noktalar tespit edilmiş, farklı isimler altındaki maşa terör örgütleri saldırdıkça saldırıyorlardı. Dört bir yandan yapılan saldırıların ekonomik hedefi de vardı tabi ki. Hem reel ekonomi hem de finans dünyası etkilenmesi planlanmıştı. Ve öyle de oldu…
Dolar aldı başını gitti 3,91’lere kadar çıktı. Sanayici de, ihracatçı da, üreten de tüketen de yandım anam dedi. Çıkan dolar her şeyi etkiledi…
Allah’a bin şükür o kötü günleri, 15 Temmuz darbe girişimini atlattık. Milletimiz demokrasiye ve Atatürk’ün miras bıraktığı Cumhuriyeti’ne sahip çıktı. Keza bugün ortaya çıkan kanıtlardan anlıyoruz ki başarılı olsaydı bağımsız bir ülke olmaktan çıkıp bir manda haline gelecektik.
Daha önce söylediğim gibi hem tüm damarlarımıza sızılmış hem de zaaflarımız tespit edilmişti. Bu yazı işte bu zaaflarımızdan biri olan “Dolar” üstüne yazılmıştır. Ekonomimiz açısından kritik, tüm etkilere açık bir veri haline gelmiş olan DolarTL paritesindeki bu duruma “dolarizasyon” diyoruz. Ve bizde dolarizasyon çok yüksek. O nedenle olsa gerek 15 Temmuz darbe girişiminin üstünde 1 yıl geçti ve ekonomimiz toparlanıyor ancak yine de Dolar kurunda 2016 mayıs seviyelerinden çok uzağız. Peki neden böyle oldu bakalım:
Yıllarca devlet ihaleleri yıllarca dövizle son yıllara kadar ise özellikle dolarla yapıldı. Balık baştan kokar demişler. Hatırlıyorum da 2000 yılında bedelli askerlik parası 15bin Alman Markıydı. Türkiye’nin Ordusu parayı Türk Lirası cinsinden almıyordu. Keza diğer ihaleler de farklı değildi ve takip eden yıllarda da iktidar değişse de dolar cinsinden ihaleler değişmedi…
Emlak, hele de biraz lüks olursa dolar cinsinden, Euro cinsinden satılıyor, kiraya veriliyor. Ya bu evleri, işyerlerini hep gavurlar mı alacak niye TL değil? Öyle…Dövizlisi daha havalı (!) oluyor… Değişti mi peki? Fazla değişmedi aslında. Biz değiştirdik diye PR yapma fırsatı çıktı birilerine o kadar…
Altın fiyatlarının insanımız için ne kadar önemli olduğunu başka bir yazımda anlatmıştım. Keza bizdeki gram altın dediğimiz ve çeyrek altın, bilezik vb. fiyatlarını etkileyen altın fiyatı da dolara bağlı. Dolar çıkınca onlar da çıkıyor…
Dolar çıkınca enflasyon da çıkıyor, özellikle artan enerji-benzin fiyatlarından…
İhracat yapıyoruz yapmasına ama üretimde kullandığımız girdilerin hepsini kendimiz üretmiyoruz. Onları da ithal ediyoruz, dolayısı ile dolar-euro burada da etkili…
Anlayacağınız dolarizasyon hat safhada ve biz bunu kırmak için yeterli çaba göstermiyoruz. O nedenle de gözümüz kurda, aman düştü mü, çıktı mı, ne olacak bu doların hali diye bakınıyoruz. Sizin için de durum böyle ise dolar kuru, DolarTL ne olacak diye arıyorsanız, uzmanlar burada konu ile ilgili görüşlerini anlatıyorlar, faydalı olabilir…
