İlk iki yazıda borsalardaki temel emir çeşitlerinden bahsetmiştik. Laf lafı açtı, konu spot piyasalar / kaldıraçlı piyasalar ayrımına geldi. Hatta şöyle bir teaser ile bitirmiştik yazıyı: Evet, fiyat düşerken de kâr edebilirsiniz. Peki nasıl?

Kaldıraçlı piyasalardan haberim olmadığı zamanlarda fiyat düşerken kar etmenin tek yolunun yeterince düştükten sonra alım yaparak yükselmesini beklemek olduğunu sanıyordum. Hatta insanların pozisyonlarından bahsederken kullandıkları long, short gibi tabirleri anlıyor, long’un alım yapmak, short’un da satış yapmak olduğunu biliyordum fakat “short” diye bir pozisyonun varlığı bana manasız geliyordu. Sattıysan elinde bir şey kalmamış demektir, yani pozisyonda filan olmamalısın aslında değil mi? Değil.

Belki bu noktada ilk…

Önceki yazıda temel iki emir cinsini anlatmıştık; Market Order ve Limit Order. Bunların yanında bir de olmazsa olmaz bir üçüncü emir çeşidi var: Stop Order. Bazı yerlerde Stop Loss olarak da geçer, yani “zararı durdur”. Adından da anlaşılacağı gibi piyasa istediğiniz yönde gitmiyorsa yol yakınken pozisyondan çıkmak ve muhtemel bir felaketi küçük sıyrıklarla atlatmak için kullanılır.

Ticaretin temel kuralı: ucuz al, pahalıya sat. Diyelim BTC yükseliş trendinde ve daha da yükselecek gibi gözüküyor. Siz de bir süre sonra satmak amacıyla o anki kur olan 1000 dolardan 3 BTC aldınız. Fakat trend terse döndü ve fiyat düşmeye başladı. Elbette yeterince beklerseniz…

Bir arkadaş alış satış emirlerine ilişkin bir soru sormuş. Uzun bir yanıt yazdım ama yorumların arasında kaynamasın, belki başkalarının da işine yarar diye makale haline getirmemi tavsiye etti başka bir arkadaş. Borsadaki temel emir çeşitleri nedir, order book (emir defteri) nedir, market maker / market taker ayrımı nedir açıklamaya çalıştım.

Öncelikle borsalardaki iki tip rolden bahsedeceğim. Her alışveriş yaptığımızda bu iki rolden birini icra ediyoruz aslında. Aklınıza alıcı/satıcı gelmesin, değil. Bu roller hem alıcılar hem satıcılar için geçerli.

  1. Pazarı oluşturan (Market maker)
  2. Pazardan faydalanan (Market taker)
Sağ taraftaki listeye “order book” deniyor. Kırmızılar satanlar, yeşiller alanlar. Bunlar toplu halde pazarı oluşturuyorlar.

Pazarı oluşturanlar, order book’a tekliflerini giriyorlar. İşte biri diyor şu fiyattan şu kadar BTC…

Emre Suvari

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store