Linux’de (Ubuntu) Güvenli Dosya Silme

Eğer siz de Linux dağıtımlarından birisi olan Ubuntu’da geri dönüşsüz & güvenli dosya silme işlemi nasıl yapılır merak ediyorsanız bu konuyu inceleyebilirsiniz. (Diğer Linux dağıtımlarında da kullanabilirsiniz.)

Not: Daha önce kişisel blogumda yazdığım bu yazıyı, medium’u test etmek aracıyla aktarıcısını kullanarak medium.com’a geçirdim. Bir nevi test paylaşımı diyebiliriz.

Güvenli dosya silme, bir diğer deyişle üzerinden geçerek silme, x geçişli silme arama terimleri de yine bu konunun size yardımcı olacağına delalettir.

Nedir: En basit tabiriyle söz konusu dosyanın üzerinden yeni rakamlarla farklı bir dosya olduğunu anlatmak üzere geçilmesi ve eski formundan eser kalmaması, yani okunamaz veya görüntülenemez olması durumudur. Bilindiği üzere harddisklerdeki veriler rahatlıkla kurtarılabilmekte, bu işi yapan şirketler olduğu gibi bir program kurarak dahi eski dosyalarımızı geri getirebilmekteyiz. İşte bundan korunmak ve özel hayat gizliliği hakkımızı kullanmak için gözatmak isteyebileceğiniz özel bir fonksiyon var. Bu fonksiyonun adı shred fonksiyonu.

Ubuntu’da ‘shred’ ile bir dosyayı üzerine yazarak güvenli silme

Linux’de elbette sınır yok. Birçok yazılımla bu işi yapabilirsiniz. Fakat ben her işinizi layıkıyla görebilecek olan ve sistemle birlikte gelen shred fonksiyonu üzerinden konuyu anlatmayı düşünüyorum. Bu fonksiyonla, x sayısı kadar üzerinden geç komutu verebilmeniz, size özel opsiyon sunduğunun en net göstergesidir ki birçoğumuzun arayışı da bu yönde olmalı.

Shred fonksiyonu temel kullanımı:

Ctrl + Alt + T kısayolu ile terminali açtıktan sonra öncelikle komut hakkında bilgilere ulaşmak için man shred kodunu kullanabilir veya direkt olarak aşağıdaki komutu kullanarak bir dosya silmeyi deneyebilirsiniz.

shred -u dosyaismi

Yukarıdaki komutu çalıştırdığınızda, bulunduğunuz konum içerisindeki “dosyaismi” adıyla işaret ettiğiniz dosya shred komutu ile üzerinden 3 kere geçilmek üzere silinecektir. Burada, -u parametresi, dosyanın üzerinden geçildikten sonra ortadan kaldırılmasını işaret eder. Bu parametreyi girmediğiniz takdirde dosyanızın üzerinden geçilir ve okunamaz hale getirilir fakat silinmez.
 
 Geniş kullanım:
 Klasör içindeki tüm dosyaları silmek için shred -u * komutunu kullanabilirsiniz. Yıldız işareti, içerisindeki tüm dosyaları kapsayacaktır. Bunu anadizinde veya önemli farklı bir klasörde yaparsanız unutmayın ki dosyalarınız geri dönüştürülemez şekilde yok olacaktır ve bu çok tehlikelidir.

Diğer Shred parametreleri ve kullanımı:

Kullanabileceğiniz ve işinize kesinlikle yarayabilecek birkaç parametre daha var ki bunlardan ve beraber kullanımlarından da bahsetmek istiyorum.
 
 -z: Bu parametre, son üzerinden geçişi sıfırlarla yaparak shred’i kullandığınızı gizlemenizi sağlar.
 -n: Bu parametre, üzerinden kaç defa geçileceğini belirler. Parametrenin ardından bir sayı değeri girmelisiniz. Örnek: -n 30 (30 defa üzerinden geçerek sil demiş oluyoruz)
 -u: Bu parametre, üzerinden geçilen dosyanın silinmesini sağlar.
 -v: Bu parametre, anlık olarak komut satırında shred’in çıktısını görmenizi (dosya üzerine yazılanları) sağlar.
 
 Yukarıdaki parametreleri nasıl hep birlikte kullanacağız?
 Bu da oldukça kolay bir soru. Aslında sıralanışlarının bir farkı yok bir tanesi hariç. Dikkat edilmesi gereken nokta, tire (-) işaretinin bir kere tek kullanılması gerektiğidir. Mesela:

shred -zuv dosyaismi

Yukarıdaki komut: Hem son geçişi -z parametresi sayesinde sıfırlarla yaparak shred’i gizleyecek, hem -u parametresi sayesinde üzerinden geçilen dosyayı ortadan kaldıracak, hem de -v parametresi sayesinde anlık olarak size komut hakkında çıktı verecek.
 
 İki üst paragrafta sıralanışlarının bir tanesi hariç farkı yok demiştim. O hariç olanı anlatayım. -n parametresi, en sona getirilmelidir. Çünkü kendisinden sonra sayı değeri kullanacağız. Aksi takdirde hata alırsınız.
 
 -n parametresi dahil kullanımı:

shred -zuvn 30

Yukarıdaki komut: Ek olarak -n parametresini de dahil ettik ve bu parametrenin gereği olarak bir sayı belirtmemiz gerektiği için “30” değerini yazdık. Bu, 30 kere dosyanın üzerinden geçileceğini anlatır.
 
 Komutun kullanımı bu kadar kolay.

Bonus; secure-delete uygulaması ile silmek

Ek olarak srm komutunu da kullanabilirsiniz. Eğer yüklü değilse sudo apt-get install secure-delete komutu ile kurabilirsiniz. Kullanımı ise aşağıdaki gibidir:

srm -rl dosyaismi

veya

srm -rf dosyaismi

Bu iki komut hızlı şekilde, alt klasörler de dahil olarak siler fakat pek güvenli değildir. Güvenli olması için

srm -r dosyaismi

komutunu kullanabilirsiniz. Bu biraz daha yavaştır. Eğer üzerinden geçişlere alt klasörleri dahil etmek istemiyorsanız, -r parametresini silebilir, sadece srm dosyaismi şeklinde kullanabilirsiniz.


Originally published at www.eyupcelma.com.