Paylaşım ekonomisi ve hafif varlıklı dünya anlayışının sigorta sektörüne yansıması

Günümüzde “asset-light” (ben bu terimi Türkçe olarak “hafif varlıklı” olarak kullandım, eğer doğrusu bu değilse bilen birisinin benimle paylaşmasını rica ederim.) bir nesil yetişmektedir. Bu bireyler yararlı olan şeylerin özellikleri arasında seçim yapabilmekte ve motivasyonlarını kaynak israfı yapmamak üzerinden kazanan yeni model bir tüketici anlayışının kolaylığı içinde hareket edebilmektedirler. Tercih ettikleri sosyal etkileşimler ve ihtiyaçları kadarını talep etme anlayışları iş dünyasını değiştirmektedir. Daha şimdiden paylaşım ekonomisi ortaya çıkmış ve büyümektedir.

Paylaşım ekonomisi kavramı hareketli ve kültürel etkenlerle insansal ve fiziksel varlıkların paylaşımı çevresinde inşa olan bir ekonomik sistemi ifade etmektedir. İnsanların istedikleri şeylerin, istedikleri zamanda ve istedikleri şekilde elde edebilmelerinin ekonomik esnekliğini tekrardan tanımlamaya çalışan bir kavramdır. Paylaşım ekonomisi para kazanmanın yeni ve hala tartışmalı olan yollarını oluşturmaktadır.

Paylaşım ekonomisine örnek verebileceğimiz en ünlü şirketlerin hızlı büyümesi ve değer kazanmasının arkasında yatan bazı etkenler şunlardır (örnek: yemeksepeti, uber, alibaba, airbnb…):

• Dijital sunum ve başkaları tarafından sahip olunan fiziksel bir varlığın transferini yapabiliyor olmaları
• Kapasite fazlasını hızlıca ve zekice tanımlayabilip, kitleleri o çevrede toplamayı başarabilmeleri
• Kültürel ruh, ekonomik kaygılar ve yeni neslin değer yargıları anlamaları

Paylaşım ekonomisinin operasyon ve büyüme modelleri sigorta sektörü gibi varlık yoğun endüstrilerin kurallarını temelden değiştirebilir.

Sigorta şirketlerinde ürünleri çıkartan karar alıcılar ya bu varlık paylaşım trendini tamamen kabul etmeyecekler veya bu tarz girişimcilerle beraber çalışarak ihtiyaçları olacak sigorta çözümlerini oluşturacaklardır.

Paylaşım ekonomisinin davranış modelleri ve kuralları sigorta sektörü için neler ifade edecek?

Paylaşım ekonomisi sigortanın tedarik edilme şeklini temelden değiştirecektir.

• Zipcar veya Uber gibi paylaşım ekonomisinin en iyi örnekleri sayılabilecek hizmetler insanlar birçok arabayı ihtiyaçları dahilinde kullanma imkanı sağlamaktadır. Bu tarz modeller artık bireylerin geleneksel araç sigortalarına olan ihtiyacı düşürmektedir. Bu durumda finansal sorumluluklar bireylerden araç hizmeti sağlayan firmalara doğru kaymaya başlayacaktır.
• Hafif varlıklı ekonominin üyeleri arasında yeni bir seviyede güven ve anlayış oluşacaktır. Ayrıca bireyler Zipcar, Uber ve Lyft gibi firmalarla bir gün içinde bir çok kez iletişime ve etkileşime giriyor olacaklar.
• TaskRabbit gibi hizmet sağlayıcı platformlar müşterilerine hizmet garantisi sunarken aynı zamanda sorumluluk sigortası da vermektedir. Ürkemizdeki örneğine armut.com diyebiliriz. Sanırım armut daha sigorta önermeye başlamadı.

Paylaşım ekonomisi aslında fiziksel varlık ve mülkiyetlerin bireyler tarafından sahip olunmasından, toplanan gruplar tarafından sahip olunması anlayışına doğru değişen bir kültürü ifade etmektedir. Dar gelirli gruplarında tüketim imkanını arttırmaktadır. Gelişen teknolojilerin de bundan önce hayata geçirmesi çok zor olan iş modellerini daha elverişli hale getirmesi paylaşım ekonomisinin önünü açmıştır.

Mesela Almanya da bulunan Friendsurance isimli şirket grup temelli sigortacılık iş modelini alışılmışın dışında dijital olarak sunmaktadır. Müşteriler arkadaş çevreleri veya yakınlarıyla bir araya gelerek araç sigortaları veya diğer tipteki teminatlar için ortak bir risk havuzu oluşturmaktadırlar. Ortak risk havuzunda bulunan yakınlarımıza olan sorumluluk bilincimizle gereksiz ve yüksek maliyetli ufak hasarları sigortadan almayı tercih etmez isek hasar prim dengesinden ortaya çıkan geliri risk havuzunda bulunan kişiler arasında dağıtma imkanı oluyor.

Bu tarz bir iş modelinin müşterilerin sigorta şirketi ile arasındaki ilişkide çıkarcı tüketici davranışlarına göre davranmak yerine iş birlikçi bir dayanışma anlayışına daha yakın davranacakları varsayılmaktadır. Güven ve samimi ilişki oluşturulursa muhalif müşteri profilinin, iş birlikçi bir profil haline geleceğine inanılmaktadır. Bu değişim hem sigorta hem de finansal hizmetlerde yeni tip de hizmetlerin sunulmasına imkan sağlayacaktır.

Kalabalık grupların bir araya gelerek bir birlerine ufak miktarda borç vermelerini sağlayan bir girişim olan Puddle zaman içinde insanların birbirlerine olan güven ve sorumluluk anlayışlarının gelişeceğini merkeze koymuş bir iş modeline sahiptir.

Bu tarz girişimler sigorta dünyasındaki risk ve prim ödemesi anlayışını nasıl etkileyebilir?