Kadıköy’ün sembollerinden biri Rexx

Rexx’in önünde buluşuruz, Rexx’in önündeyim, Rexx’ten al beni gibi cümleler İstanbul anadolu yakasında büyüyenler için çok alışıldık cümlelerdir.

Eskiden Rexx’in önünde bir de heykel vardı, aranızda hatırlayanlar vardır, sonra bu heykelin sürekli sprey boya ile boyanması ve gördüğü bir takım eziyetler sebebi ile heykel kaldırıldı. Ki bu heykel Afife Jale’ye aitti. Orada olmasının sebebi ise, ilk defa müslüman bir kadının tam burada Rexx Sineması’nda sahne almasıydı. Bu hikaye uzun ve biraz üzücü, belki başka bir yazıda anlatırım.

Rexx’e geri dönersek, Kadıköy’ün en eski tiyatrosuymuş Rexx ve adı da Rexx değilmiş o zamanlar:) Apollon’un ışık tanrılığını öven sıfatı “Phoebus”’tu Phoebus(Febüs) Tiyatrosu. Kadıköy Rum cemaati tarafından, Banker Zani Stefanos Skilitçis’in bağışladığı arsa üzerine 1873 yılında yaptırılmış. Dışı kagir, içi ahşap olan bina, daha sonra sinemaya çevrilerek Apollon Sineması olmuş.

Kadıköy’ün o yıllarda tanınan ismi Akbaba Suat, akşamları, “Bu gece Apollon Sineması’nda!..” diye bağırıp el ilanları dağıttığını anlatıyor Dr. Ekdal kitabında. Sinema Rus Yahudisi olan Şiroskin tarafından işletiliyormuş. 1930’larda sinemanın ismi değişerek Hale olmuş. Şiroskin’den sonra Yordan Anas tarafından işletilmeye başlanmış. 1961 yılında da bugün ki kentsel dönüşüm gibi yapılanma sonucunda kagir bina yıkılmış, yerine bugün ki Rexx sineması gelmiş.

Bina hala Rum Ortodoks klisesine ait. Küçük bir not, dolaylı yoldan da olsa Sürreya Operası’nın yapılmasına da sebeptir bu sinema:)