Kan positief denken jou gelukkig maken?

Tegenwoordig lees, zie en hoor ik overal dat positief denken helpt om gelukkiger te worden. De wetenschap bevestigt dit; positief denken versterkt de connecties in je hersenen die gelinkt zijn aan positiviteit, waardoor je alerter wordt op positieve prikkels en je een gelukkiger gevoel ervaart. Blijkbaar zijn we er van nature alleen niet zo goed in anders zou het niet zo een hot topic zijn en hoefden we het niet te leren, maar zouden we het gewoon doen. Toch lijkt het allemaal vrij simpel aan te leren. Waarom doen we dat dan niet gewoon allemaal en zijn we super gelukkig?

Blijkbaar is het toch niet zo makkelijk als het lijkt. Zelf ben ik jarenlang op zoek geweest naar een manier om gelukkiger te worden. Ik was best wel wanhopig in die periode en was bereid om van alles te proberen. Zo kwam ook positief denken op mijn pad en hing mijn huis vervolgens vol met post-its die me vertelden dat ik van mezelf hield, ik het echt allemaal wel goed deed en vertrouwen moest hebben in het leven. Op het moment dat ik de zinnen las, hielp het me ook echt om het te voelen. Na een week was ik gewend aan de briefjes overal en zag ik ze niet meer. Hoezo vertrouwen? Ook dit kon ik niet eens!

Mijn missie om positiever te gaan denken, zorgde er vooral voor dat ik nog beter werd in negatief denken. Steeds als het me niet lukte om positief te denken, was ik teleurgesteld in mezelf. Wat eigenlijk wel logisch is, want hoe kun je, als je nog niet positief kunt denken, positief denken over een teleurstelling? En als dat niet lukt, daar dan ook weer positief over blijven denken? Alleen al het positief willen leren denken, komt voort uit negatief denken; de situatie zoals die nu is, is niet goed. Ook wel de ‘backwards law’ genoemd door Alan Watts; hoe groter de behoefte om gelukkig te zijn des te minder gelukkig ga je je voelen omdat het nastreven van geluk vooral benadrukt dat je iets mist.

Mijn aanpak werkte dus niet voor mij. Maar waarom niet? Allereerst ging deze benadering er vanuit dat we onze negatieve gedachten kunnen vervangen door positieve gedachten, wat betekent dat we controle hebben over onze gedachten. Maar klopt dat wel? Kun jij jouw gedachten kiezen? Kun jij kiezen wat je nu denkt? Of wat je over een half uurtje denkt? Gedachten komen en gaan, daar hebben we geen controle over. Probeer maar eens actief ergens over na te denken. Er komt gelijk niks meer… Of als je probeert niet na te denken, komt er ineens van alles zonder dat je zelf hebt bepaald wat.

Het is net als met slapen. Het moment van in slaap vallen kun je niet kiezen. Je kunt jezelf moe maken, zodat de kans groter is dat je in slaap valt, maar je kunt het moment waarop je in slaap zult vallen niet bepalen. Zo kun je dus ook dingen doen die kunnen helpen om positiever te gaan denken, maar of het ook echt positievere gedachten oplevert weet je niet. Dit is afhankelijk van allerlei factoren, zoals gebeurtenissen uit het verleden, de situatie waarin je je nu bevindt en volgens sommige mensen heeft zelfs de stand van planeten invloed. Of het jou dus zal lukken om door middel van deze methode negatieve gedachten te vervangen voor positieve is lastig te zeggen.

Maar als het al lukt kun je je afvragen voor hoe lang het je echt een gelukkiger gevoel zal opleveren, want is het positief leren denken zoals ik het destijds deed wel écht positief denken? Het klinkt paradoxaal, maar positief denken is pas echt positief als je alle negatieve gedachten en gevoelens kunt accepteren. Namelijk, het accepteren van een negatieve situatie is op zichzelf een positieve benadering waar het verlangen naar een positieve situatie gebaseerd is op een negatieve benadering.

Wil je dus echt positief leren denken? Doe dan vooral niet teveel of eigenlijk niks. Je hoeft niks te veranderen of aan te leren. Je hoeft alleen maar te luisteren en te voelen wat er al is. Elke poging om negativiteit te ontlopen zal zorgen voor meer negativiteit. Is het niet nu, dan is het wel op een later moment. Juist wanneer je de negativiteit of pijn (die er toch al is) kunt voelen, bevrijd je jezelf ervan en maak je ruimte voor positiviteit. En elke keer als je negatieve gedachten hebt of pijn voelt, heb je een kans om te oefenen. Net als met leren lopen: je staat en valt en staat weer op en valt weer, maar als je gewoon blijft oefenen, komt er een moment dat je loopt. Zo zul je ook steeds makkelijker gevoel gaan herkennen en deze als een golf over je heen kunnen laten komen, zonder iets te hoeven doen. Dan pas ben je echt positief bezig en wedden dat jij je gelukkiger zal gaan voelen! Als dat dan nog uitmaakt ;-)