Groen licht uit Parijs

Het langverwachte universele klimaatakkoord is een feit. Op 12 december 2015 weerklonken wereldwijd stemmen van opluchting. In Parijs beslisten wereldleiders over een set van broodnodige klimaatdoelen, een grote stap naar een leefbare toekomst.

Een sterk akkoord?

Het akkoord is duidelijk. De opwarming van de aarde moet beperkt worden tot 2 °C, en liefst tot 1,5 °C. Het is bindend, alle landen moeten een klimaatplan opstellen. Elke vijf jaar wordt hun vooruitgang geëvalueerd. Er worden ook middelen voorzien, vanaf 2020 ligt ieder jaar minstens 100 miljard dollar klaar om de klimaatverandering tegen te gaan. En de slachtoffers ervan kunnen een beroep doen op het Loss and Damage-fonds, een soort verzekering tegen schade door klimaatverandering. Over elk van deze punten is op voorhand stevig onderhandeld.

Dat het akkoord ambitieus en sterk is, daar is echter niet iedereen het mee eens. Volgens Naomi Klein, Canadese journaliste en gekende stem in het klimaatdebat blijven de echte boosdoeners buiten schot. “In de tekst van het akkoord komt het begrip ‘fossiele brandstof’ niet een keer voor. Een teken dat de regeringsleiders grote bedrijven die investeren in olie en steenkool ontzien. Ondertussen kunnen olie- en steenkoolmaatschappijen hun product dus blijven verbranden, winst maken en CO2 uitstoten.”

De grootste klimaatmobilisatie ooit

Wereldwijd lieten 800.000 mensen zich horen om van de regeringsleiders een sterk akkoord te eisen. In België kwamen 20.000 gedreven jongeren en burgers op straat, waaronder 14.000 in Oostende tijdens de klimaatmars van Climate Express en de Klimaatcoalitie. Door deel te nemen aan klimaatmarsen in Parijs en heel Europa verhieven mensen hun stem voor het klimaat. Een duidelijke boodschap naar onze ministers en beleidsmakers.

“De vegetariër, de fietser, de Fairphonegebruiker en alle anderen die opkomen voor het klimaat krijgen de boodschap dat ze goed bezig zijn”, zegt Mathias Bienstman van Bond Beter Leefmilieu. ‘De wereldleiders geven in Parijs ook een duidelijk signaal aan de bedrijven en investeerders die steenkool en olie blijven ondersteunen. Die boodschap luidt: jullie staan hopeloos achter. Er is
nog een lange weg te gaan, maar het Akkoord van Parijs is zeker een stap in de goede richting.’

Een sterk zwak akkoord

Peter Wittoeck was hoofdonderhandelaar voor België tijdens de klimaattop. “Parijs geeft ons een sterk zwak akkoord. “Wat wil ik daarmee zeggen? Het heeft sterke kanten: het is universeel en ondertekend door 196 landen. Het is wettelijk bindend, het stelt 1,5 °C tot 2 °C opwarming als maximum en de inspanningen zijn realistisch verdeeld. Het is echter ook een zwak akkoord,
want er staat niet zwart op wit hoeveel CO2 ieder land mag uitstoten.”

Dit laatste is ook voor Sofie Defour van Climate Express een groot struikelblok. “Het is een ambitieus akkoord, maar echte engagementen zijn er nog niet. Veel blijft afhangen van de goede wil van bedrijven en nationale
leiders.’’

Het akkoord treedt pas in werking wanneer minstens 55 landen het geratificeerd hebben. Verder moeten die landen samen 55 procent van de wereldwijde uitstoot aan broeikasgassen vertegenwoordigen. Op de uiteindelijke inwerkingtreding is het dus ongetwijfeld nog een tijdje wachten. Voorlopig staat er wel al een eerste evaluatie van de nationale klimaatplannen op de agenda in 2018. Er staat echter nergens vermeld dat de plannen dan wel degelijk herzien zullen worden.

Aandacht voor het Zuiden

Lien Vandamme, beleidsmedewerker klimaat bij 11.11.11, sluit zich aan bij de evaluatie van Peter Wittoeck: “Het Akkoord van Parijs is een grote stap vooruit. Dat alle landen een bindend klimaatakkoord ondertekenen
kan als signaal niet onderschat worden. Daarnaast staan er heel wat elementen in het akkoord die ontwikkelingslanden moeten bijstaan in hun klimaatuitdagingen. Maar het ontbreekt vaak aan concrete engagementen. De komende maanden en jaren worden cruciaal om echt een bladzijde om te slaan in de geschiedenis.’

Een ding is duidelijk, de klimaatverandering is het thema van onze generatie. Het zal de drijvende kracht zijn achter grote veranderingen in de economie, de cultuur en het leven van miljarden mensen. Het Akkoord van Parijs is een sterk signaal dat leiders wereldwijd klaar zijn om actie te ondernemen. Maar we mogen niet wachten tot het te laat is. Nu moeten we allemaal samen kiezen en leven voor onze toekomst.

Auteurs: Klaas Decorte en Lothar Boeykens

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.