Işık Saçan Canlılar

Mikroorganizmalardan devasa canlılara kadar birbirinden ilginç ve muhteşem yaratıklara sahip olan doğayı, hem merakın ve ilginin artması hem de gelişen teknolojinin verdiği imkânlar sayesinde bütün güzellikleriyle keşfetmemiz bir süre sonra kaçınılmaz oluyor. Bu güzelliklerin en özellerinden olan ışık saçan canlılar, hem estetik hem de bilimsel olarak bu keşfin sonucunda ortaya çıkan güzelliklerden biri. Peki ışık saçan canlılar aslında tam olarak ne? Hangi canlılar ışık saçabilmekte? Şimdi bu yaratılış harikası canlıları inceleyelim.

Işık Saçan Canlılar Nedir?

Işık saçan canlılara aslında beyazımsı ışık içeren enerji baloncukları da diyebiliriz. Işık saçabilen canlılar, biyoluminesans olarak adlandırılan kimyasal tepkime ile ışık üretirler. Normal şartlarda, kimyasal tepkimelerde enerji genellikle ısı olarak açığa çıkarken, bu tepkimelerde kimyasal enerji ışık olarak açığa çıkmaktadır. Biyoluminesans tepkimeleri gerçekleştirebilen canlılar, lüsiferin ve lüsiferaz enzimlerini üretebilmektedir. Işık oluşumu, lüsiferin enziminin oksijen ile tepkimeye girmesi sonucu oluşurken, lüsiferaz enzimi meydana gelen tepkimeyi hızlandırmaktadır.

Ayrıca ışık saçan canlılar, kimyasal tepkimelerde açığa çıkan enerjiyi ışığa çevirirken o kadar verimli kullanıyor ki, günlük hayatta kullandığımız floresan lambalarda elektrik enerjisinin %75’i ışık, % 25’i ısı, klasik ampullerde ise % 25’i ışık %75’i ısı olarak açığa çıkarken, ışık saçan canlılar biyoluminesans tepkimeleriyle açığa çıkan enerjinin %98’ine kadarını ışık olarak yayabiliyorlar.

Işık Saçan Canlılara Örnekler

►Mycena Lux-Coeli: Japonya’nın Wakayama bölgesinde bulunan ve yağmur yağdığında ortaya çıkan bu mantarlar, büyürken yeşil renkte ışık saçarak parlayabilmektedir.

►Aequorea Victoria (Kristal Denizanası): Genellikle Kuzey Amerika sahillerinde görülen ve çok parlak ışık saçabilen bu canlılar su organizmalarındandır.

►Hawaii Kısa Kuyruklu Mürekkep Balığı: Vibrio fischeri isimli bir bakteriyle mutualist ilişkide bulunan bu balık, ışık yayarken aynı zamanda diğer canlıların da yerini algılayabilme özelliğine sahip.

►Dinoflagellatlar: Kamçılılar grubuna ait bu tek hücreli canlılar, su planktonudur.

►Lampyris Noctiluca (Dişi Ateşböcekleri): Erkek türlerine göre 2 kat daha büyük olan bu ateşböcekleri, kanatlarının olmaması ve ışık saçabilmeleri yönünden de erkek türlerinden ayrılmaktadır.

►Atolla Wyvillei (Denizanası): Işık yayma özelliğini savunma mekanizması olarak da kullanan ve denizlerin ve okyanusların derinlerinde yaşayan bu canlılar, çok parlak ışık yayabilmektedir.

►Comb Jelly (Taraklılar): Bu canlıların birçoğunun sırtında dikiş izine benzeyen, ışık üreten hücreler bulunur. Işık yayma özelliklerini savunma mekanizması olarak da kullanmaktadırlar.

►Ostracodlar: Yalnızca erkek bireylerinin ışık üretebildiği bu canlılar, ışık üretimini dişi canlıları kendilerine çekmek için kullanmaktadır.

Osman Öztürk

Kaynak: Hawaii University, PetaPixel


Originally published at www.elektrikport.com.