Dart Programlama Dili

Merhabalar Arkadaşlar,

2019 yılının ilk blog yazısında Flutter SDK’sinde uygulamalar geliştirmek için öğrenmemiz gereken tatlı bir dil olan Dart’tan bahsedeceğim. Hazırsanız fazla zaman kaybetmeden öğrenmeye başlayalım :)

Öncelikle kısaca bir Flutter neymiş ondan bahsedelim sonrada Dart programlama dilinin derinliklerine inelim.

Flutter Nedir ?

Flutter Nedir ?

Flutter , Google tarafından geliştirilen açık kaynak kodlu bir mobil uygulama geliştirme SDK’sıdır . Android ve iOS için uygulama geliştirmek ve Google Fuchsia işletim sistemi için uygulama geliştirmek için kullanılır. Flutter da uygulamalar geliştirebilmek için Dart dili kullanılır.

Daha fazla detay için aşağıdaki blog yazımı inceleyebilirsiniz :


Dart Programlama Dili Nedir ?

Image result for dart programming
Dart Programlama Dili

Dart, ilk kez Google tarafından geliştirilen ve daha sonraları Ecma tarafından standart haline getirilen açık kaynaklı bir programlama dilidir. Google desteklediği Flutter SDK sayesinde Dart dilini kullanarak artık hem iOS hem de Android uygulamalar geliştirebiliyorsunuz. Mobil uygulamaların dışında Dart programlama diliyle birlikte : web, sunucu ve IoT cihazlar için uygulamalar geliştirebilirsiniz.

Dart dili sınıf tabanlı , tek kalıtıma sahip kısacası nesne tabanlı , C programlama dilinin kod dizilimine benzemektedir. JavaScript diline veya çalıştığı sistemdeki native dile çevrilebilir. Interface’ler, Abstracts, generic type ve opsiyonel tipleri desteklemektedir.

Dart’ın Web sitesinden ekstra bilgilere ulaşabilirsiniz :


Dart’ın Kullanım Türleri

Dart Programming

Dart diliyle yazılan kodu, 3 farklı şekilde kullanabilirsiniz :

  • JavaScript olarak derlemede Dart kodunun internet tarayıcılarında çalışabilmesi için JavaScript’e koddan-koda derlenmesi gerekmektedir. Resmi sitesinde yer alan bilgiye göre Dart, “Modern uygulama geliştirimi ve yüksek performanslı programlar yazmak adına kolayca geliştirim araçları yazmak için tasarlanmıştır.” Dart kodu web tarayıcısında çalışacağı zaman, dart2js derleyicisi ile Javascript’e derlemesi yapar. JavaScript olarak derlenmiş Dart kodu, bütün tarayıcılarda uyumlu bir şekilde çalışır hale gelir.
  • Dartium Tarayıcısı’nda Dart SDK’sı, Dart Virtual Machine (Sanal Makine) içeren Chromium web tarayıcısı ile birlikte gelir. Bu tarayıcıyı diğer tarayıcılardan ayıran tek fark ise Dart kodunu JavaScript’e derlemeksizin çalıştırabilir olmasıdır. Bu tarayıcı, genel amaçlı değildir ve Dart uygulamaları için bir geliştirilmiş bir araç olarak kullanılır. Platform bağımsızdır. Dart SDK’sı ayrıca dart kodunu komut satırında çalıştırabilir.
  • Dart SDK’sına dahil olan Dart VM ve Dart ile yazılan dil araçları, SDK’nin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Dil araçları dart2js derleyicisini içermekle yetinmeyip, ekstra pub adında paket yöneticisini de içermektedir. Dart, özelleştirilmiş web sunucuları gibi fonksiyonel sistem uygulamalarının yazılması için standart kütüphanesiyle birlikte gelmektedir.

Neden Dart’ı Öğrenmeliyim ?

Dart Language

Dart’ın geliştirilmesinin en önemli nedeni, JavaScript’in Google tarafından yeterli ve gerçek bir programlama dili olarak görülmemesidir. Bu biraz iddialı bir söz ama JavaScript gibi bir dili tahtından indirilebilecek mi merakla bekliyor olacağız. Kısa bir zamanda bunu gerçekleştiremeyeceğini bilen Google ilerleyen yıllar için Dart’ın tüm internet tarayıcıları ve platformlar tarafından desteklenmesi planlamaktadır.

Google 2018 yılında çıkarmış olduğu Flutter’ın da Dart programlama diliyle yazılacağını söyleyerek bu dil üzerinde bir hedef haline geldi. Flutter SDK’sını kullanarak yazılımcılar, tek bir platform üzerinden iOS ve Android platformları için Native Mobil Uygulamalar ve arayüzler geliştirebilme şansına sahip oldular. Ayrı ayrı platformlar için farklı dillerin öğrenilmesi ihtiyacını ortadan kaldırması nedeniyle, Dart ve Flutter’ın muhteşem ikili olarak önümüzdeki yıllarda aktif bir şekilde kullanılması beklenmektedir. Artık iOS uygulamaları için Swift ya da Objective-C, Android uygulamalar içinse Kotlin veya Java öğrenmenize gerek kalmadan Dart diliyle her iki platforma uygulamalar geliştirebileceksiniz.


Dart Uygulamalarını Nerede Yazabilirim ?

2011 yılında Google, açık kaynak kodlu bir ide olan Eclipse bileşenlerinden oluşan ve Mac OS X, Windows ve Linux tabanlı işletim sistemlerinde çalışabilen Dart Editor’ü yayımladı. Editörde syntax işaretleme, otomatik kodu tamamlama, JavaScript kodu tamamlama, web ve sunucu Dart uygulamaları ve hata ayıklama gibi birçok özelliği barındırmaktadır.

Dart programlama dili için önerilen popüler editör JetBrains IDE’leridir. Dart eklentisi, IntelliJ IDEA, PyCharm, PhpStorm ve Webstorm için sunulmaktadır. Bu eklenti ile syntax highlighting, otomatik kod tamamlama, analiz yapma, refactoring, hata ayıklama ve daha fazlası bulunmaktadır. Sublime Text ve Atom gibi derleyicileri için de ayrıca eklentiler mevcuttur.


Hello World Uygulaması

C programlama dilinden aşina olduğumuz bir yapı örneğimizde dikkat çekmektedir. Main metodu içerisinde print metodu iler ekrana basit bir şekilde “Hello World” mesajı yazdırdık. Aman ha dikkat noktalı virgülü unutursanız programınız çalışmaz. Basit ve sade olan bu dili kısa bir zamanda öğrenerek istediğiniz platformlarda çeşitli uygulamalar yapabilirsiniz.


Kaynaklar

Son olarak Türkçe olarak Udemy’de 3 eğitim bulunmaktadır. Sizlere derslerin linklerini aşağıya koyuyorum. Ben 3 eğitim setinide inceledim ve hepsi çok güzeller ama daha da geliştirilebilirler. Beğendiğiniz eğitim setini ya da setlerini alarak hızlıca Dart ve Flutter’ı öğrenmeye başlayabilirsiniz.


Evet Arkadaşlar bugün sizlerle Dart programlama dilini tanımaya çalıştık. Gelecek blog yazılarında görüşmek üzere bol kodlu günler dilerim :)