5 weetjes over Rik Wouters

De Kunstenaar in badjas en op doek

Hendrik Emil (Rik) Wouters bracht zijn leven het liefst door op het platteland. Hier haalde hij onder andere zijn inspiratie vandaan voor zijn werken en dit gaf hem ook een kenmerk van ‘huisvader’. Het modemuseum in Antwerpen heeft dit Huiselijke Utopia van Wouters al eerder uitgedrukt door verschillende badjassen tentoon te stellen. Dit werd dan gedaan in combinatie met zijn kunstwerken. Niet alleen dit was typerend voor hem: Rik Wouters heeft nog veel meer te vertellen.

Beeldhouwer van oorsprong
 
Op twaalfjarige leeftijd verliet Wouters de schoolbanken. In het meubelatelier van zijn vader begon hij te werken als houtsnijder. Tegelijkertijd volgde hij lessen bij de plaatselijke academie om zijn artistieke uiting in het beeldhouwen te verbeteren. Hier leerde hij Ernest Wijnants kennen, een Belgisch beeldhouwer die later ook schilderde. Later gingen ze samen naar het atelier van Theo Blickx. Hij was een Vlaams beeldhouwer, schilder en tekenaar. Nadien pas werkte Rik Wouters zijn ambities uit in kleur en maakte hij naam als schilder.

Model Nel
 
Toen Wouters 17 jaar werd, ging hij dus naar de Brusselse Academie voor Schone Kunsten. Plezier vond hij er niet, maar de liefde des te meer. Een jong model genaamd Hélène Philomène Lionardine Duerinckx, ook wel Nel genoemd, werd zijn grote, eeuwige liefde. Zij vertelt in haar memoires hoe zij als zestienjarige de vier jaar oudere Wouters verleidt. Ze trouwden op 15 april 1905 en bleven samen tot zijn dood.
 Hun relatie ging echter veel verder dan enkel liefde. Nel beheerste heel zijn leven en zou hierdoor de kunstenaar inspireren in een groot deel van zijn werken. Zij werd zijn muze en fungeerde ook als zijn model. Experts zeggen weleens dat de kunst van Rik Wouters een fauvistische liefdesverklaring is aan de vrouw van zijn leven: Nel.

Galerij Giroux
 
Armoede was een belangrijk onderdeel van Riks leven. Samen met Nel ging hij in Mechelen bij zijn vader wonen om rond te komen en werkte hij ook een tijd voor hem. De drang om te schilderen werd echter te groot en het koppel verhuisde in 1907 naar het Zoniënwoud. Toen begon hij zijn werken aan de wereld te laten zien, maar de materiële beperkingen werden pas enigszins opgelost dankzij een contract bij de Brusselse Giroux in 1911. Blijkbaar was Wouters de eerste Belgische kunstenaar die zich bond aan een galerij door middel van een contract.
 Dit was echter niet makkelijk. Hij kreeg maandgeld dat niet zo regelmatig werd betaald en een krediet bij een schilderszaak. Zijn totale productie moest bij Giroux in verkoop gebracht worden waarvan hij zelf maar de helft van de opbrengst kreeg. Daarenboven nam de galerist elke maand nog eens een werk voor zich. Het tij keerde na een geslaagde verkoop in de Giroux. Creaties zoals ‘Het zotte geweld’ en ‘Huiselijke zorgen’ maakten van hem een succes.

Kunst in fauvistische stijl
 
Wouters wordt tot de stroming van het fauvisme gerekend. Het is een stijl die uit Frankrijk afkomstig is. Kenmerkend voor het fauvisme is het gebruik van felle, nauwelijks gemengde kleuren. De stroming staat aan het begin van de moderne kunst en vond haar inspiratie in de schilderkunst van de 20ste eeuw. Niet toevallig bereikte het fauvisme haar hoogtepunt tussen 1898 en 1908: de periode dat Rik Wouters zeer actief was in de kunstwereld.
 Een bekend voorbeeld uit de doeken van Wouters, is ‘De strijkster’. Zijn vrouw Nel was ook hier opnieuw zijn muze en zijn model. Het doek is helemaal in de stijl van het fauvisme met een onbetwistbare kleurenwervel die de aandacht trekt. In 1923 werd het door museum aangekocht van de Galerie Georges Giroux. Vandaag bevindt het werk zich in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen.

Fatale ziekte
 
In 1914 manifesteerde zijn naderende ziekte zich. Hij klaagde over regelmatig hevige

hoofdpijn die ervoor zorgde dat hij dagenlang niet kan werken. Door de oorlog kwam hij als gedeserteerde soldaat terecht in een kamp te Zeist, in Nederland. In 1915 kreeg hij een duidelijke diagnose van zijn fatale ziekte: kaakbeenkanker. Nel vergezelde hem in Nederland en hij werd vrijgesteld van zijn dienst als soldaat. Samen gingen ze in een appartementje wonen in Amsterdam. Daar kreeg hij een eerste expositie waar hij het wrange “Rik met zwart oogverband” toonde.
 Verschillende operaties brachten geen oplossing voor zijn kanker aan de bovenkaak. Ook bestraling kon hem geen beterschap bieden. Op een tweede tentoonstelling getuigt zijn vrouw over Riks laatste winter. Daarna sterft hij in Amsterdam op 33-jarige leeftijd na enkele lange en pijnlijke jaren.

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.