Tüneller bitiyor, tartışmalar sürüyor

Temelleri 2011 yılında atılan, Konak Meydanı’yla Yeşildere’yi birbirine bağlayacak tünellerin inşaatı sürüyor. Konak çıkışında kazıların tam üzerinde kalan Damlacık Mahallesi’nde, acele kamulaştırma kararıyla 2013 yılında başlayan evlerin yıkımına devam edilirken, tartışmalar sona ermiyor.

Karayolları Genel Müdürlüğü’nün başladığı Konak Tünelleri inşaatına, Konak Belediyesi tarafından tarihi dokuya zarar verdiği gerekçesiyle dava açılmıştı. Konak Belediye Başkanı Sema Pekdaş, 1 Temmuz 2014’te yaptığı açıklamada: “Halkın katılmadığı bir proje doğru değildir. Bu süreçte geç kalınmış olsa bile bunu yapıyoruz. Tünel çalışmaları nedeniyle evlerde sorun olduğu ifade ediliyor. Hukuka uyan, saygılı devlet, bu tünellerdeki çalışmaları durdurur. İnsanlara ‘evlerinizi boşaltın’ diyorlar. Sahipsiz evler çürür. İnsanların can güvenliği, sağlıkları öncelikli olmalıdır. Tünel çalışmasında öncelikli olarak evlerin güçlendirilmesi gerekiyordu. Sen onun iradesine rağmen, kamulaştırmadan tünel yapıyorsun. İzmir’de metro yapılıyor diye koca koca apartmanlar kaldırıldı mı? O zaman çatlamayan, patlamayan binalar şimdi niye patlıyor? İnsanlar aptal değil. Ben burada başka bir amaç olduğunu düşünüyorum,” demişti.

Tünel hakkındaki iddialarla ilgili Karayolları ikinci bölge müdürü Abdülkadir Uraloğlu’na göre bölgeye rant amaçlı bir çivi dahi çakılamayacak, tarihi dokunun korunması için sekiz ev müze olarak kullanılabilecek yada vatandaşlar için çay bahçesi haline getirilecek.

Konuyla ilgili görüştüğümüz mahalle sakinlerinin çoğu halinden memnun, kimileri ise korkuyor. Yani mahalle halkının kafası karışık. Damlacık mahallesi muhtarlığında birinci aza olarak görev yapan ve yaklaşık otuz yıldır mahallede yaşayan Hüseyin İşli tünel projesini olumlu buluyor: “Kimse istemez evini bırakıp gitmek. Damlacık Mahallesi İzmir’in köklü insanlarının yaşadığı bir yer, ben de burada büyüdüm. Bu mahalleyi çok sevdikleri için kimse bir yere gitmek istemiyor. Karayolları, istimlak alanı olarak burayı seçti. Tünele yük binmemesi için genç binaları kamulaştırıp yıkıyor, tarihi binaları restore edecek. Kamulaştırma yapılırken de ederinden biraz daha fazla para veriyor. Kamulaştırma ise anlaşma usulüne göre yapılıyor, anlaşamayanlar mahkemelik oluyor. Buradaki vatandaşların yaklaşık yüzde yirmisi mahkemelik, büyük çoğunluk ise anlaşmış durumda. Bana göre alan memnun satan memnun. Muhtarlık binasının arka kısmında bulunan 425 sokak, zaten köhne bir sokaktı. Hemşerilerim orada oturuyor. Ben aslen Yozgatlıyım, 1988 yılından beri İzmirliyim ve aşığım buraya. Benim hemşerilerim anlaştı, paralarını aldılar, evleri de boşalttılar. Durumun hoşlarına gitmediğini söyleseler bile, iki daire almayı hesaplayanlar var. 124 metre kare evi, 200 bin TL’den fazlaya satmışlar. Ben sayın Başkanımız Sema Pekdaş hanımefendinin, bu duruma siyasi bakarak karşı çıktığını düşünüyorum. Karayolları ölçmüş biçmiş bu tüneli buraya yapacak. Bizim için yapılıyor, trafiği rahatlatacak.”

Hüseyin İşli, medyada yer alan kamulaştırma kararı çıkan binalarda hırsızlık olaylarının meydana geldiği ve yıkılacak binalarla ilgili güvenlik önlemi alınmadığı yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını söylüyor: “Dün polisler geldi hırsızlık oluyor diye, ben de geçen gün karşılaştım. Hırsız dedikleri hurdacı. Ben her yeri geziyorum muhtar vekili olarak, bütün evlere tek tek bakıyorum. Onlar da bana yıkılacak evlerin kapılarını pencerelerini almaya geldiklerini söyledi. Ben de onlara bunun suç olduğunu söyledim .Çünkü bu evler artık karayollarının mülkü. Mahallede birkaç kişi medyaya yanlış bilgi veriyor. Bu boş binalarda neyin hırsızlığı olacak? Boşaltılan binalarda güvenlik önlemleri alındı. Camlar, kapılar demir levhalarla kapatıldı.” dedi.

Uzun yıllardır mahallede yaşayan Ömer Durmuş Karayolları ile uzlaşanlardan. Durmuş, Konak Tünellerinin tam üzerinde yer alan evini satmış: “Gittik, fiyat biçtik, 138 bin TL. Hiç pazarlık etmedim, hemen verdim. Ben burayı satmaya kalksam, satabilir miyim parayla? Durum ortada, Allah bereket versin. Belediyeye gitseydim 50–60 bin TL verir, çıkardım. Yeşilyurt’tan ev aldım, doğalgazı varmış, burada elektrikli soba yakıyordum, 200 TL fatura geliyordu. Doğalgazla aynı para ama sıcacık suyun var. Burada ne bakkal var ne bir şey, bir tek fırın açıldı. Paramızı da aldık, başkası veremezdi. Pazarlık etsem belki biraz daha fazla verirlerdi,” dedi.

“Burada, insan hakları çiğnendi”

Karayolları Genel Müdürlüğü ile pazarlık edip anlaşan vatandaşlar evlerini boşaltırken, anlaşamayan vatandaşlar ise açtıkları davaların sonuçlanmasını bekliyor. Bazı mahalle sakinleri yıkımlar sırasında insan haklarının çiğnendiğini dahi söylüyor. Naime Yazıcı, Karayolları Genel Müdürlüğü’ne öfkeli: “Bizim ev için kamulaştırma kararı çıkmadı, ama çıkanlar için yıkım başladı. Sema Pekdaş Hanım, bütün desteği verdi. Yine de mülkiyet sahipleri parayı daha çok sevdi, evlerini bırakıp gittiler. Ben bu tünellerin yapımından rahatsızım, altı aydır sürekli basınla irtibat halindeyim. Karayollarından çok şikayetçiyiz. Evini boşaltıp gidenlerin kamulaştırma ücretlerinin verilmediğine inanıyoruz. İnsanlar arasında farklılık gözeterek kamulaştırma yapılıyor. Tünel kararı 2012 yılında çıktı, yıl 2014, bize bu yıl Nisan ayında haber verildi. Neden Karayolları buradaki vatandaş için bir kriz masası kurmadı? Neden kendilerine mühendis, işçi diyen meçhul insanları bizim kapımıza yollandı? Ben Karayolları’na hakkımı helal etmiyorum.”

Henüz yıkım kararı alınmayan evlerinde oturan vatandaşlar da korku içinde. Vatandaşların iddiasına göre inşaat çalışmaları, gece gündüz aralıksız devam ediyor. İnşaat sırasında ortaya çıkan gürültü, vatandaşları sabaha kadar uyutmuyor. Mahallede pek çok evin duvarlarında çatlaklar var, bu çatlakların üzeri sıvayla örtülmüş. Bu durum, inşaat alanına yakın sokaklarda bulunan evlerin çoğunda görülebiliyor. Evi kazı nedeniyle hasar gören ve evinde korku içinde yaşayanlardan biri de Hatica Sevuluş: “Evimin kapısı bazen açılıyor, bazen yere sürtüyor. Duvarlarda çatlak vardı, onardılar. Sabaha kadar uyuyamıyoruz, sürekli çalışma yapıyorlar, korkuyoruz. Zaten evimiz eski. Az kaldı diyerek bizi uyutuyorlar, kandırıyorlar. Yarın öbür gün bir deprem olsa ne olacak? Bize 15–20 gün içinde burayı boşaltın dediler. Kira parasını vereceklerini söylediler. Biz de böyle kaldık”.

2015 yılının başında hizmete girmesi planlanan Konak Tünellerinin yakından etkilediği Konak’ın Damlacık Mahallesi İzmir’in en eski semtlerinden biri. Metin Oktay’ı, Hamza Hamzaoğlu’nu yetiştiren bu mahalle, şimdi kendisi için hazırlanan sonu bekliyor. Tüneller gerçekten söylendiği gibi İzmir trafiğini rahatlatacak ve Damlacık Mahallesi’nin tarihi dokusunu korunacak mı? Yoksa iki yıldır devam eden bu inşaat İzmir’in köklü semtini yok mu edecek?

Hasan Deniz Çizmeci
Fatma Nihan Turgut
One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.