Na ons: de waarheid

DISCLAIMER: Ik kan dit allemaal niet bewijzen, maar na 2016 is dat — eindelijk — ook niet meer nodig.

MOTTO

what can be true in a world made of fakes, misappropriations, fraud, and flummery? Only this: that, if we had two doorsteps, on one would stand a hypocritical holy man, on another a charlatan dressed as a statesman

(William H Gass, The Recognitions — Introduction)

*

Alles is relatief, al moeten we dat misschien ook relativeren.

Voor studenten van literaire fictie was het een verwarrend ontwaken, in de politieke verslaggeving van het afgelopen jaar. Plots ging het nog eens ondubbelzinnig over neutraliteit in de mainstream — en dan nog wel als probleem, niet als een soort verheven ideaal.

We dachten blijkbaar — alle data journalism nog aan toe — dat we een soort objectiviteit benaderd hadden. Het aggregaat van wetenschappelijke methodes, turbo-peilingen en kritische borstklopperij zou als vanzelf wel tot een hanteerbare politieke werkelijkheid leiden, waarbij vrij betrouwbaar voorspeld kon worden wat er precies stond te gebeuren. Vanzelfsprekend kenden we ook de Geschiedenis goed genoeg om een wending ten kwade tijdig te kunnen duiden, teneinde bij te sturen, zodat niemand al te bevreesd moest zijn. Kortom, veiligheid bestond. Vadsigheid ook: aangezien het weetbaar (sic) is wat de mensen denken, waar ze wakker van liggen, hoeven we niet te lang naar hun besognes te luisteren, en kunnen we de gefrustreerden met een arrogante, meewarige duckface op hun plaats zetten.

Alleen was de duckface niet van ons, maar van meneer Trump — en waren de gefrustreerden wij.

Maar wie is er feitelijk schuldig aan het hele rommeltje? Is er een genealogische verklaring voor de opkomst en installatie van het trumpisme — een verklaring die aan het racisme, het seksisme, klassisme en leugenisme (sic) voorbijgaat?

Nu kan het interessant beginnen worden.