Hikmet Hasçelik
Sep 9, 2018 · 2 min read

Dijital Süper Güçler Işığında Ekonomi

Küresel ekonomik sistem artık bir kaç dijital süper gücün etrafında toplanıyor. Piyasa değeri Trilyon $ seviyelerine gelen Apple, Amazon, Google, Facebook, Microsoft gibi kullanıcılar için değer yaratan bu şirketler kollektif ekonomik geleceğimizi şekillendiriyor.

İnsanların sosyal yaşantısını, iş dünyasını demokratikleştiren bu şirketler aynı zamanda tekelcilik için de tehdit oluşturuyor.

Piyasadaki hakimiyetleri bir yana bu şirketler ekonomiyi kaplayan ağlardaki önemli bağlantıları yaratıyor ve bunları kontrol ediyor.

Örneğin, Google Android ve benzeri teknolojiler ile Apple İOS gibi yazılımlar ile içerik üreticilerin sadece tek pazara mahkum kalmasını sağlamış durumda. Bu yazıyı hazırlarken araştırdım Alibaba Ant Financial diye yan bir şirket kurmuş ve buradan müşterilerine sadece daha iyi ödeme hizmetleri sunmak ile kalmıyor daha iyi kredi kartı hizmeti ve hatta daha iyi yatırım fırsatları sunuyormuş. Alibaba şu anda kullanıcı tabanından aldığı veriler ile Çin finans sisteminin önemli bir kısmını kendi platformu etrafında toplamış durumda. Benzer şekilde Google’ ın herkesçe bilinen otomotiv stratejisi de sadece otomobil üretmeyi içermiyor, arka planda teknolojinin gücünü kullanarak otomotiv sektörünün yapısı değiştirilmeye çalışılıyor. Yakında taşıtlar ana işlevi olan taşıma ve konfor dışındaki özellikleri ile pazarlanacak gibi duruyor.

Dijitalleşme özellikle girişimciler ve oluşan start up lar ile küresel ekonomide sayısız fırsat yaratsada teknoloji devlerinin yarattığı gelir eşitsizliği ekonominin altını kazabilir ve toplumsal huzursuzluklara yol açabilir.

Yüzyıllar boyu insanların yaşadıkları anlaşmazlıklarda PARA nın nasıl bir yer tuttuğu hepimizin malumu. İçinde bulunduğumuz zamanlarda da pek bir şey değişmemiş görünüyor. Para için savaşlar gözümüzün önünde ceryan ediyor.

Yaşadığımız çağda dijital teknoloji ekonomide değer artışlarına imkan sağlıyor ancak bu değerden alınan pay çok orantısız ve belli bir yerde toplanmış durumda. Herkesi etkileyen ve zamanla daha çok etkileyecek olan bu gelir adaletsizliği büyük sorunlar yaratabilir.

Dijitalleşmenin merkezileştirci kuvvetleri yakın zamanda yavaşlamayacak. Ekonomideki tüm aktörler hem stratejik hem de etik sebeplerden ötürü tüm ekosistemi korumak için çalışmalı. Yoksa hepimizin başı belaya girebilir 😊

    Hikmet Hasçelik

    Written by