HZ. İBRAHİM’E OĞLUNU KURBAN ETMESİNİN EMREDİLMESİ VE İTİRAZLARA CEVAPLAR

Hz. İbrahim’in gördüğü bir rüya üzerine Allah’ın oğlunu kurban etmesini istediğini düşünmesi ve sonrasında yaşananlar bir çok inanç sorgulamasına neden olur...Ben burada bu sorunlar nedeniyle kıssanın farklı şekillerde yorumlanmasına değinmeyeceğim daha çok klasik haliyle anlatının inanç anlamında sıkıntılar taşımadığının üzerinde duracağım...

İtirazların kilit noktası Allah’ın bir insandan oğlunu kurban etmesini istemeyeceği yönündedir...Bunun hem akla hem vicdana aykırı olduğu düşünülür...

Ancak bu itiraza karşı şu soruları sormak gerekir: Allah İbrahimden çocuğunu kurban etmesini murad ettiyse neden bunun olmasını engelledi ? Allah’ın bir şeyi hem istemesi hem de olmasını engellemesi akla muhal değil midir ?

Burada ayrım yapılması gereken nokta Allahın imtihan etmesi ile istemesinin farklı şeyler oluşudur...Bu noktada, olmasını istemese bile imtihan maksadıyla Allah’ın böyle bir şey istemesi mümkün müdür ? şeklinde bir soru gelebilir...Kuşkusuz sorunun cevabı "hayır"dır...Çünkü herşeyden öte imtihan olan insan sonucu bilir iken, Allah’ın aslında böyle bir istemeyeceğini bilir iken, Allah’ın onu imtihan etmesi abesle iştigal olur...

İşte Hz. İbrahim kıssasındaki kilit nokta burasıdır...Hz. İbrahim’in Allah algısına göre Allah kendisinden böyle bir şey isteyebilirdi...Tarihsel veriler de az çok bunu doğrular niteliktedir...O dönemde Tanrısal nitelikler taşıyan varlıkların insan kurban istemesi mümkün olarak görülüyordu...Hz. İbrahim içinde Allah’ın kendisi için oğlunu kurban olarak istemesi mümkündü...
Dolayısıyla Allah’ın fedakarlığının bir denemesi olarak Hz. İbrahimi bununla imtihan etmesi mümkündür...Sonuçta Allah’ın muradı masum bir canın kaybı olmadığından İbrahim testi geçse bile Allah’ın bunu engellesmesi mümkündü ve öyle de oldu...
Şununda altını çizmek gerekir ki vahiy almalarına rağmen Peygamberler bugün bizlere ilkel gelebilecek Allah algısına sahip olabilirler...Hz. Musa’nın Allahtan görünmesini istemesi gibi, Hz. İbrahim de oğlunu kurban isteyebilen bir Allah inancına sahip olabiliyordu...Neticede bugün bizim inancımızın şekillenmesi de onların düzeltilen hatalı inançları vesilesiyle olmuştur...
Sonuç olarak bu kıssanın klasik anlatısında da Allah’ın çocuk kurban istemesi gibi itikadi bir sıkıntı yoktur...Hz. İbrahim’in Allah algısı nedeniyle gerçekçi ve esaslı bir imtihan vardır... Biz müminler için de oldukça önemli mesajlar içerir…