Tật đầu nhỏ nguy hiểm thế nào?
Gọi là đầu nhỏ khi kích thước vòng đầu dưới trung bình 2 độ lệch chuẩn hay dưới bách phân vị thứ 3 theo tuổi, giới tính. Đầu nhỏ mức độ nhẹ khi dưới trung bình 2–3 độ lệch chuẩn và nặng khi dưới trung bình 3 độ lệch chuẩn. Đầu càng nhỏ tiên lượng thần kinh về sau càng xấu.
Nguyên nhân có thể gặp trong bào thai hoặc sau sinh, có thể do một hay nhiều yếu tố đi kèm:
1. Đầu nhỏ đơn thuần: biểu hiện ngay sau sinh, cấu trúc não bình thường, không kèm theo các bất thường cơ thể khác, thường liên quan đến di truyền.
2. Đầu nhỏ liên quan đến hội chứng di truyền: cơ thể có nhiều tật bẩm sinh đi kèm, một trong số đó là tật đầu nhỏ. Tam nhiễm sắc thể 13, 18, 21; hội chứng William, hội chứng Cornelia de Lange, hội chứng Seckel…
3. Đầu nhỏ do bất thường cấu trúc não: khuyết tật ống thần kinh, schizencephaly…
4. Đầu nhỏ do bệnh lý chuyển hóa: mẹ đái tháo đường, phenylketon niệu…
5. Đầu nhỏ do yếu tố môi trường: nhiễm trùng bào thai, viêm màng não, mẹ sử dụng thuốc trong thai kỳ, bệnh lý nội tiết, suy dinh dưỡng nặng, thiếu oxy, xuất huyết não, các bệnh lý như thận đa nang, suy thận, thiểu sản đường mật…
Biểu hiện của trẻ tật đầu nhỏ: thường kèm chậm phát triển về vận động, trí tuệ, giác quan. Tật đầu nhỏ liên quan hội chứng di truyền thường kèm theo dị tật cơ quan khác như dị tật tim, hệ tiêu hóa, tiết niệu, đầu mặt cổ, nội tiết… có thể không kéo dài sự sống lâu được.
Tiên lượng thần kinh: phụ thuộc vào nguyên nhân gây tật đầu nhỏ. Tiên lượng xấu nhất do nguyên nhân nhiễm trùng bào thai và do bất thường cấu trúc di truyền (đầu nhỏ liên quan đến hội chứng). Đầu nhỏ đơn thuần tiên lượng thần kinh tốt nhất. Đầu càng nhỏ, tiên lượng thần kinh càng kém.
Do tật đầu nhỏ liên quan đến hội chứng di truyền, bất thường cấu trúc não, nhiễm trùng bào thai nên thường khó có thể điều trị được. Quan trọng là điều trị triệu chứng, tập vật lý trị liệu vận động, ngôn ngữ để trẻ thích ứng với cuộc sống. Tật đầu nhỏ liên quan đến bệnh lý chuyển hóa, bệnh lý nội tiết, dinh dưỡng có thể điều trị được và nên điều trị càng sớm càng tốt để không ảnh hưởng phát triển não bộ.
Xem thêm