Oekraïne-referendum gaat eigenlijk over de EU? Organiseer dan een #Nexit
Wie dacht dat het referendum op 6 april is georganiseerd om het Nederlandse volk te raadplegen over de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne, heeft het kennelijk mis. Volgens GeenStijl-redacteur Bart Nijman gaat ‘GeenPeil […] over democratische inspraak in de EU. Verdrag is slechts de kapstok.’ De organisatoren van het referendum gaan ervan uit dat de Nederlandse regering een eventueel ‘nee’ uiteindelijk naast zich neer zal leggen en dat het associatieverdrag toch wel zal worden geratificeerd. Waarmee de initiatiefnemers natuurlijk hun gelijk halen: de EU is niet democratisch, want naar Nederland wordt niet geluisterd. Op zo’n rare manier je punt maken is in de eerste plaats schadelijk voor de uitkomst van het referendum, voor Oekraïne en uiteindelijk voor Nederland zelf.
De discussie over de positie van Nederland in de EU, die overigens niet onbelangrijk is, wordt gevoerd over de rug van Oekraïne, dat al sinds haar onafhankelijkheid in 1991 toenadering zoekt tot Europa. Oekraïne heeft dit associatieverdrag echt hard nodig, wil het de corruptie terugdringen, een functionerende rechtstaat instellen en de mensenrechten verbeteren. Dit zijn allemaal noodzakelijke voorwaarden voor voortzetting van IMF-financieringen en voor de verbetering van het investeringsklimaat.
Het toenaderingsproces en de politieke koers van Oekraïne worden nu met een maandenlange lastercampagne gereduceerd tot ‘slechts een kapstok’ om het Nederlands kabinet en de Europese Unie een hak te zetten. Hoe egocentrisch wilt u het hebben? Als Nederland werkelijk zo ontevreden is over zijn positie in Europa, organiseer dan gewoon een Nexit-referendum. Over het onderwerp van het huidige referendum moet niet te licht gedacht worden. Een Nederlands protest-‘nee’ is niet alleen een vuist naar Den Haag en Brussel: mocht het verdrag alsnog sneuvelen, dan verandert voor ruim veertig miljoen Oekraïners een handreiking in een opgestoken middelvinger.
Dit is echter niet te plek om te bepalen wat er wel en niet democratisch is aan de EU. En het referendum zou dat evenmin moeten zijn. Dit referendum zou over niets meer en niets minder moeten gaan dan het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne. Het is aan Oekraïense vrienden hier in Kiev niet uit te leggen dat Nederlanders een referendum organiseren over het associatieverdrag uit onvrede met de Brusselse besluitvorming. Denken dat een stem tegen het verdrag ook echt een stem tegen Europa is, is onzinnig. Andersom is een stem voor het associatieverdrag echt geen stem voor Europa. Dit referendum heeft weinig te maken met uw mening over Europa.
Sterker nog, een verdrag waar Nederland jarenlang aan mee heeft geschreven en nu niet zou ratificeren — dat zou opmerkelijk zijn. Nederland zal in ieder geval heel wat uit te leggen hebben in Europa en vrijwel zeker zijn stem aan de onderhandelingstafel verzwakt zien. Minder Nederlandse macht in Europa dus. Willen we minder Brussel, dan kunnen we nu ironisch genoeg beter vóór het associatieverdrag stemmen. Of het op zijn minst ratificeren. Is onze onderhandelingspositie in Europa dan een argument vóór het associatieverdrag? Nee, maar het is wel een waarschijnlijk gevolg van een nee-uitslag.
Wat u op 6 april aankruist, moet u helemaal zelf weten. Maar laat die keuze wel gemotiveerd zijn door argumenten die betrekking hebben op het onderwerp van het referendum, namelijk het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne, en alstublieft niet door uw mening over de EU. Organiseer daar maar een ander referendum over.︎