Slow journalism en slow politics.

Gisteren stond ons Vlaanderenland weer een keertje in rep en roer. Er stond iets op nieuwswebsites. Over een zwembad in Koksijde en een asielzoeker. Feiten waren niet gekend, het onderzoek was niet afgerond maar dat was blijkbaar slechts bijzaak. Het publieke debat scheerde semi-hysterisch hoge toppen. Partijvoorzitters en staatssecretarissen rolden de rechtsstaat tijdelijk eigenhandig op om toch maar te tonen dat er met hen niet gesold zou worden. Wees maar gerust burger. Ongetwijfeld deden ze dat om hun staatsmanschap te etaleren. En misschien ook wel een beetje om uw buikgevoel te paaien.

Ik spreek me niet uit over de kern van de zaak. Jawel, u leest dat goed, ik heb als burger en als politicus namelijk de luxe dat het mijn taak niet is. Er zijn instanties (lang leve de rechtsstaat!) die een onderzoek instellen, en als blijkt dat de man in kwestie de wet heeft overtreden dan zal hij daar ook de gevolgen van dragen. Al lijken de laatste berichten in De Morgen aan te tonen dat het allemaal slechts ‘een inschattingsfout’ was.

Maar goed, gisteren hadden we collectief even geen goesting in rechtsstaat spelen. En dat is beschamend. Het verzwijgen van aanrandingen uit schrik voor extreem-rechts is beschamend. Het misbruiken van aanrandingen door extreem-rechts is beschamend. Het ontbreken van solidariteit in Europa op dit moment is beschamend. Het feit dat mensen nog steeds verdrinken op zee terwijl ze een betere toekomst willen is beschamend. Het feit dat we het serieuze en verdomd nodige debat over de fysieke integriteit van de vrouw herleiden tot een spelletje culturaliseren is beschamend. het feit dat er zoveel onzin, leugens en halve waarheden via social media elke dag opnieuw door onze strot worden geramd is beschamend. Het feit dat ook sommige nieuwswebsites berichten zonder over feiten te beschikken is beschamend. Het feit dat politici hetzelfde doen is beschamend.

Slow journalism zag ik vandaag enkele keren passeren. Een vrt-journalist vroeg zich af of de ouders van een verdwenen jongen al waren verwittigd dat het finale verdict was gevallen? Hun verdwenen jongen was dood teruggevonden in de Maas en het stond al op alle nieuwswebsites. Hij pleitte voor slow journalism. Ja dacht ik meteen, wat zou het mooi zijn, slow journalism. Eerst alle feiten weten en dan pas berichten over iets. Of op z’n minst in de gepubliceerde stukken duidelijk aangeven dat alles wat er in het artikel staat eigenlijk speculatie is omdat men nog op de feiten en het onderzoek is aan het wachten. Of is dat dan gezichtsverlies? Of is dat dan simpelweg toegeven dat men het op dat moment ook nog allemaal niet weet? Gisteren is alvast heel pijnlijk duidelijk geworden dat we niet alleen maar nood hebben aan slow journalism, maar ook aan slow politics. De problemen in onze samenleving zijn vandaag belachelijk complex, het potentieel minstens even hoog. Maar om die problemen serieus aan te pakken én het potentieel ten volle te ontluiken moet men eerst weten waar men het over heeft. En daar moet men de tijd voor nemen, en ja, af en toe ook zeggen dat men het nog niet helemaal weet.

Alles is beter dan gewoon mee surfen op de golven van halve waarheden, nietwaar? Laten we als maatschappij in debat gaan en van mening verschillen over de oplossingen die we willen, maar niet over de feiten. Want iedereen heeft recht op zijn eigen waarheid, maar niemand heeft recht op zijn eigen feiten.