İnternet Afrika Kıtasını Nasıl Dönüştürüyor?

İnternetin hayatımıza girmesi geleneksel olarak yaptığımız birçok şeyin hızlıca değişmesini sağladı. Artık sabah kalkınca ilk iş gazete bayiine gitmek, herhangi bir ödeme yapmak için bankada sıra beklemek, bir bilgiye ulaşmak için kütüphaneye gitmek, alışveriş yapmak için evden dışarı adım atmak ve hatta bazı iş alanları için illa da bir işyerine veya ofise gitmek zorunda değiliz. Daha önceden belki de saatlerimizi alan bazı şeyleri artık saniyeler içerisinde halledebiliyoruz.

Gelişmiş ve gelişmekte olan coğrafyalarda durum bu. Peki, daha az gelişmiş bir coğrafya olan Afrika kıtasının birçok noktasında internet insanların hayatını, günlük yaşamlarını nasıl etkiliyor?

Sahra altı Afrika’da, yetişkin nüfusun yalnızca %34'ünün bir banka hesabı var. Altyapı ile ilgili zorluklar ve bunlara erişim eksikliği nedeniyle aşağıda örneğini vereceğimiz Tala Mobile gibi kuruluşlar, halka hizmet sunmanın yeni ve yaratıcı yollarını bulmak zorunda kalmışlar. Teknoloji ve internet bu altyapı boşluklarının doldurulmasında önemli bir rol oynuyor. Birçok hizmeti uzaktan sunma kabiliyeti nedeniyle, geleneksel yöntemler bu şekilde kapsayıcı büyümeyi teşvik eden daha yenilikçi ve verimli yaklaşımlarla değiştiriliyor.

Tala Mobil Mikrofinans Devrimi için Telefon Verilerini Kullanıyor

Tala Mobil Afrika’daki bu değişimi sağlayan şirketlerden sadece birisi. 33 yaşındaki Shivani Siroya, ABD’de Santa Monica merkezli ve Kenya, Tanzanya ve Filipinler’de mikro krediler veren dört yıllık bir şirket olan Tala Mobil’in kurucusu. Siroya, Tala Mobil ile ilginç bir girişime öncülük etmiş. Şirket, bir kişinin rutin ve günlük alışkanlıklarına bakarak o kişinin kredi değerliliğini (alabilirliğini) değerlendirebileceğine inanmış ve yola böyle çıkmış. Bir akıllı telefon uygulaması aracılığıyla Tala, kişinin iletişim ağına, gün içinde ziyaret ettiği yerlere, düzenli olarak kimlerle temas kurduğuna ve ne tür ödemeler yaptığına bakıyor. Bu şekilde mikrofinans başvurusu yapacakların kredi güvenilirliğini değerlendiriyor. Şirketin bugüne kadarki rakamlarına bakıldığında da gerçekten başarılı bir girişim olduğu söylenebilir. Tala, toplamda 150 bin kullanıcının telefonuna 20 milyon doları aşkın kredi göndermiş ve yüzde 90 oranında bir geri ödeme oranı yakalamış. Ortalama 50 dolarlık kredilerde yüzde 11 faiz oranıyla geçtiğimiz yıl içerisinde 1,5 milyon dolar gelir ve 500 bin dolar kar elde etmiş.

Bu durumdan Siroya kadar mikro kredilerden faydalanan kişiler de mutlu. Örneğin 65 yaşındaki Jennifer, Nairobi’de küçük bir yiyecek tezgâhı işletiyor ve herhangi bir kredi geçmişi olmadığı için de geleneksel yollarla krediye erişemiyormuş. Bu uygulamayı telefonuna indirip 8–10 soruya verdiği cevapla ilk 50 dolarlık kredisini almaya hak kazanmış. Son 2 yılda ise bu şekilde yaklaşık 30 defa kredi almış. Ortalama 50 dolar alarak aldığı kredilerle giderek işini büyütmüş ve ilk başlarda küçücük bir yiyecek tezgahına sahipken iki ek yiyecek tezgâhı daha açmış. Tala Mobil’in kredi ofisinin Jennifer ile ilgili bilgi vermesi ile birlikte de bir banka kredisi alabilmesi mümkün olmuş. Şimdi ise alacağı küçük işletme kredisi ile hedefi bir restoran açmak.

Enerjinin Dönüşümü

Kıtada internet bağlantısı elektriği daha erişilebilir, uygun fiyatlı, daha temiz ve kişiselleştirilmiş hale getiriyor. Afrika’da sadece üç kişiden birinin elektriğe erişimi varken, elektriğe erişenler de sık sık yaşanan kesintiler dolayısıyla yüksek maliyetler ödemek zorunda kalıyorlar. Strauss Energy, M-KOPA Solar ve CHIFCO gibi start-up şirketler bu gidişatı değiştiriyorlar.

Strauss Energy, geliştirdiği enerji üreten kiremit teknolojisi sayesinde tüketicilere ulusal şebekeden yüzde 75 daha ucuza elektrik sağlıyor. M-KOPA Solar ise güneş enerjisi teknolojisini mobil ve bulutun gücüyle birleştirerek kullanıcılarına kullanacağın kadar öde (pay-as-you-go) modelini sunuyor. Böylelikle kullanıcı hem harcamasını yönetebiliyor hem de kredi notu geliştirebiliyor.

M-KOPA kullanıcıların harcamalarını yönetmesine izin verirken, CHIFCO ise Nesnelerin İnternet’inden (Internet of Things) yararlanarak kullanıcıların tüketimlerini gerçek zamanlı olarak yönetmelerini sağlıyor ve bilinçli tüketimi de ödüllendiriyor. Şebekedeki enerji talebi yüksek olduğunda bağlı olan kullanıcılar, şirketten en fazla gücü kullanan cihazlarını kapatmalarını isteyen bir uyarı mesajı alıyorlar. Bunu yapmaları halinde ise sistem onlara puan hediye ediyor. Bu puanlar daha sonra enerji tasarruflarına denk gelecek şekilde tablet, telefon veya internet olarak değerlendirilebiliyor.

Bu iki örnekte olduğu gibi internet, Afrika’da insanların günlük yaşamlarına dokunmaya ve onu değiştirmeye devam ediyor. Kıtada internetin yaygın kullanımı sosyal medyaya erişim olarak karşımıza çıksa da teknolojik yenilikler artmaya devam ediyor. Bu noktada Afrikalıların hayatını değiştiren şey ise sadece internetin potansiyeli değil, interneti birçok konuya çözüm olarak kullanmayı akıl eden insanların potansiyeli. Bu ikisi birleştiğinde Afrika’da daha birçok insanın hayatına dokunabilmek mümkün olacak gibi gözüküyor.

Show your support

Clapping shows how much you appreciated İşCep’s story.