Yapay Zeka (Artificial Intelligence)

“Bazı fikirler o kadar yanlıştır ki sadece çok zeki bir insan bunlara inanabilir.” George Orwell

Bugün bankacılık endüstrisi Dijital Disruption nedeniyle, tarihinin en çetin sınavını vermekte ve en zorlu günlerini yaşamaktadır. Pazara yeni giren finansal teknoloji oyuncuları karşısında her bankacı bugün, müşteri, kâr ve eninde sonunda personel kaybı anlamına gelen pazar payı kaybı riski olduğunu gayet iyi bilmektedir. Yapay veya değil kesinlikle yeni zekâya ihtiyacımız var — hem de en kısa zamanda. Stephen Hawking’in de tanımladığı gibi: “Zekâ değişime adapte olabilme kabiliyetidir” ve bankaların da ihtiyacı olan tam olarak budur işte. O halde sorulması gerek soru şu: “Yapay Zekâ (YZ) bankaların daha rekabetçi olup bunu koruyabilmesine nasıl yardım edebilir?”

O halde Yapay Zekânın (YZ) tanımıyla başlayalım işe — Yapay Zekâ en basit tanımıyla: makinelerin veya yazılımın ortaya koyduğu zekâdır. Bu arada, YZ için daha şatafatlı ifadeler kullanıldığını görmüş olabilirsiniz; örneğin “öğrenen makine,” “akıllı makineler” veya “algısal hesaplama” vb. gibi — genel anlamı itibarıyla bunların hepsi de 1950'lerden bu yana devam eden, akıllı algoritmalar yardımıyla makineleri daha akıllı yapma çabalarına dayanmaktadır

Otostop çeken robotlardan dövme yapan 3 boyutlu yazıcılara ve hatta IBM’in Foodie Chef kamyonetine kadar sayısız hikaye.Yapay Zeka aslında, BÜYÜK VERİ ve VERİ ANALİTİĞİ ile aynı soydan gelir birini kullanacaksan, diğerlerine de ihtiyacın olacaktır.

Peki ya biz? Bankalar bu Yapay Zekâ konusunu günlük işlerinde nasıl ele alıyor? Yapay Zekâ konusunun bankaların ilgi alanına girebilmesi için gerekli motivasyonu Operasyonel Verimlilik ve Maliyet Tasarrufu sağlayabilir. Hali hazırda Bank of Tokyo’nun şubeye gelen müşterileri karşılayan Nao adındaki sevimli robotu dışında bankalar Fiziki Yapay Zeka robot donanımları kullanmamaktadır. Ancak tahminlerin aksine bu robot bir Fransız firması tarafından üretilmiştir — Japon değil! Bu arada bankada son teknoloji başka bir robot olmakla birlikte müşteriler yine de Nao’yu görmek için şubelere akın etmektedir — garip değil mi? Ancak dünya genelinde birçok banka aşağıdaki görevler için çeşitli Yapay Zeka yazılımları kullanır:

- Finansal Hizmetlerin kişiselleştirilmesi — en iyi uygulamalara bağlı ve veri bazlı olarak.

- Kredi Kartları ve Dijital Bankacılık Dolandırıcılık İzleme, Yönetim ve Tepki hizmetlerinin sağlanması — bu iş düzensiz faaliyetleri tahmin etmeye bağlıdır.

- Ses Destekli Bankacılık Hizmetlerinin sağlanması
 
 — Karar Verme Süreçlerinin desteklenmesi

- Çağrı Merkezi Müşteri Etkileşimi Olanaklarının sağlanması (müşteri temsilcileri için sohbet kutuları ya da bilgi bazlı müşteri desteği olarak)

- Hisse Senedi Alım Satım Faaliyetlerinin sağlanması

- Müşterilerin harcama alışkanlıkları ve şablonlarının izlenmesi ve bu verilerin çapraz/üst model satışları için kullanılması.

- Müşteriler için Fon/Portföy Yönetimi, değişen pazarlama koşulları çerçevesinde yatırım stratejileri önerilmesi.

- Müşterilere karar verme konusunda danışmanlık desteği verilmesi ve aynı zamanda banka personeline müşteri etkileşiminin nasıl olacağı konusunda yönlendirme sağlanması.
 
 — Tekrarlanan işlerin yapılması ve standardizasyonun geliştirilmesi.

Bankacılık veri tabanlarında genellikle Tanımlayıcı Veri olduğundan ve bu veri yerine Davranış Bazlı Veri konulmadığı sürece — Yapay Zekânın bankacılığa katkısı çok sınırlı olacaktır. Yapay Zekâ için taze ve dinamik veriye ihtiyaç vardır. Gerisini o kendi halleder.

Gelecekte banka yöneticileri, konu uzmanı olarak insanlara soru yöneltmek yerine — maliyet ve etkili olabilme düşüncesiyle, sorularını makinelere yöneltecektir. Hali hazırda Robo-Danışmanlar tarafından yönetilen yatırım portföylerinin toplam büyüklüğü 2,3 milyar dolar dolayındadır ve sadece ABD’de 200'den fazla Robo-Danışman platformu vardır. Bankaların çoğu bu platformları yeni nesil müşterileri için kullanmaktadır ve — eski kurtlardan farklı olarak — bu bin yılın gençleri bu durumdan çok memnundur.

Bugün en ılımlı stratejistler bile bankacılık endüstrisinin ileride robotlardan çok yaygın şekilde yararlanacağını söylemektedir. İşveren cephesinden bakıldığında da, sadece finansal teknoloji şirketlerinin değil YZ sistemlerinin de ileride istihdam güvenliği için ciddi bir tehdit oluşturacağı açıktır. Elbette bankacılıkta da, YZ algoritmalarına pes etmeyecek yönler vardır — ancak yine de bana göre finansal danışmanlık konusunda insana ihtiyaç duyulan işlerin pek fazla şansı olmayacaktır.

Bugün Sigorta işine de akıllı YZ uygulamaları girmiştir. Bankanızın sigortacılık alanında da ilgisi varsa, poliçe üretim işini otomasyona sokan ve daha iyi karar alabilmek için daha maddi bilgileri kullanan Sigorta Riskleri Üstlenme YZ sistemlerine de göz atabilirsiniz.

Yazan: Tolga Tavlaş