Niet liken maar kijken — het geheim van Snapchat

Voor mij en veel anderen was het BuzzFeed-artikel My Little Sister Taught Me How To “Snapchat Like The Teens” een eye-opener — maar wel een onbevredigende.

Mysterie-quote:

I would watch in awe as she flipped through her snaps, opening and responding to each one in less than a second with a quick selfie face. She answered all 40 of her friends’ snaps in under a minute. (…) What’s even the point of sending snaps to each other if you don’t look at them? Am I crazy? That seems so unnecessary. Still, this is adult-brain talking.

De auteur liet het mysterie voor wat het was; mijn eigen volwassenenbrein wil toch even proberen te begrijpen waarom dit zin heeft. Hier volgt een voorlopige analyse.

De lessen van Instagram

Wat me al snel opviel: Snapchat heeft geen like-functie. Je kunt reageren met een privéchat (zeldzaam), een selfie (alsnog hoogdrempelig)… of met niets. Zou je denken. Nee, toch wel:

Snapchat maakt het gemakkelijk: niet liken maar kijken

Snapchat toont wie jouw ‘Mijn Verhaal’-bijdragen heeft gezien (zie afbeelding).

En dat is nogal belangrijk. Snapchat heeft een belangrijke les van Instagram geleerd, waar jongeren er een dagtaak aan hadden om al elkaars kiekjes te liken en vaak ook nog te becommentariëren met steeds dezelfde standaardreacties.

Dat liken en commenten op Instragram heeft natuurlijk gewoon een functie. Het gaat niet om de inhoud of om het aantal likes, maar om de sociale bevestiging. Een like en/of een korte comment is op Instagram een van de laagdrempeligste manieren om een sociale relatie te bevestigen.

Ga maar na: als iedereen in een groepje elkaars foto’s liket en van een comment voorziet, valt het op als je van die ene ‘vriendin’ geen like op je laatste selfie krijgt, terwijl ze bij je vrienden op gelijktijdig geplaatste kiekjes royaal met emoji’s strooit in de commentpanelen. BURN.

Het al of niet krijgen van likes en comments zijn subtiele, effectieve gereedschappen in de complexe sociale ecosystemen van jongeren die vooral bezig zijn met relatiebeheer.

Snapchat heeft gedacht: dat kan makkelijker en verfijnder:

  • door te tonen wie je kiekjes ziet (en met automatische emoji-statussymbolen in je vriendenlijst) wordt een laagdrempeliger methode gebruiken om een minimale sociale cue te geven. Hoe minimaler de cue, hoe verfijnder het sociale gereedschap. Ook niet onbelangrijk: het gaat sneller. Hiervoor hadden jongeren een dagtaak aan het sturen van SMS’jes, Whatsappjes en Instagram-comments.
  • aan de andere kant zorgt de afwezigheid van likes en publieke comments — in combinatie met het wel erg karige karakter van de ‘view’ als sociale cue — ervoor dat je sneller in een privé-omgeving met elkaar communiceert. Met één dubbeltapje bevind je je in een privéruimte, en dan is een één-op-één-selfie snel gestuurd. Het feit dat je niet op een niet-privé-plek kunt reageren legitimeert de stap naar het sturen van zo’n selfie; als je ook een (voor vrienden) openbare comment had kunnen plaatsen zou een privé-selfie vrijpostig overkomen.

Er zijn meer onderscheidende factoren, maar deze sprongen er wat mij betreft uit: het ontbreken van de op sociale media inmiddels alomtegenwoordige ‘like’ en ‘comment’ vergemakkelijkt zowel het bulk-onderhoud van laagdrempelige sociale cues als de transitie naar intiemere één-op-één-communicatie.

Met andere woorden: Snapchat is beter in het organiseren van gradaties van betrokkenheid. (Sorry, dat is nu eenmaal mijn stokpaardje, zoals ik al eerder blogde.)

Ja, als je erover nadenkt is het best logisch. Al snap ik er nog maar weinig van, dat Snapchat. (Maar we blijven het proberen: ik heet er gewoon ‘jaapstronks’).