Nog een boos en verongelijkt stukje

Deze keer over het schrijven van sollicitatiebrieven

NRC meldt vandaag dat sollicitatiebrieven hun beste tijd hebben gehad. Recruiter Floor Nobels stelt dat ruim 80 procent van de sollicitanten afvalt op basis van alleen cv. Bij de overgebleven 20 procent wordt naar nadere motivatie gevraagd. Nobels constateerde tevens dat waar werkgevers geen belang meer hechten aan sollicitatiebrieven, sollicitanten dat wel nog doen. Wat als iemand het talent en motivatie voor een functie heeft, maar het cv nog niet goed genoeg is om te worden uitgenodigd op gesprek?

Nobels antwoordt dat recruiters toch meer uit het cv lezen dan je op het eerste gezicht denkt: “Je ziet heel goed welke stappen mensen hebben gemaakt. En het is ook zaak om de goede haakjes in het cv te zetten naar de functie waarop je solliciteert. Je kunt heus wel de ambitie en de flexibiliteit aflezen uit een cv. Het goed opschrijven van een cv is dus juist heel belangrijk geworden”.

Nobels is zelf werkzaam in de IT, maar stelt dat cv’s in elke branche de boventoon voeren. Sollicitatiebrieven lezen is een tijdrovende klus, zeker als er heel erg veel reacties op één vacature binnenkomen. Het lijkt me daarom niet meer dan logisch dat er dan eerst een selectie wordt gemaakt op basis van cv’s. Hoewel het vele bedrijven een zorg zal zijn — 300 sollicitanten voor één vacature en still counting — denk ik desalniettemin wel dat bedrijven zichzelf in de vingers snijden door alleen maar naar cv’s te kijken.

In ieder geval in de branches waarin ik een baan zoek: journalistiek en/of het culturele veld. Functies waarvoor je creatief moet zijn en goed moet kunnen schrijven. Een cv waarop tien jaar ervaring als redacteur is te vinden met daarbij een brief vol met spelfouten en slechte zinnen, zou ik meteen in de prullenmand gooien. Een goede sollicitatiebrief lijkt me dan ook in deze branche het eerste bewijs dat iemand in aanmerking zou kunnen komen voor zo’n soort functie.

Het schrijven van een echt goede sollicitatiebrief vraagt namelijk nogal wat. De brief moet de juiste toon hebben, origineel zijn, laten zien dat je de gevraagde competenties hebt maar ook dat je nog iets extra’s kunt toevoegen, verwijzen naar maar vooral niet overlappen met je cv, cliché-uitspraken vermijden en blijk geven van je enthousiasme zonder te slijmen. Als iemand zo’n brief kan schrijven, maar wordt afgewezen op basis van cv, lijkt me dat een ontzettend gemiste kans voor het bedrijf.

Daarnaast geloof ik dat je inderdaad veel uit een cv kunt opmaken, maar lang niet alles. Cruciale dingen zoals hoeveel tijd iemand er in heeft gestoken en hoeveel diegene heeft nagedacht over deze functie, over waarom hij/zij een bepaalde competentie niet heeft maar wel denkt dit te kunnen, creativiteit, schrijfstijl en de vaardigheid om helder te communiceren op papier, kunnen niet alleen uit een cv gehaald worden.

Wat me opvalt is dat bedrijven wel naar sollicitatiebrieven blijven vragen. Een jong, vlot bedrijf schreef bijvoorbeeld letterlijk dat ze op zoek waren naar sollicitanten die wisten te verrassen met hun motivatie. Ze waren op zoek naar tekstgenieën, dus schreef ik in mijn motivatie, naar eigen mening bescheiden maar ook gevat — dat ik als zogenaamd tekstgenie toch moest melden dat er een spelfout in hun vacature stond. Ik kreeg na een paar minuten een standaard afwijzing. Hadden ze mijn brief gelezen? Hoogstwaarschijnlijk niet.

Een ander bedrijf zocht een webredacteur en selecteerde mensen wél op basis van brief. De afwijzing daarvan meldde dat veel sollicitanten verwachtingen hadden van de werkzaamheden die niet overeenkwamen met de werkelijke functie en daarom niet waren uitgenodigd, ook al hadden ze de baan makkelijk aangekund. Verwachtingen. Nog zoiets, wat je niet alleen uit iemand zijn cv kan opmaken. Het is positief dat dit bedrijf in ieder geval de brieven daadwerkelijk las. Maar het zegt ook iets over de vacature: die was dan toch niet helemaal lekker opgesteld.

Nog zo’n voorbeeld. Een organisatie die zich voornamelijk met taal bezig houdt, zocht een webredacteur. Er stond ook een taakomschrijving in de vacature met inderdaad de taken die je bij zo’n soort functie zou verwachten. Na een week kwam de afwijzing, waarin wederom werd gemeld dat veel sollicitanten de vacature niet goed hadden begrepen: het ging om een voornamelijk administratieve en ondersteunende functie en veel kandidaten waren overgekwalificeerd.

Een taalorganisatie kan zelf geen duidelijke vacature schrijven. Creatieve bedrijven willen verrast worden maar lezen de sollicitatiebrieven niet. Op ludieke acties zitten ze volgens Nobels ook niet te wachten, behalve als het echt heel erg slim is. Andere bedrijven wijzen af omdat ze geen mensen wilde uitnodigen die ‘braaf’ naar de competenties schreven (‘Hoi, ik kan helemaal niks van wat jullie vragen, maar ik solliciteer gewoon. Leek me wel lachen’) of verwachten dat je onmiddellijk met acht verfrissende ideeën in je brief komt (een makkelijke manier om gratis gebruik te maken van iemands kennis).

Het is moeilijk om een baan te vinden en uiteraard moet je complete plaatje dan kloppen — van je Linkedinprofiel tot aan je twitteraccount. Sollicitanten moeten wellicht meer tijd aan hun cv besteden, maar bedrijven mogen zich dan ook achter de oren krabben over wat voor soort vacatures ze plaatsen. Wees duidelijk in wat voor soort persoon je zoekt, of laat het geheel open als je verrast wil worden. En als je dan specifiek vraagt naar originele en verrassende motivaties, lees de brieven dan ook daadwerkelijk. Wellicht gaat het aantal sollicitaties voor één vacature dan wat omlaag en dat lijkt me voor iedereen, zowel werkgevers als werkzoekenden, een goede zaak.

Goed. Nog een baan in de aanbieding, anyone? Dan zal ik proberen een goede brief én cv te schrijven.