Wij dragen elkaar.

Ubuntu!

Ik was gisterenavond aanwezig op een workshop van Helder vzw over ‘Ubuntu’. Wat is Ubuntu? Het duurde twee uur om het uit te leggen en dan nog is het blijkbaar een continu veranderend begrip. Marjan & Elke probeerden het uit te leggen aan de hand van een aantal stellingen. De rode draad doorheen de workshop gisterenavond vat ik samen met het woord “dragen”. Ik vroeg me af of ik het dan begrepen heb, wat Ubuntu is of kan zijn. Dit is wat ik onthouden, begrepen en ervaren heb als ‘ubuntu’:

Ubuntu is iets vrouwelijk, krachtig en sterk. Ubuntu, dragen. We dragen elkaar, samen, niet alleen, ik ben omdat wij zijn. In de vrouwengroep waarvan ik deel uitmaak is dat alles zeker zo: wij vrouwen dragen elkaar, en hebben de kracht en de zachtheid, het begrip om te tonen wat dat is en hoe dat kan. Dragen is het allermooiste van vrouwelijkheid, en elke vrouw heeft de gift om het leven zelf te kunnen dragen in haar buik.

Ik weet nog glashelder hoe ik in contact kwam met de School voor Relaties. Een toeval dat uit de hemel kwam vallen; ik las een interview met Patricia Van Lingen in de Standaard en ik wist meteen: “yes”. Ik werd aangetrokken door haar confronterende stijl. Zo beschreef ze dat zelf, en volledig in de mannelijke energie waarin ik zat, was ik overtuigd dat dit de snelste en enige manier was om te groeien. Wist ik veel over ont-wikkelen! Ik zocht op internet de info over de School op en was ongelooflijk gefascineerd. Maar die trainingen in groep? Dat leek me veel te therapeutisch, dat is alleen voor de hele erge gevallen, de eenzame vrouwen zonder vriendinnen. Zo gingen mijn redeneringen… Mijn problemen zijn toch zó erg niet dat ik ze in groep moet gooien, en bovendien, als ik individuele sessies volg zal het véél sneller gaan.

Patricia heeft me gelukkig kunnen overtuigen om tóch naar de trainingen te gaan. Achteraf gezien weet ik dat ik de verbondenheid met mezelf helemaal kwijt was en kon onmogelijk verbondenheid voelen met andere vrouwen (of mannen ;-) tenzij de verkeerde!). Dus daar zat ik dan, tijdens die eerste training, vol weerstand en vol oordelen over echt élke vrouw die daar zat. Dat gevoel heeft maar twintig minuten geduurd. Mijn muur werd afgebroken, mijn scherm werd neergehaald, en ik kon toen niet benoemen hoe dat kwam. Tegen het einde van de avond stond ik vooraan de groep te huilen en voelde eerste schaamte… en dan… opluchting, verbondenheid, gedragenheid, en niet meer zo verdomd alleen. Ubuntu is ook: “If you want to go fast, go alone, if you want to go far, go together”. Die eerste avond had ik onmogelijk kunnen weten hoe ver ik zou kunnen gaan. “Ik ben omdat wij zijn”, en wij zijn zusters. We dragen elkaar en daardoor geraken we veel verder dan we op ons eentje ooit durfden dromen.

En zo ook “It takes a village to raise a child”. Ik geloof dat de toekomst in de handen van onze kinderen ligt, zoals het heden, het nu in onze handen is. De verantwoordelijkheid voor onze kinderen is enorm, immens, we zijn dat besef en gevoel wat kwijt geraakt samen met onze verbondenheid. Als moeders dragen we onze kinderen in onze buik, het is de meest kwetsbare periode van ons leven en tegelijk een periode van geen groter mogelijke verbondenheid met een ander persoontje dan met je eigen baby. Het kindje wordt geboren en de navelstreng wordt doorgeknipt. De navelstreng met onze kinderen is ook figuurlijk doorgeknipt. De zorg en de verantwoordelijkheid voor onze kinderen is zo groot, zo heerlijk, en soms ook zo verpletterend. het is een zorg die we samen kunnen dragen en delen. Een kind is een cadeau, waarom willen we dat cadeau per se voor onszelf houden?

Toen ik bevallen was van mijn eerste kind wou ik alles zelf doen, alleen doen, en meteen goed doen. Wat een naieve droom was dat. Ik hield eraan vast maar liep verloren tot ik mezelf kwijt geraakte. De drang om iedereen te willen bewijzen dat ik een supermoeder was, zorgde dat ik een superloeder werd. Halfdepressief en uitgeput stond ik babykleertjes te strijken en moest ik de borstvoeding staken door de pijn en te weinig melk. Ik faalde als moeder en vond dat ik dit bij mijn dochter nooit meer kon goedmaken. Bij mijn tweede dochter leerde ik advies te vragen, me voor te bereiden, los te laten, en te stoppen met strijken. Ik gaf tien maanden probleemloos borstvoeding. Ik voelde me gedragen en gesteund door mijn eigen durf om hulp te vragen en me kwetsbaar op te stellen. Het was heerlijk!

En toch ben ik mezelf opnieuw verloren. Ik was in de eerste plaats moeder, ikzelf bungelde ergens onderaan de prioriteitenlijst. Ik weet niet waar ik het vandaan haalde dat ik al die zorgen allemaal alleen moest opnemen. Dankzij de School voor Relaties heb ik leren tijd nemen. Tijd nemen voor mezelf zorgt ervoor dat ik een betere moeder ben, meer verbonden ben met mijn kinderen dan als ik de hele tijd paraat sta als een dolgedraaid kippetje. En het is goed voor mijn kinderen om niet alleen met mij verbondenheid te voelen maar ook met, daar vergat ik hem weer bijna; hun vader! En natuurlijk al die andere mensen die mijn kinderen ook zo graag zien: hun grootouders, tantes, nonkels, peters, meters. Ergens doorheen de mallemolen van ons leven zijn we gaan denken dat we anderen tot last zijn als we de zorg van onze kinderen even aan hen overlaten. Ik vergeet soms dat zij dat vaak graag doen en daar naar uitkijken, en zo ook mijn kinderen zelf! We dragen elkaar.

Toen ben ik begonnen met de School, en ondertussen is ons derde kindje onderweg. Ik kijk erg uit naar het samen dragen, samen delen, de gift te schenken aan vrouwen om ook een rol te spelen in het leven van mijn zoon. De vrouwen die het al durven wrijven aarzelend over mijn buik en ik moedig ze aan, voel maar! Nog! Dit cadeau is niet alleen voor mij. “Ik ben blij als jij blij bent.”

En zo geloof ik dat wij vrouwen van de School (en ieder ander mens die Ubuntu beleeft of spiritualiteit ervaart op welke manier dan ook) een voorbeeld zijn voor onze samenleving, dat we samen zorgen voor een mindshift en kunnen tonen dat het anders kan. Dat we toch verbondenheid kunnen vinden bij elkaar en dat we daar niet zozeer alle druk moeten leggen op ‘het gezin’, de hoeksteen van de samenleving. Ook voor de hoeksteen kan de druk te zwaar worden, zijn we eigenlijk al niet zover? Laten we de aandacht voor de hoeksteen weer verleggen naar de fundamenten en kijken naar de toekomst. Ubuntu. Verbondenheid. Onze kinderen samen dragen. Een kind kost een huis, maar eigenlijk verdient het een dorp.

Het summum van Ubuntu; “She who forgives, ends the argument”. Bijvoorbeeld: als vrouw je buurman vergeven dat hij je brutaal en gewelddadig verkracht heeft… Het leek me onwezenlijk; onvoorstelbaar, onbegrijpelijk; maar ik denk dat ik het snapte. Ik weet niet of ik het zelf zou kunnen. Maar het lijkt me zo bewonderenswaardig om iemand zijn menselijkheid terug te geven en zo zelf terug mens te zijn. Het moet afschuwelijk zijn en toch, mijn moeder zegt vaak “niet menselijks is ons vreemd”. Maar toch geloof ik dat er een helend vermogen is in vergeving. Echte vergeving. Verheving? In elk geval zette dit me aan het denken over mijn eigen kinderen en buren.

Onze buurvrouw en haar lief hebben een erg gewelddadige relatie. Elke zaterdagnamiddag als de zon schijnt en we zitten buiten, beginnen ze eraan: roepen, tieren, schelden, tot elkaar fysiek te lijf gaan. Ze doen dat op de oprit naast een grote schuur waardoor het gebrul weergalmt tot diep in onze tuin. Ze verwijt ons dat we luistervinken, maar eerlijk echt, wij willen dit allemaal écht liever niet horen. Op zo’n mooie zaterdagmiddag speelden onze kindjes binnen op hun slaapkamer en zaten mijn man en ik in de tuin. Het getier was al even bezig, toen we ineens onze dochters van 5 en 3 door het raam hoorden roepen: “buurvrouw, wil je alsjeblieft stoppen met zo luid roepen!”. De lichte trots en verbazing die mijn man en ik voelden was heerlijk, maar kortdurend. De buurvrouw ging onze afscheiding te lijf met een bezemsteel. Ze was uitzinnig van woede dat een kind van 5 haar zo had toegeroepen. Was er geen afscheiding en was mijn oudste dochter bij ons in de tuin, dan vermoed ik dat onze buurvrouw haar te lijf was gegaan. Ik vermoed het niet, ik ben het zeker. Haar uitzinnigheid was voor mij gevaarlijk en waanzinnig. Haar lief én haar vader waren nodig om haar weg te sleuren van bij ons. Ik was woest. Ik knipte het laatste restje goede wil ten opzichte van mijn buren in mijn hart en hoofd door. Van mijn kinderen blijf je af! Het is allicht een overlevingsstrategie, een oer-drang om te beschermen wat het hoogste goed is. Van verbondenheid geen sprake. Maar de workshop over Ubuntu daagt me uit. Hier was geen sprake van een brutale verkrachting, wel van iemand die geen andere manier kent om haar diepste gevoelens te uiten. Ze weet niet beter, ze kan niet anders. Ik vergeef.