Η αβάσταχτη ελαφρότητα της συνομωσιολογικής μπουρδολογίας.

Με το άρθρο του “Η Google μπορεί να ρίξει τον Τσίπρα” (https://archive.is/wRFvV) ο δημοσιογράφος Χρήστος Φράγκου προσθέτει στη μεγάλη λίστα των εχθρών του Αλέξη Τσίπρα και του Σύριζα, άλλον έναν σκοτεινό συνωμότη ο οποίος προσπαθεί να σπιλώσει την εικόνα της κυβέρνησης. Και αυτός δεν είναι κανένας άλλος παρά η γνωστή μηχανή αναζήτησης Google. Το άρθρο βέβαια μάλλον έφερε κακή τύχη στον κύριο Φράγκου αφού λίγες ώρες αργότερα συνελήφθη μαζί με άλλον έναν δημοσιογράφο και έναν εκδότη για εκβιασμό ΔΕΚΟ και επιχειρήσεων (http://archive.is/7txeJ).

Το άρθρο από μόνο του δε θα είχε και μεγάλη σημασία αν δεν είχε αναπαραχθεί από το Left.gr (https://archive.is/NN8UT). Αυτό έρχεται σε συνέχεια μιας περίεργης προσπάθειας εκ μέρους του Σύριζα να πείσει τους πολίτες οτι υπάρχει μια γιγαντιαία και σκοτεινή συνωμοσία εναντίων του κυβερνώντος κόμματος στην οποία συμμετέχουν καναλάρχες και ιδιοκτήτες Μ.Μ.Ε, ξένοι επενδυτές, η Γερμανία, μυστικές υπηρεσίες και αν λάβουμε υπ’ όψιν τον κύριο Λαζόπουλο, μια μεγάλη μερίδα των ΑΜΕΑ.

Προφανώς ούτε ο κύριος Φράγκου, ούτε το sofokleousin.gr όπου και πρωτοδημοσιεύθηκε το άρθρο αλλά ούτε και το left.gr μπήκε στον κόπο να κάνει μια απλή αναζήτηση για να διαβάσει τι ακριβώς είναι ο περίφημος “αλγόριθμος της Google” (An inside look at Google’s news-ranking algorithm http://archive.is/2N9nM) ο οποίος χρησιμοποιείται για δόλιους σκοπούς και για να προβάλλει όσους κριτικάρουν την κυβέρνηση, θάβοντας ταυτόχρονα τη μια και μοναδική αλήθεια που προβάλλουν έγκριτες ενημερωτικές σελίδες όπως το altsantiri.gr.

Το όλο θέμα προφανώς και είναι αστείο και θα μπορούσε κάλλιστα να είναι άρθρο σε κάποιο ιστότοπο σατιρικού περιεχομένου. Όμως δεν είναι. Τους τελευταίους μήνες παρατηρώ αρκετούς βουλευτές, υπουργούς και μέλη της κυβέρνησης να χρησιμοποιούν τις τεχνικές της ακροδεξιάς συνομωσιολογικής ρητορικής ως μέσο για να αποφύγουν την κριτική. Ο λαϊκισμός και οι φωνές έχουν αντικαταστήσει το γόνιμο διάλογο και γίνεται μια ενοχλητική προσπάθεια να προβληθεί ένα σενάριο το οποίο θέλει τους “εχθρούς της πατρίδας” να σχεδιάζουν την ολοκληρωτική καταστροφή της χώρας απέναντι στα οποία η μοναδική αντίσταση είναι η συστράτευση με την κυβέρνηση.

“Εμείς είμαστε μαζί σας” λένε. Δε φταίει η κυβέρνηση για την οικονομική κατάσταση, για τους φόρους που επιβάλλονται, για την ανεργία και τη φτώχεια. Φταίνε “εκείνοι”. Οι άλλοι. Και αν κάναμε κάποια λάθη αυτά έγιναν επειδή οι “άλλοι” προσπάθησαν να μας παγιδεύσουν. Εμείς, συνεχίζουν, είμαστε στο πλευρό αυτών που διαμαρτύρονται και απεργούν. Θα κατέβουμε μαζί σας στις πορείες και θα στηρίξουμε τους αγώνες σας. Θα φωνάξουμε μαζί, διαμαρτυρόμενοι και κυβέρνηση, έτσι ώστε οι “άλλοι”, οι εχθροί, να μας ακούσουν και να φοβηθούν. Και θα βάλουμε μια τάξη σε αυτούς που κατασκευάζουν ψέματα και τα επιβάλλουν. Τους ξέρουμε. Είναι άνθρωποι που κατέχουν θέσεις κλειδιά και εμείς θα τους ξεμπροστιάσουμε.

Παρατηρείτε μήπως κάτι περίεργο στην προηγούμενη παράγραφο; Σας θυμίζει λίγο από αυτά που λένε μέλη της κυβέρνησης στα πάνελ όπου καλούνται να μιλήσουν; Ναι; Τότε κακώς γιατί η προηγούμενη παράγραφος αποτελείται από προτάσεις ακροδεξιάς προπαγανδιστικής ρητορικής τις οποίες πήρα από το εξαιρετικό βιβλίο του Pierre-Andre Tanguieff, Θεωρίες Συνωμοσίας: Εσωτερισμός, Εξτρεμισμός (2010, Πόλις).

Δεν είναι αστείο. Θα έπρεπε να μας ανησυχεί όλο αυτό πανηγύρι. Δυστυχώς οι λογικές φωνές χάνονται μέσα στη βουή και τα ουρλιαχτά του λαϊκισμού. Οι θεωρίες συνωμοσίας είναι γοητευτικές. Σε κάνουν να αισθάνεσαι ότι είσαι στο κέντρο του κόσμου, ότι είσαι μοναδικός, ξεχωριστός και ότι υπάρχουν κάποιοι, οι εχθροί, οι “άλλοι” οι όποιοι παίρνουν διάφορες μορφές ανάλογα με το τι εξυπηρετεί τους εκάστοτε σκοπούς οι οποίοι σε μισούν και θέλουν το κακό σου. Ο λαϊκισμός και η συνομωσιολογία σε μετατρέπουν σε ήρωα.

Δυστυχώς όλα αυτά είναι παραμύθια. Και τα παραμύθια κάποτε τελειώνουν. Κάποιες φορές με άσχημο τέλος.