Emotie in beeld
Moeder, zoon en de dood
Een surrealistisch schilderij van Zdzisław Beksiński. Het schilderij is een weerspiegeling van tragische gebeurtenissen in Beksiński’s leven. Het gaat over de dood van zijn vrouw en de zelfmoord van zijn zoon. Verdriet en eenzaamheid of bovennatuurlijke connectie tussen moeder en zoon?

Dit is een schilderij van de kunstenaar Zdzisław Beksiński. Beksiński heeft talrijke schilderijen die dood, bederf, verminking, eenzaamheid en verdriet afbeelden.
In dit schilderij ziet men een vrouw die op een stoel zit, kijkend naar de buitenwereld. Dit is een symbool van gevangenschap en marteling. De vrouw wil vrijheid en de deur staat voor haar open. Ze zit in een vies, vuil huisje dat een symbool kan zijn voor bederf. Ze is een meter verwijderd van haar vrijheid, en toch is ze gevangen. De vrouw is aan het afzien, ze kan de vrijheid zien, voelen, ruiken, maar ze blijft gevangen. Ze is verdrietig en eenzaam. Als men naar details gaat kijken, dan ziet men een draad die van de vrouw op de stoel naar buiten gaat. Het lijkt alsof de draad vastgeketend is aan iets of iemand die zich achter de deur verschuilt. Deze detail veranderd heel de betekenis van het schilderij. Als men wilt weten wat dit intrigerend detail wil betekenen, moet men eerst gaan kijken naar het leven van de kunstenaar.
Zdzisław Beksiński wist nooit wat zijn werk betekende. De surrealist gaf zijn schilderijen geen naam en was tegen elke interpretatie. Zdzisław Beksiński beweerde dat hij geïnspireerd werd door muziek, hoofdzakelijk klassieke muziek. De schilderijen van Beksiński waren niet alleen geïnspireerd door muziek, maar het zijn ook weerspiegelingen van zijn dromen. “I wish to paint in such a manner as if I were photographing dreams” aldus Beksiński.
Wat een persoon afbeeldt zegt veel over een persoon, maar wat een persoon droomt zegt nog meer over die persoon. De schilderijen gebaseerd op Beksiński’s dromen laten dus zien dat deze man niet zo optimistisch en vrolijk was als hij liet zien. In 1998 is Beksiński’s vrouw gestorven, de oorzaak staat niet publiek. Een jaar later op kerstavond heeft zijn zoon zelfmoord gepleegd. In 2005 werd Zdzisław Beksiński vermoord door de tienerzoon van zijn verzorger. Beksiński had geweigerd om 100 euro te lenen aan de tiener en werd daarom 17 keer gestoken met een mes. De dood van Beksiński’s vrouw en de zelfmoord van zijn zoon kunnen terug gevonden worden in het schilderij van de vrouw op de stoel. De vrouw op de stoel weerspiegelt Beksiński’s vrouw. Zij is verbonden met iemand die buiten staat, namelijk de zoon van Beksiński. De moeder die gestorven is, zit in de duisternis, in het vuil, donker huisje. De zoon die nog leeft, staat buiten, in de vrije wereld, maar is verbonden met zijn moeder. Het schilderij vertelt dat de zoon gestorven is, omdat de moeder overleden was. Het lot van moeder en zoon zijn verbonden, hier afgebeeld door de draad. De draad die in de duisternis de zoon in de vrijheid mee trekt naar de dood. De draad die gezien kan worden als de navelstreng die moeder en zoon verbind. Men kan zien dat de vouw op de stoel verdrietig is, haar hoofd naar beneden getild en haar houding ineengezakt. Ze is verdrietig omdat ze haar zoon onbewust mee neemt naar de duisternis.
Jonas D.
