Christopher Curtis: Sống cho phút giây hiện tại

Bài viết được dịch từ bài báo của Suzanne Kayian, đăng tải trên báo điện tử Maui Time ngày 19 tháng 6 năm 2014. Bản quyền bản dịch thuộc về Stan’s Journey of Aiki. Mọi trích dẫn hoặc tái đăng tải tại các trang web hoặc báo chí phải ghi rõ nguồn gốc trang web Stan’s Journey of Aiki.

Đọc bài viết này trên Facebook tại đây: http://bit.ly/2NssyTx

* * *

Lựa chọn thực sự duy nhất mà một người có thể thực hiện trong đời là hãy luôn hiện diện cho phút giây hiện tại (to be present in the moment). Đó là những lời của Christopher Curtis, ông là huấn luyện viên trưởng của Maui Ki Aikido Shunshinkan Dojo và huấn luyện viên trưởng của Hawaii Ki Federation. Với tất cả những lựa chọn mà con người phải đối mặt hàng ngày — từ cái ăn cái mặc cho đến lựa chọn người phù hợp để kết hôn — liệu việc sống cho phút giây hiện tại có thể thực sự nâng tầm cuộc sống của mỗi người hay không?

Chúng ta đều là những sinh vật có điều kiện,” Curtis nói. “Chúng ta tưởng tượng rằng bản thân chúng ta thực hiện những lựa chọn, chẳng hạn như loại đồ ăn này thay vì thức uống kia, tôn giáo này thay vì nhóm chính trị kia. Tuy nhiên, những “lựa chọn” này thực sự chỉ là những phản ứng được được kiểm soát bởi điều kiện trong quá khứ của chúng ta. Lựa chọn thực sự duy nhất mà chúng ta có thể thực hiện là liệu có hiện diện cho phút giây hiện tại này hay không. Aikido đã cho tôi cơ hội để thực hành điều này.

Curtis-sensei (người trông hơi giống Sir Alec Guinness trong Star Wars) không phải lúc nào cũng sống trong thực tại ấy. Khi còn trẻ, ông đã từng tự hỏi bản thân, rằng làm cách nào để ta có thể đáp ứng được những nhu cầu truyền thống của cuộc sống. Tuy nhiên, Curtis có một khát khao cơ bản, mong muốn thấu hiểu bản chất của con người. Ông nói, cho tới thời điểm lâu nhất mà ông còn nhớ, ông muốn hiểu được điều gì đã khiến cho con người hành động theo cách mà ta vẫn thường thấy. Vì vậy, ông quyết định theo học về nghệ thuật sân khấu ở trường đại học, với hy vọng hiểu được bản chất của nhân loại — và để lo liệu những yếu tố thiết yếu cho cuộc sống trưởng thành. “Tôi đã chọn diễn xuất như một cách để mưu cầu tìm kiếm con đường dẫn đến bí ẩn này, và tại nơi đó có thể gặp được tất cả những nhu cầu đã ám ảnh tôi bấy lâu — danh tiếng, tài sản, vân vân — cùng một lúc,” Curtis nói. “Với kết thúc đó, tôi đã nhập học vào Đại học Carnegie Mellon, tại thời điểm đó là một trong những trường nghệ thuật sân khấu có uy tín nhất tại Mỹ.

Ngày nay, cuộc sống của Curtis đã xa rời khỏi những ánh đèn rực rỡ của Broadway. Là một người dân bản địa lâu năm ở Maui và là người ông của ba đứa nhóc, ông chịu trách nhiệm hướng dẫn tất cả công việc giảng dạy Ki-Aikido ở Hawaii. Curtis đã viết nhiều cuốn sách về Shin Shin Toitsu Aikido (Con đường Thống nhất Thân thể và Tâm trí), thường được gọi là Ki-Aikido. Ông giảng dạy trên khắp lục địa Hoa Kỳ và là cố vấn chính thức cho các võ đường Ki Society ở Hà Lan, Đức và Tây Ban Nha.

Ilima Loomis, biên tập viên quản lý tạp chí Spirituality & Health và là một môn sinh lâu năm của Curtis, dành sự kính mến cho sensei của mình. “Curtis-sensei đã được mời giảng dạy Aikido trên khắp lục địa Hoa Kỳ, tới tận châu Âu và Nga, vì vậy thật vinh dự khi được nói rằng ông là giáo viên của tôi, và tôi cảm thấy thực sự may mắn khi có thể được luyện tập với ông mỗi ngày,” Loomis nói. “Ông và một số giảng viên cũng như môn sinh của chúng tôi cũng đều đến Nhật Bản ít nhất mỗi năm một lần để học và luyện tập tại trụ sở của Ki Society, vì vậy chất lượng giảng dạy tại võ đường của chúng tôi vẫn rất cao và rất phù hợp với cách dạy Aikido tại Nhật Bản.

* * *

Christopher Curtis-sensei

Curtis sinh năm 1944 tại Upland, California. Ông tốt nghiệp đại học với bằng Cử nhân nghệ thuật ngành diễn xuất và biên kịch. Ông tiếp xúc lần đầu với Aikido vào năm 1969 trong khi làm việc tại Open Theater Company ở New York. Trong khi chuẩn bị cho một vai diễn, ông được huấn luyện riêng bởi Yamada Yoshimitsu-sensei, một môn sinh của Tohei Koichi-sensei–một aikidoka 10-dan và là người sáng lập Ki Society cũng như hệ phái Aikido của nó, thường được biết đến như Shin Shin Toitsu Aikido. Curtis nói rằng sự tiếp xúc đầu tiên với giáo lý của Tohei-sensei đã để lại một ấn tượng sâu sắc trong ông.

Không lâu sau trong sự nghiệp sân khấu, ông nhận ra rằng nghệ thuật biểu diễn sẽ không mang tới câu trả lời cho những suy tư về cuộc sống của mình. “Trong khi sự nghiệp diễn xuất chỉ mới bắt đầu, tôi đã bắt đầu nhận thấy rằng bản thân đang không chạm được tới chiều sâu của sự hiểu biết thỏa đáng mà tôi luôn tìm kiếm”, Curtis nói. Mặc dù đang có một sự nghiệp kịch nghệ thành công ở New York, ông cảm thấy không hài lòng với đời sống cá nhân của bản thân. Vì vậy, ở tuổi 25, Curtis rời khỏi thế giới của kịch nghệ và chuyển đến những ngọn đồi của California, nơi ông sống một mình trong cô độc từ năm 1969 đến năm 1972, tập trung vào thiền định và tự phát triển bản thân.

Tôi đã rời bỏ diễn xuất và nhập thất vào một nơi tu hành hay viện tu ẩn dật mang tính tâm linh trong ba năm,” Curtis nói. Trong thời gian đó, ông sống một mình, giao tiếp với người giáo viên hướng dẫn sự khám phá thâm tâm chỉ qua các lá thư tay–khi chưa có Internet.

“Tôi đã sống một cuộc sống khổ hạnh và thiền định,” ông nói. “Giai đoạn này của cuộc đời đã giúp ích rất nhiều trong việc giải quyết các vấn đề cá nhân và cung cấp những hiểu biết sâu sắc về thân phận con người của tôi; tuy vậy, mặc dù ba năm thiền định từ 8 đến 12 giờ mỗi ngày có vẻ khắc nghiệt, nó mới chỉ cung cấp cho tôi một khởi đầu hay nền tảng để khám phá sâu hơn. Vào cuối giai đoạn ba năm đó, tôi nói với giáo viên của mình rằng tôi muốn trở thành một ẩn sĩ vĩnh viễn và sống một cuộc sống thiền định và tu tập cá nhân. Tuy nhiên, ông ấy nói với tôi, ‘Không, bạn đã tu tập như vậy trong nhiều kiếp trước. Trong cuộc đời này, phận sự của bạn là trở nên hoàn toàn tự do tự tại, trong khi sống một đời sống công khai, với hôn nhân, trẻ em, công việc, vân vân.’”

Ngay sau cuộc trò chuyện đó, Curtis nói rằng ông đã khám phá ra Aikido. Ông chuyển đến Maui vào năm 1972 và bắt đầu luyện tập chính thức với Suzuki Shinichi-sensei vào cuối năm 1974. Sau đó ông trở thành otomo, nghĩa là trợ lý cấp thấp, của Suzuki-sensei.

Được chỉ định làm otomo cho giáo viên trong Aikido được coi là một vinh dự lớn và là một vị trí được mọi người hướng tới,” Curtis nói. “Ở loại vị trí này, với sự gần gũi liên tục với giáo viên, việc học tập mới thực sự diễn ra.

otomo của Suzuki, Curtis đã đi cùng với sensei khi ông đi dạy các buổi hội thảo ở Nhật Bản và khắp Hoa Kỳ, Nam Mỹ và Châu Âu. “Aikido là một loại thực hành dựa trên trải nghiệm, không chỉ là trí tuệ hay nhận thức,” Curtis nói. “Vì vậy, thể loại tiếp xúc cá nhân này, mà ta liên tục nhận được ‘cảm giác’ về những gì giáo viên đang trải nghiệm, là một sự trợ giúp lớn lao trong việc tiến bộ… vì vậy tôi rất may mắn khi được là otomo cho thầy Suzuki Shinichi.” Curtis cũng đã dành nhiều năm tham gia các buổi luyện tập đặc biệt và tự phát triển với người sáng lập Ki-Aikido, Tohei-sensei.

Loomis ca ngợi giá trị kinh nghiệm của sensei khi luyện tập một cách gần gũi với Suzuki-sensei và Tohei-sensei. “Võ đường của chúng tôi được thành lập vào năm 1953 và là võ đường Aikido lâu đời nhất ở Hoa Kỳ,” cô nói. “Curtis-sensei là học trò của người sáng lập võ đường của chúng tôi, Suzuki Shinichi-sensei, và ông ấy đã được luyện tập với người sáng lập Ki-Aikido, Tohei Koichi-sensei. Đó là một trải nghiệm thực sự đặc biệt để có thể rèn luyện tại một võ đường với nguồn gốc, lịch sử và truyền thống sâu sắc, và Curtis-sensei duy trì và tôn vinh tất cả những điều đó.

Ngày nay, Curtis tiếp tục là huấn luyện viên trưởng của Maui Ki Aikido (trước là Wailuku Aikido Club) cũng như huấn luyện viên trưởng của tổ chức trên toàn tiểu bang, Liên đoàn Ki Hawaii (Hawaii Ki Federation — HKF), một tổ chức mà ông cổ xuý sáng lập. “Trong nhiều năm, bốn hòn đảo lớn duy trì hoạt động tổ chức Ki Society riêng biệt của họ, chỉ gặp nhau khi thầy Tohei Koichi từ Nhật Bản đến để giảng dạy,” Curtis nói. “[Tohei-sensei] cảm thấy một cách mạnh mẽ rằng mỗi nhóm của mỗi đảo đã tự phát triển các tiêu chí riêng cho việc giảng dạy và kiểm tra, và ông thấy rằng bản chất giáo lý của ông đã bị xóa bỏ bởi những nỗ lực riêng rẽ này.

Tohei-sensei hỏi Curtis liệu ông có sẵn lòng thiết lập một Liên đoàn Ki Hawaii mới để thống nhất tất cả các nhóm Aikido của quần đảo, với ý tưởng giữ gìn giáo lý của ông và cải thiện sự hợp tác của các nhóm riêng lẻ này. Tổ chức HKF mới–với các võ đường xung quanh được đặt ở Oahu, Kauai, Maui và Đảo Lớn–chính thức bắt đầu vào ngày 1 tháng 1 năm 2000, và Curtis nói rằng nó đã thành công trong những nỗ lực của mình.

Mục đích của việc đào tạo của chúng tôi là nhận ra và trải nghiệm việc hoà làm một với vũ trụ, vì vậy bất kỳ công việc nào hướng tới sự thống nhất hoặc không tách biệt ở bất kỳ cấp độ nào đều hữu ích và quan trọng,” Curtis nói. “Tôi là huấn luyện viên trưởng của HKF, và vì như vậy, trách nhiệm của tôi là khuyến khích và truyền đạt thực hành giáo lý của Tohei-sensei cho những người ở Hawaii.

* * *

Một trong những điểm khác biệt chính giữa Ki-Aikido của Tohei-sensei và tổ chức Aikido được gọi là Aikikai là sự nhấn mạnh vào nguyên tắc về Ki. “Trong Aikido, khi chúng ta sử dụng từ ki,’ chúng ta đề cập đến cái mà chính vũ trụ được tạo ra từ đó,” Curtis nói. “Nó không được coi là vật chất hay năng lượng, mà là thứ mà cả hai đều phát sinh từ đó. Như vậy, chúng ta chỉ có thể nói rằng ki ‘tâm trí’ theo nghĩa tối thượng của nó.

Tohei-sensei, trước đây là huấn luyện viên trưởng của Hombu Dojo (trụ sở của Aikikai), mong muốn Aikido tập trung vào các bài tập để tu dưỡng và thực nghiệm Ki trong thực hành Aikido hàng ngày, theo trang Wikipedia về Aikido. Triết lý khác biệt đó đã thúc đẩy Tohei-sensei chính thức tách khỏi Aikikai năm 1974, tạo ra Ki-Aikido và Ki-Society để giảng dạy phong cách Ki cho Aikido của riêng mình.

Mặc dù Aikido là một môn võ thuật như karate, judo hay kung fu, Curtis nói rằng thực hành không phải là học cách để thắng người khác. Sự khác biệt chính giữa Ki-Aikido và các môn võ thuật khác là Ki-Aikido không phải là môn thể thao, ông nói. “Không có sự cạnh tranh, không có nỗ lực vượt qua một đối thủ,” Curtis nói. “Chúng tôi nhấn mạnh rằng chiến thắng thực sự duy nhất là chiến thắng đối với bản thân, và mối quan tâm của nó với lợi ích cá nhân sẽ thay thế tất cả các mối quan tâm khác. Nếu chúng ta muốn thực sự từ bi và hữu ích với bản thân và với người khác, thì chúng ta phải học cách buông bỏ sự nhấn mạnh ám ảnh về sự hài lòng cá nhân bằng mọi giá.” Aikido bắt đầu và kết thúc bằng tiền đề rằng cơ thể và tâm trí cơ bản là một hiện tượng, nhìn từ hai quan điểm khác nhau: tinh thần và thể chất.

Loomis đồng ý. “Tôi không nghĩ mình có thể diễn tả điều này tốt hơn ông ấy,” cô nói.

Ở Hawaii, cũng như trên khắp thế giới, Curtis đào tạo cả các huấn luyện viên và môn sinh. “Tôi luôn luôn đào tạo tất cả mọi người ở mọi cấp độ,” ông nói. “Tất nhiên, những huấn luyện viên hàng đầu ở châu Âu có thể được tiếp cận nhiều hơn với giáo trình này, vì họ đi cùng tôi nhiều hơn; nhưng tôi cũng dạy cả các cấp độ ban đầu nữa. Một số người tham dự hội thảo của tôi chưa bao giờ thực sự thực hành trước đây.

Curtis nói tầm quan trọng của một giáo viên nằm ở ba điểm. “Đầu tiên, anh ấy hoặc cô ấy cho thấy kết quả của loại thực hành này,” ông nói. “Khi bạn tương tác với giáo viên, bạn có thể trải nghiệm những gì muốn đào sâu vào thời điểm này và để lại đằng sau tất cả những suy nghĩ, nhu cầu và nỗi sợ hãi nhỏ nhặt. Thứ hai, giáo viên có thể chỉ cho bạn cách trải nghiệm cuộc sống hoàn toàn theo cách này. Và cuối cùng, giáo viên sẽ giúp bạn loại bỏ các chướng ngại vật cản trở hành vi đó cho bạn.”

Loomis nói rằng lòng trung thành của Curtis đối với sinh viên của ông rất đáng ngưỡng mộ. “Những gì tôi đánh giá cao nhất về Curtis-sensei là sự chăm sóc sâu sắc của ông ấy dành cho môn sinh và sự cống hiến của mình để hỗ trợ chúng tôi trong việc luyện tập,” Loomis nói. “Ông ấy là một người coi vai trò ‘giáo viên’ rất nghiêm túc và tôn trọng cam kết của mình đối với môn sinh.

Ngoài việc giảng dạy, Curtis cũng đã “viết sách”, theo nghĩa đen, về Ki-Aikido. Ông nói rằng trong những ngày đầu luyện tập của mình, ông nhận thấy rằng chưa có ai từng thu thập tất cả các hướng dẫn giảng dạy và thực hành cơ bản của Ki-Aikido một cách đầy đủ. “Khi tôi đề cập điều này với giáo viên của tôi ở Maui, Suzuki Shinichi-sensei, ông nói, ‘Vậy hãy bận rộn thực hiện điều đó đi thôi!’” Vì vậy, năm 1985, Curtis xuất bản ấn bản đầu tiên của “Ki-Aikido On Maui, A Training Manual” (Ki-Aikido ở Maui, Hướng dẫn đào tạo).

Theo Curtis, vào cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000, nhiều môn sinh bắt đầu hỏi liệu ông có thể viết một cuốn sách không phải là sách hướng dẫn tập luyện ở võ đường–một cuốn sách xem xét cách thực hành Ki-Aikido liên quan đến cuộc sống hàng ngày. Vì vậy, trong năm 2005, ông xuất bản ấn bản đầu tiên của cuốn sách “Letting Go, Talks on Aikido” (Cho đi: Nói chuyện về Aikido).

Cả hai cuốn sách đều được xuất bản bằng tiếng Nga và tiếng Đức, và “Letting Go” sẽ sớm được dịch sang tiếng Tây Ban Nha. Những ý tưởng từ cuốn sách “Letting Go” của ông được giới thiệu trong các buổi “Ki Talks” hằng tháng tại Shunshinkan Dojo trên Maui. Ông cũng phát sóng các bài nói chuyện thông qua podcast, có thể được tải xuống từ trang web http://curtissensei.com của mình.

Sự cống hiến của Curtis-sensei trong việc giảng dạy và truyền bá triết lý của Ki-Aikido đã đưa ông đi trên một con đường khác xa với sự mưu cầu danh tiếng và tài sản thời đại học của mình. Nhưng đó không phải là con đường sự nghiệp; trên thực tế, Curtis chưa bao giờ muu cầu kiếm tiền từ việc giảng dạy Aikido.

“Tôi sở hữu một công ty thiết kế cảnh quan, xây dựng và bảo dưỡng có tình hình kinh doanh khả quan tại Maui có tên là Chris Curtis Landscapes,” ông nói. “Nơi này đã cung cấp cho tôi thu nhập đủ để kết hôn và có bốn đứa con, hai người trong số chúng hiện đang làm việc với tôi trong công ty này và một ngày nào đó sẽ tiếp quản nó.”

Bản quyền hình ảnh thuộc về curtissensei.commauitime.com.

Stan's Journey of Aiki

Written by

Just a simple guy write down what people said about aiki (合気).

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade