UX Tasarımında Empatinin Rolü

Kamil Kalkan
Jun 29 · 5 min read

UX tüm iyi psikologlarla önemli bir özellik paylaşıyor: empati . UX, yapabilirsiniz yapmalarını istediklerini yapmalarını sağlar, çevreyi ve düşüncelerini, duygularını ve davranışlarını anlamadan bunu yapabiliyor.

İyi bir UX tasarım sürecinin tartışılmaz birçok yönü vardır. Bunlardan en önemlisi hatta anahtarı empatidir.

Empati tam olarak nedir?

Empati genellikle sempati ile karıştırılır (Daha önce ben de çok yaşadım. Ta ki enneagram ile ilgilen birisi ile tanışana dek.), fakat empati sempati ya da bir kullanıcıya merhamet göstermek, ya da birine şefkatli olmak değildir.

Sempati, genellikle (keder veya acı şeklinde) başka bir kişinin zorluğuna veya kötü durumuna tepkidir. Bununla birlikte, empatinin aksine, siz ve diğer kişi arasında hala bir mesafe hissi var ve onların sıkıntısı şahsen ilginizi çeken veya paylaşmayı umduğunuz bir şey değil. Bazı kullanıcıların sorun yaşadığını bildiğiniz gibi, kullanıcının problemlerini yaşadığınızı düşünmüyorsunuz.

UX’te sempati, kullanıcıların zor bir senaryo, görev veya yolculuk geçirdiğini kabul etmekle sınırlıdır. Kullanıcılarımıza sempati duyuyorsak, bu kendimizi ayakkabılarına koyduğumuz, acılarını veya sıkıntılarını hissettiğimiz anlamına gelmez.

Empati, başka bir kişinin ifadelerini, ihtiyaçlarını ve motivasyonlarını tam olarak anlama, yansıtma, sonra paylaşma yeteneğidir. (%100 mümkün olup olmadığı ise tartışılır.)

UX’te empati, sadece kullanıcılarımızın acil durumdaki sıkıntılarını değil aynı zamanda umutlarını, korkularını, yeteneklerini, sınırlamalarını, akıl yürütmelerini ve amaçlarını da anlamamızı sağlar. Kullanıcıyı derinlemesine incelememize ve yalnızca bir ihtiyacı çözmeyecek çözümler üretmemize, aynı zamanda gereksiz acı veya sürtünmeyi kaldırarak kullanıcılarımızın hayatlarını etkin bir şekilde iyileştirmemize olanak tanır.

Buraya kadar okuduysanız empatinin UX tasarımında büyük rol sahibi olduğunu tartışmasız biliyoruz. Empati, insanları duygusal olarak zeki yapan şeyin bir parçasıdır ve bu zeka, kullanıcı deneyimini geliştirmeye yardımcı olabilir.

Kendinizi başkasının yerine koymanıza ve kullanıcılarınızı daha iyi anlamanıza olanak tanır. Tasarım yaparken empati kullanmak, tasarımcıların kullanıcının isteklerini bilmesini sağlar; ihtiyaçlarını anlamak, daha iyi bir kullanıcı deneyimi ortaya koymamızı sağlar.

Bir Empati Yaklaşım Nasıl Geliştirilir?

Sadece bir tasarımcı olarak değil, bir insan, toplum olarak temel empati becerinizi daha etkili ve anlayışlı olmak için geliştirmenin birçok yolu vardır.

1. İyi Bir Dinleyici Olmayı Öğrenmek

Herkes nasıl dinleyeceğini bilir, ama herkes nasıl iyi dinleyici olacağını bilemez.

Kullanıcılarınızı anlamak istiyorsanız, onları dinleyin. Sadece kulaklarınızla değil tüm duyularınızla dinleyin. İletişim kurarken sadece ne söylendiğini değil, aynı zamanda nasıl söylendiğini gözlemlemeyi de öğrenin.

Diğer kişinin konuşması bitene kadar görüşlerinizi geçici olarak engelleyin. Yanıtınızı düşünmeyin konuşulana odaklanın.

Bu fikri UX tasarımında empatiye uygularken, kullanıcıları gezinme deneyimleri hakkında rasgele sorgulayan bir web sitesi mekanizması eklemeyi düşünün. Typeform gibi bir araç size bu konuda yardımcı olabilir.

Typeform , görsel olarak hoş ve anketleri tamamlamak için kolay oluşturmak için kullanılan bir araçtır. Bu anket formu web sitenizin marka ve kullanıcı arayüzüne uyacak şekilde özelleştirilebilir ve çok fazla teknik beceri gerektirmeden kolayca gömülebilir.

Kullanıcılardan geri bildirim almak için bir anket formu doldurmalarını isteyin, belki de zamanları karşılığında bir teşvik ya da bir şans verin.

2. Gözlem Becerilerinizi Geliştirin

Herkes çıkıp kullanıcı deneyiminin hangi kısmının başarısız olduğunu söylemeye istekli olmayabilir. (Ben hunharca kullandığım ürünler hakkında eleştirimi yaparım olabildiğince çözüm yolu ile beraber.) Belki de, insanlar nasıl tarif edileceğini bilmiyor da olabilirler! Henry Ford’un meşhur alıntılarını düşünün: “İnsanlara ne istediklerini sorsaydım, “ daha hızlı atlar ”derlerdi. (Bunu da insanlar yanlış anlamış, etrafımda görüyorum)

Fiziksel dünyada, beden diline, çevrelere ve ifadelere (sözsüz) nasıl dikkat edileceğini öğrenmek istersiniz. İletişim kurarken, etkileşim devam ederken diğer kişilerin eylemlerini dikkatle izleyin. Çevrimiçi bir işletme işletiyorsanız, varsayılan olarak bir telefon görüşmesine geçmek yerine Skype gibi video konferans çözümleri üzerinde toplantı yapmak için neler yapabileceğinizi görün — vücut dilinin tamamen kaybolduğu yer.

Konuşamayacağınız kullanıcıları gözlemlemek söz konusu olduğunda, Inspectlet ve Google Analytics gibi araçları göz önünde bulundurun . Inspectlet, insanların tasarımınızı tam olarak nasıl yaşadıklarını görmek için gerçek (anonim) kullanıcı oturumlarını kaydetmenizi sağlar.

Google Analytics, insanların web sitenizi nasıl kullandıkları hakkında ek veriler verebilir ve olası sorunlu alanların açığa çıkmasına yardımcı olabilir.

  • Kullanıcıların web sitenizde bir sayfadan diğerine nasıl geçtiklerini görmek için Behavior Flow raporunu kullanın.
  • Gezinme sırasında kullanıcıların hangi eylemleri gerçekleştirdiğini görmek için web sitenizdeki etkinlik izlemeyi analiz edin.
  • Web sitenize girmek için kullanıcıların ilk olarak nereden geldiklerini ve ilk açılış sayfanıza eriştikten sonra nereye gittiklerini görmek için Gezinme Akışı raporunu kullanın.
  • Mobil ve web arasında farklılıkları gözlemleyebilir, olası farklılıkların nedenlerini hakkında raporlar alabilirsiniz

3. Başkalarına Sormaktan Korkmayın

İnsanlardan deneyimlerini veya konumlarını açıklamalarını istemekten korkmayın. Bu, diğer insanları anlamanın en doğrudan yoludur, fakat aynı zamanda en az kullanılan yöntemdir.

Etrafınızda bulunan çok yakın arkadaşlarınız, aileniz veya meslektaşlarınız arkadaşlarınız sizi kırmamak için doğruyu söyleme cesareti bulamayabilirler, duygularınızı incitmekten kaçınmak için yalnızca olumlu geri bildirimlere odaklanabilirler. Bu nedenle, geri bildirim almak için zamanınız, doğrudan size bağlı olmayan, öyle olduğunu söylemekten çekinmeyen insanlarla daha iyi harcanabilir. Burada dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta da geri bildirim alacağınız kişinin kullanıcı personasına ne kadar yakın olduğu.

En verimli geri bildirimi almak için aşağıdaki ipuçlarını göz önünde bulundurun:

  • Geri bildirimde bulunmadan önce kişiyi olabildiğince konforlu hale getirin. Yanlış sinyaller göndermekten ve çok doğrudan olduğu için yanlış anlaşılmasından kaçınmak için dikkatlice ve kibarca sormaya dikkat edin.
  • Sürpriz yapmayın ya da aniden onları bir şeylere zorlamayın. Dikkatli bir analiz yapmak için insanlara çalışmanızı gözden geçirmeleri için zaman verin.
  • Hangi geri bildirimleri aradığınızı (örneğin, belirli bir tasarım özelliği) yönlendirmeden açıklayın; böylece size cevap verirken nereye odaklanacaklarını bilirler.
  • Neyi sevmediklerini sor. İyileştirilmesi gereken sorunları neden sorun teşkil ettiğini, çözüm olarak fikrini sormanız yararlı olacaktır.
  • Doğru kişiden geri bildirim almak istediğinizden emin olun. Doğrudan kullanıcılar, en iyi işlem yapılabilir bilgilerdir.

4. Kendi Tutumunuza Dikkat Edin

Empati kurmak istediğiniz insanlarla etkileşim kurarken, bunu anlamak, çözümler bulmak ve diğer insanlarla ilişkiler kurmak için yaptığınızı unutmayın.

Mesele, fikrinizi kendi düşünceleriyle tartmak veya kendi puanlarınızı kanıtlamak değildir. Diğer insanların görüşlerine gelince açık fikirli ve misafirperver olun. Berbat yorumlara açık olun :)

5. Alçakgönüllülüğü Nasıl Kabul Edeceğinizi Öğrenin

Alçakgönüllülüğü benimsemek doğal olarak empati davranışınızı geliştirir, çünkü başkalarının kendinize nasıl değer verdiğini gösterir. Kendi eksikliklerini kabul etmek çok fazla cesaret ister, ancak UX tasarımında empati olması için ileriye dönük bir hareket için gereklidir.

Bunu yapabilmek, yalnızca kendiniz için değil, kullanıcılarınız için neyin doğru olduğunu anladığınız anlamına gelir.

Özet

UX tasarımı yeni ve gelişen bir alandır. SHERPA’nın yaptığı “Kullanıcı Deneyimi (UX) Türkiye Pazar Araştırması Raporu 2018” baktığımızda bir önceki yıla göre hayli gelişmekte olduğu görmek sevindirici olsa da hala kat edilmesi gereken uzun bir süreç var, çünkü UX ne olduğunu ve önemini anladık fakat şimdi de teknolojin gelişme hızı ile entegre götürme problemlerimiz başladığını gözlemliyorum.

Bu hızı takip etmek, haber ve trendlerden haberdar olmak için aşağıdaki kaynakları göz önünde bulundurmak isteyebilirsiniz:

Videolar

Makaleler

Kitaplar

Kaynak

Kamil Kalkan

Written by

UX/UI Designer • Web Developer • Creative Problem Solver. Everyone has a story to tell.

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade