Norðausturleiðin opnast smám saman

Í lok júlí s.l. (2017) lagði gasflutningaskipið Christophe de Margerie af stað með norskt jarðgas frá Mjallhvítarsvæðinu í Barentshafi. Áfángastaðurinn skyldi vera Suður-Kóreska hafnarborgin Boryeong. Það eitt er svo sem ekki í frásögur færandi, enda þykja slíkir flutningar á fljótandi jarðgasi þvert yfir hnöttinn ekkert tiltökumál í okkar orkuþyrstu veröld. Hið óvenjulega við þessa ferð var það að skipið skyldi sigla til Suður-Kóreu norðan við strönd Rússlands (og svo suður í gegnum Beringsund). Þetta var í fyrsta sinn sem flutningaskip af þessu tagi siglir Norðausturleiðina norðan Síberíu án aðstoðar ísbrjóts. Og nú er skipið Christophe de Margerie komið á áfangastað! Siglingin markar því enn eitt skrefið í opnun íshafsins í norðri fyrir skipaflutninga. Þar sem hafísinn hörfar jafnt og þétt.
Aukin vinnsla á Íshafsgasi
Stórar Asíuþjóðir eins og Japanir og Suður-Kóreumenn eru mjög háðar innflutningi á gasi til að knýja orkuver sín. Og á heimskautasvæðunum norðan Noregs og Rússlands er að finna stórar gaslindir.

Með því að geta siglt með gasið norður fyrir Rússland, í stað þess að þurfa að fara suður með Noregi og í gegnum Súezskurðinn, verður leiðin á risavaxinn gasmarkað Asíu allt að helmingi styttri. Og flutningstíminn styttist um ca. þriðjung. Með því að þessi flutningsleið opnist, eru því væntingar um að auka fjárhagslega hagkvæmni þess að nýta gaslindirnar undir íshafinu og nyrst í Síberíu. Nú á tímum lágs orkuverðs er hvatinn til að ná meiri hagkvæmni mikill.
Siglingin tók alls rétt rúmar þrjár vikur. Þar af var skipið viku í íshafinu. Það er til marks um þýðingu þessarar siglingar að sjálfur Pútín, forseti Rússlands, var viðstaddur hátíðarathöfn þarna í norðri í tilefni siglingarinnar. Enda er orkuframleiðsla og útflutningur á orku hryggjarstykkið í efnahag Rússlands. Og væntingar þar í landi um að geta stóraukið útflutning á hráolíu og jarðgasi frá lindunum þarna á hjara veraldar.
Novatek, CNPC og Total… og Kreml
Þó svo umrædd ferð Christophe de Margerie hafi verið með norskt gas, þá mun þetta öfluga skip í framtíðinni fyrst og fremst flytja gas frá nýrri jarðgasvinnslu Rússa á Jamalskaga. Gasvinnslan þarna er fjárfesting upp á andvirði tugi milljarða USD. Þar koma saman einn auðugasti maður heims, Rússinn Leonid Mikhelson, sem er góðvinur Pútín’s og aðaleigandi gasfyrirtækisins Novatek, ásamt kínverska ríkisorkufyrirtækinu CNPC.

Tækniþekkingin vegna vinnslunnar á Jamalskaga kemur aftur á móti fyrst og fremst frá franska orkufyrirtækinu Total, sem á fimmtungshlut í þessu risavaxna gasvinnsluverkefni. Þess má svo geta að þrátt fyrir að skipið umtalaða beri nafn fyrrum forstjóra Total, er skipið i eigu rússneska ríkisskipafélagsins Sovcomflot. Eins og önnur slík ríkisfyrirtæki í Rússlandi er engin meiriháttar ákvörðun þar tekin nema að fá samþykki í Kreml. Og augljóst að þar verður allt gert til að efla enn frekar vinnslu á orkulindunum við íshafsstrendur Rússlands. Og sennilegt að íshafssiglingarnar munu aukast jafnt og þétt.
