Norðausturleiðin opnast smám saman

Gasflutninga­skipið Christophe de Margerie í Norðuríshafi.

Í lok júlí s.l. (2017) lagði gasflutninga­skipið Christophe de Margerie af stað með norskt jarð­gas frá Mjall­hvítar­svæð­inu í Barents­hafi. Áfánga­staður­inn skyldi vera Suður-Kóreska hafnar­borgin Borye­ong. Það eitt er svo sem ekki í frá­sögur fær­andi, enda þykja slíkir flutn­ing­ar á fljót­andi jarð­gasi þvert yfir hnött­inn ekkert tiltök­umál í okkar orku­þyrstu ver­öld. Hið óvenju­lega við þessa ferð var það að skip­ið skyldi sigla til Suður-Kóreu norð­an við strönd Rúss­lands (og svo suður í gegn­um Bering­sund). Þetta var í fyrsta sinn sem flutninga­skip af þessu tagi siglir Norð­austur­leið­ina norð­an Síberíu án aðstoð­ar ís­brjóts. Og nú er skipið Christophe de Margerie komið á áfanga­stað! Sigl­ingin mark­ar því enn eitt skref­ið í opnun ís­hafs­ins í norðri fyrir skipa­flutn­inga. Þar sem haf­ísinn hörf­ar jafnt og þétt.

Aukin vinnsla á Íshafsgasi

Stórar Asíuþjóðir eins og Japanir og Suður-Kóreumenn eru mjög háðar inn­flutn­ingi á gasi til að knýja orku­ver sín. Og á heim­skauta­svæð­unum norð­an Noregs og Rúss­lands er að finna stórar gas­lindir.

Kort af siglingaleiðinni (borin saman við hefðbundna leið).

Með því að geta siglt með gasið norð­ur fyrir Rúss­land, í stað þess að þurfa að fara suð­ur með Noregi og í gegn­um Súez­skurð­inn, verð­ur leið­in á risa­vax­inn gas­mark­að Asíu allt að helm­ingi styttri. Og flutn­ings­tím­inn stytt­ist um ca. þriðj­ung. Með því að þessi flutn­ings­leið opn­ist, eru því vænt­ing­ar um að auka fjár­hags­lega hag­kvæmni þess að nýta gas­lind­irnar undir ís­haf­inu og nyrst í Síberíu. Nú á tímum lágs orku­verðs er hvat­inn til að ná meiri hag­kvæmni mikill.

Siglingin tók alls rétt rúm­ar þrjár vikur. Þar af var skip­ið viku í íshaf­inu. Það er til marks um þýð­ingu þess­ar­ar sigl­ing­ar að sjálf­ur Pútín, forseti Rúss­lands, var við­stadd­ur hátíðar­athöfn þarna í norðri í til­efni sigl­ing­ar­inn­ar. Enda er orku­fram­leiðsla og útflutn­ingur á orku hryggjar­stykk­ið í efna­hag Rúss­lands. Og vænt­ing­ar þar í landi um að geta stór­aukið útflutn­ing á hrá­olíu og jarð­gasi frá lind­un­um þarna á hjara veraldar.

Novatek, CNPC og Total… og Kreml

Þó svo umrædd ferð Christophe de Margerie hafi verið með norskt gas, þá mun þetta öfl­uga skip í fram­tíð­inni fyrst og fremst flytja gas frá nýrri jarð­gas­vinnslu Rússa á Jamal­skaga. Gas­vinnslan þarna er fjár­fest­ing upp á and­virði tugi milljarða USD. Þar koma saman einn auð­ugasti maður heims, Rúss­inn Leonid Mikhelson, sem er góð­vinur Pútín’s og aðal­eig­andi gas­fyrir­tækisins Nov­atek, ásamt kín­verska ríkis­orku­fyrir­tækinu CNPC.

Pútín og Leonid Mikhelson ráða ráðum sínum í Kreml.

Tækniþekkingin vegna vinnsl­unn­ar á Jamal­skaga kem­ur aft­ur á móti fyrst og fremst frá franska orku­fyrir­tæk­inu Total, sem á fimmt­ungs­hlut í þessu risa­vaxna gas­vinnslu­verk­efni. Þess má svo geta að þrátt fyr­ir að skip­ið um­tal­aða beri nafn fyrr­um for­stjóra Total, er skip­ið i eigu rúss­neska ríkis­skipa­fél­ags­ins Sov­com­flot. Eins og önnur slík ríkis­fyrir­tæki í Rúss­landi er eng­in meiri­hátt­ar ákvörð­un þar tek­in nema að fá sam­þykki í Kreml. Og aug­ljóst að þar verður allt gert til að efla enn frekar vinnslu á orku­lind­un­um við íshafs­strendur Rússlands. Og senni­legt að íshafs­sigl­ing­arnar munu auk­ast jafnt og þétt.

Skýringarmynd um auknar íshafssiglingar (birtist með nýlegri grein í NYT).
)
Ketill Sigurjónsson

Written by

Hér birtast hugleiðingar um hin ýmsu málefni; einkum um orkumál. Höfundur er 2ja barna faðir, bjartsýnn um góða framtíð mannkyns með vísindin að leiðarljósi.

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade