Um hugsun og flækta vefi
Í vísindum, sérstaklega eðlisfræði og stærðfræði, vísindum sem kanna eðli og tungumál heimsins er viss aðferð notuð til að eima margar, sporadískar staðreyndir niður í einfaldar reglur og lögmál. Afurð þessa eru t.d. lögmál Newtons, Pýþagorasarreglan, etc.
Í nokkurn tíma hef ég hugsað um öll vandamál, hugmyndir og sýnir á hátt sem teiknar upp vefi mikilvægra upplýsinga og sporadískra staðreynda. Þetta er eins flókið og það hljómar því ég skil ekki sjálfur hvað ég er að hugsa, oftast. Með þessu verður sýn mín á heiminn eins og rörsýn í þröngu herbergi, ég er að reyna að bakka til að sjá meira í gegnum kíkinn en lendi alltaf á vegg, í stað þess að sjá samhengi hlutanna eins og eðlilegt væri. Mig grunar að þetta sé óþarfi, að flækja hlutina svona.
Innst inni held ég raunverulega að heimurinn og sannleikurinn* sé svo flókinn að svona hugsunarháttur sé eðlilegur. Lögmál um annað en eðlisfræði hafa tilhneigingu til að leiða menn í villu án þess að vita það sjálfir og gera þar með mistök. Þetta er vegna þess að mannfólk er flókið, kerfi eru flókin, lífið er flókið. Engin betri leið til að segja það.
En er til leið til að eima alla þessa flækju niður í lögmál og reglur — en verða ekki á í frávikum? Þessi hugsun sprettur eflaust úr áhyggjum af nákvæmni. Áhyggjum af því að verða á í frávikum!
*: Þess skal getið að ég er hér að tala um vitneskju og þekkingu alls kyns. Hvernig sé ég heiminn öðruvísi en í gegnum spegil eigin huga? Og hvað birtist í speglinum og hvaðan kemur það? Hér er vandinn.
Hvernig á ég þá að horfa á heiminn? Þegar ég reyni að finna einstakt dæmi fyrir þetta greinarkorn birtist vefurinn fyrir mér, í kíkinum, ekki í fókus og fullkomlega ólæsilegur. Mér finnst semsagt eins og ég eigi fjölmörg dæmi um þetta í geymsluvefjunum — en ég sé þau bara ekki því vefurinn er svo flæktur í sjálfum sér. Ég get eiginlega ekki hugsað. Heilinn er á bremsunni. Ég dreg djúpt andann.
Segjum sem svo að ég standi frammi fyrir ósáttum viðskiptavin fyrirtækisins míns. Hann heldur einhverju fram sem ég tel ósatt. Ég veit þó að ég er ekki óskeikull og því treysti ég hvorki innsæi mínu né viðskiptavinarins. Þá er ég kominn í bobba — hverjum á að treysta? Ekki ætla ég að kalla inn óháðan ytri aðila! Mér er bara svo annt um að gæta sanngirni. Óklárað, 21.2.17.
