Komşudaki krizin gelişimi ve futbola olan etkisi

Size Yunanistan’da devam eden ekonomik krizin oluşum sürecini ve krizin futbola olan etkisini anlatmaya çalıştım.Keyifli okumalar.

AB Yunanistan’ı şımartmakta sakınca görmemişti

AB Yunanistan’a olan desteğini asla esirgemedi.Her gelen hükümete borç verdi ve hibe desteği sağladı.Yunan ekonomisinin verimsizliğini göre göre destek sağlayarak halkı tembelliğe teşvik etmeyi sürdürdü.Kriz çözme vaadiyle başa gelen her hükümet paraları verimsiz ve müsrifçe harcadı.AB’nin desteğinin sonsuza kadar sürmesi beklenemezdi.Vakit zamanında alınan borçların geri ödenmesine geldiğinde ise ne merkez sağ yönelimli Yeni Demokrasi Partisi,ne de sol Syriza Yunanistan’ın girdiği darboğaza bir çare üretemedi.

Hükümet borçları yıllarca çarptırdı

2009'da Kostas Karamanlis ardından gelen Yorgo Papendrau hükümeti,önceki hükümetlerin muhasebe hileleri ile borç verilerini olduğundan olumlu gösterdiğini,ekonomik krizin aslında göründüğünden çok daha ağır olduğunu halktan saklayamaz hale geldi.Yunanistan bu ağır bilançoyla boy ölçüşecek durumda değildi.

Halk protesto ediyor

Ardından 4 kişinin ölüp 311 kişinin yaralandığı,sokakların savaş alanına döndüğü 2010–2012 halk protestoları patlak verdi.Süregelen eylemler Papendrau önderliğindeki PASOK hükümetini zorlamaya başladı.Papendrau’nun hükümeti 2. yılını dolduramadan mücadelesinden vazgeçti.8 Kasım 2011'de başbakan Papendrau’nun isteğiyle kabinede yer alan tüm bakanlar istifa etti ve ülke hızla kaosa sürüklenmeye devam etti.Ülkede işsizlik oranı rekor seviyeye yükseldi.Atina’da başlayan protestolar tüm Yunanistan’a yayıldı. Eylemler başta olaysız geçse de bir süre sonra çeşitli grupların provaksyonlarıyla tansiyon arttı.Taşlı,molotoflu ve sopalı eylemciler polisle yakın temasa geçti çatışmaya başladı.

Komşuya hükümet dayanmıyor

Yeni başbakan 2010–2011 yılları arasında Papendreu’nun danışmanlığını yapan Lukas Papadimos oldu.O da artık zıvanadan çıkan Yunan ekonomisiyle mücadele edemedi.Papadimos sonrası oluşan hükümet ve otorite boşluğunu kapatmak adına cumhurbaşkanı Karolos Papulias tarafından Panagiotis Pikramennos geçici olarak başbakanlık görevine getirildi.Sadece 35 gün görevde kalan Pikramennos’un ardından,Yeni Demokrasi Partisi,Antonis Samaras başkanlığında dümeni devraldı.Merkez sağ akımın temsilcisi Yeni Demokrasi Partisi her ne kadar hükümette kendileri olduğu süre boyunca ekonominin düze çıkmaya başladığını savunduysa da ülkenin borcu GSYH’nın (Gayri Safi Yurtiçi Hasıla) %175'ine denk geliyordu ve genç nüfusun işssizliği %50'ye kadar dayanmıştı.Hal böyleyken ve durum kötüye gitmeye devam ederken alternatif sol bir partinin oy toplaması için her şey müsaitti.

SYRIZA yükseliyor

SYRIZA süregelen kriz çerçevesinde oluşturduğu söylemleriyle ve yaptığı protestolarla destek görüp belirli bir kitleyi kazanmayı başarmıştı.2012 seçimleri öncesi halkın ilgisini çekmeye ve sempati kazanmaya devam etti.17 haziran 2012 seçimlerinde SYRIZA beklenen patlamayı yapıp %26 oy topladı ve ülkenin en büyük 2. partisi haline geldi.SYRIZA 3 yıl boyunca Yeni Demokrasi Partisi’nin açıklarını iyi işlemiş ve halkın büyük bir kesimine hitap etmeye başarmıştı.20 Ocak 2015 genel seçimleri öncesi mükemmel bir propaganda ve “yunanistan’ın borçların ab tarafından silinmesi” vaadiyle krizi fırsata çevirmeyi bilen SYRIZA. halkı kazanmayı başardı.Tsipras önderliğinde %36,29 oy oranıyla 1. parti olmayı başardılar.SYRIZA’nın sansasyonel başarısı Yunan halkının siestelarda küçük pembe düşlere dalmasına sebep olsa da kısa sürede bu tatlı rüyadan uyanmak zorunda kaldılar.Tsipras vaatlerini yerine getiremedi.AB’nin kurtarma paketini (halk, referandumda %61.9 gibi bir çoğunlukla reddetmesine rağmen) referandumdan sadece 1 hafta sonra kabul etti.SYRIZA’da yaprak dökümü başladı.Parti kendi içinde bölünde ve sonucunda Tsipras istifa etti.Yunanistan’ın 20 Eylül tarihinde erken seçime gitmesi bekleniyor.

Ne merkez sağ ne de sol SYRIZA Yunanistan ekonomisini darboğazdan çıkarmayı başaramadı.

Peki bu kriz futbola nasıl yansıdı?

Gelelim yıllardır devam eden bu kriz ortamının Yunan futboluna olan etkisine.

Aris

Süregelen kriz 100 yıllık köklü çınar Aris’i de vurdu.2012–2013 yılında ekonomik kriz patlak verince başkan basiretsiz davrandı ve istifa etti.Yeni yönetimin kemer sıkma politikasıyla beraber Aris,takımın kilit oyuncuları Nery Castillo,Michallis Sifakis,Ricardo Faty ve Neto ile yolları ayırma kararı aldı.Aris sezon sonuna kadar mücadele etti ve mucizevi bir şekilde ligde kalmayı başardı.Onca olan bitene rağmen bunlar daha iyi günlerdi.Selanik’in köklü çınarının bundan sonra yaşayacakları ekonomik krizin baş gösterdiği 2012–2013 sezonunu bile aratacak nitelikteydi.2013–2014 sezonuna girildiğinde geçen sezon mücadele eden takım komple dağıtıldı.Sarı-siyahlı ekip altyapıdan çıkardığı 16–17 yaşında gençlerle lige tutunmaya çalıştı,olmadı.Aris 100. yılında ekonomik darboğaz yüzünden küme düştü.Kulüp Temmuz ayında Yunanistan Futbol Federasyonu’nun “Aris 3.lige düşürülmesi koşuluyla borçlarından tamamen kurtulabilir” teklifini mecburen kabul etti.Tırnaklarıyla kazıyarak kaçmaya çalıştıkları kader,ağlarını çoktan örmüştü.Selanik’in köklü çınarı Aris,buhrana direnemedi.

AEK

Borçlarından kurtulmak uğrua 3.Lige düşürülmeye boyun eymek durumunda kalan bir diğer köklü kulüp ise 11.şampiyonluğu bulunan AEK oldu.Borç batağındaki kulubün başkanlık koltuğuna sahtekar yöneticiler ve mafya babaları oturdu.Bu da kaçınılmaz bir krizi hızlandırdı.Borç batağına saplanmaları yetmezmiş gibi her gelen AEK’i sömürmeye ve kendi ekonomik rantı için düşüncesizce kullanmaya devam etti.Bir ara pek çok ünlü futbol kulubünün sahibi İngiliz orijinli ENIC Group’a satıldı ama pek bir tesiri olmadı,hiçbir şey takımı darboğazdan çıkarmaya yetmedi.2004 yılına gelindiğinde AEK’in borcu 45 milyon Euro seviyesindeydi.O dönem ülkedeki kanun boşluklarından yararlandılar ve borçları sildirmeyi başardılar.Stadın yenilenmesi sözü dahil taraftara pek çok söz veren AEK yönetimi yepyeni bir sayfa açtı.Ancak hiçbir şey planlandığı gibi gitmedi.Heryıl pek çok oyuncu transfer edildi ancak hiçbirinden verim alınamadı.Bir türlü arzulanan başarı sağlanamadı.Bu tekrar ödenemez borçların patlak vermesine sebep oldu.Sonunda AEK tamamen gençlerden ve bonservisi çok cuzi transferlerden oluşan kadroyla direnmeye çalıştı.Bu hiç kolay değildi.Olympiakos’un şampiyon olduğu 2012–2013 sezonunda sadece 27 puan toplayabildi ve küme düştü.Bir düşünelim,Türkiye’de Fenerbahçe,Galatasaray veyahut Beşiktaş’ın ekonomik nedenlerden dolayı kriz yaşayıp 27 puanla küme düştüğünü.O takıma ömrünü adamış fanatik taraftarlar ne düşünür?Ne yaşar? Yunanistan’da devam eden ekonomik kriz sebebiyle AEK taraftarları bu kabusu yaşadılar ama takımalarını asla terketmediler.Yazıyı yazmaya başladığımda lige geri dönüşü ve 3–0'lık Platanias galibiyetini kutluyorlardı.

2. Lig Ertelendi

2014–2015 sezonuna başlarken Yunan ekonomisinin girdiği çıkmaz futbol üzerinde etkilerini hissettirmeye devam ediyordu.27–28 Eylül tarihlerinde başlaması planlanan Yunanistan 2. Ligi krizden payını alıyordu.Yunanistan Futbol Federasyonu müsabakaşarın başlamasına 1 hafta kala yaptığı açkklamayla Yunanistan 2.Ligini süresiz ertelediğini açıkladı.

İki köklü kulüp lige veda ediyor

Süper Lig’de ise çoğu takım 2014–2015 sezonuna girerken görece küçülmek zorundaydı.Kriz futbola olan etkisini iyiden iyiye hissetirmeye başlamıştı.Aynı zamanda Uefa Finansal Fair-Play denetlemerini iyice arttırmıştı.14. Hafta geride kalırken 1924 yılında kurulan mavi-beyazlı ekip Niki Volou,oyuncularının maaşlarını zamanında ödeyemediği gerekçesiyle cezalandırıldı ve federasyon tarafından 3.Lige düşürüldü.

Ardından Girit’in köklü ekibi OFI mali problemlerden ötürü 27. Haftada ligden çekildi.2014–2015 sezonu itibarıyla Yunanistan’ın iki köklü kulübü borçarla başa çıkamadığından ötürü Süper Lig’den düştü.

Olympiakos bilet fiyatlarını yarıya indirdi

Yeni sezona girerken krizin ülkenin marka değeri en yüksek kulübü Olympiakos’u da teğet geçmediğini görüyoruz.Kısa süre önce kulubün. direktörü Giannis Vrentzos yaptığı açıklamada “Eşi benzeri görülmemiş bir ekonomik kriz yaşıyoruz.Bizim amacımız taraftarımızın bu krizden en minimum seviyede etkilenmesini sağlamak.Bunun için elimizden geleni yapıyoruz.Ekomomik krize rağmen takıma destek olmak isteyen taraftarlarımızı anlıyoruz.Bu nedenle ilk kez böyle bir indirime gidiyoruz,yeni sezonda biletlere %50 indirim uygulayacağız” dedi.Olympiacos uluslararası pazarlama alanına olan hakimiyeti,bilinirliği ve vizyonu sayesinde “şimdilik” krizden pek etkilenecek gibi durmuyor.Fakat bilet fiyatlarının yarıya inmesi şüphesiz her kulubü belirli bir oranda da olsa etkiler.

Erken seçim,yeni hükümet

Tsipras’ın Nazım Hikmet’in “En güzel günlerimiz,henüz yaşamadıklarımız” dizelerini kullanarak yaptığı istifa konuşmasından sonra Yunanistan’ın önünde bir erken seçim var.Yunan halkı 20 Eylül’de sandık başına gidecek.Yunan ekonomisi ne sağ ne de sol hükümetlerce rayına oturtulamadı.Kötü gidişat yıllardır engellenemiyor.Bu durumun basitöe sebebini ve Yunan futboluna olan etkisini sizlere anlatmaya çalıştım.Yunan ekonomisi bu darboğazdan kolay kolay kurtulabilecek gibi gözükmüyor.Umarım Yunanistan’da futbolu yönetenler bu durumu göz önüne alarak daha mantıklı hareket ederler. Komşuda işler yoluna girene kadarki süreçte bir daha “Yunanistan’da şok! Tarihi çınar Federasyon tarafından küme düşürüldü!” başlıklı ve dram yüklü bir yazı yazmamak-okumamak dileğiyle.

“Προσέξτε τον εαυτό σας “

-Korbey Çetin