Too Big To Fail Konsepti Üzerine: Harry Potter ve Gringotts Büyücü Bankası

Gringotts Büyücülük Bankasının, Birleşik Krallıktaki büyücü ve cadılara hizmet veren tek banka olduğunu biliyoruz. Bu özelliğide onu batmak için çok büyük (too big to fail) bir kurum haline getiriyor. Ekonomi, Hogwards Cadılık ve Büyücülük okulunda öğretilmiyor olsa da, sihir dünyası muggle dünyasının ekonomik prensiplerinin pek çoğunu takip ediyor. Muggleların 2008’de keşfettiği gibi eğer batmak için çok büyük olan bir kurumun, batma tehditi oluşursa, bu ekonomiye finansal sektörün çok ötesinde zarar verebiliyor. Gringotts’un büyüklük sorununu en basit politika önerileriyle ele alıyoruz. Yani, bu tek ve büyük bankayı, birden fazla küçük kurum yapmak için bölüşürsek finansal istikrara ne olur?
Bu soruyu analiz edebilmek için büyücülük ekonomisini gözümüzde canlandırabilmeliyiz. Büyücülük Dünyasının raporuna göre, döviz kurunun 1 Galleon (büyücülük dünyası resmi para birimi) başına £5 olduğunu öğrenebiliyoruz. Ancak hükümet tarafından belirlenen resmi döviz kuru tüm hikâyeyi açıklamakta yetersiz kalıyor. Satın alma gücü bakımından 1 Galleon £376.90 olmalı. (Ekim kuruna göre $488’a denk geliyor.) Ardından Hogwards’ın fiyatının diğer denk elit İngiliz okullarıyla kıyasladığımız zaman öğrenim bedelinin hemen hemen yıllık £2,500,000 ($3,700,000) olduğunu hesaplayabiliyoruz. (Bu bedel Sihir Bakanlığı tarafından ödeniyor.) Buda Birleşik Krallık Büyücülük dünyasında kişi başına düşen milli geliri $8,400,000 olarak gösteriyor. ABD’nin $55,836’a kıyasla çok ciddi bir miktar.
Bu rakamlar, olası bir ekonomik kriz zamanında, Gringotts’un batmasının yıkıcı sonuçlar doğuracağını gösteriyor. Bunu bankalara bölebilmek için tek kurumun sağlayacağı bir kurtarıcı finans paketinden ziyade harici kurumlardan pek çok finans paketine ihtiyaç duyulacaktır. Olası bir felaket senaryosunda (Lord Voldemort’un dönüşü yada muggleların büyücülerin varlığını öğrenmesi gibi.) oluşabilecek krizin toplam maliyeti Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın 10%-50%’si kadar olacaktır. Şu ihtimali göz ardı etmemeliyiz ki, bölünmüş kurumların batmak için çok büyük statülerini kaybettikten sonra stratejilerini değiştirebileceklerini görüyoruz ve artık onları kurtaracak bir finansal pakete bel bağlamıyorlar.
Tabiki, Gringott’ta çalışan cinlerin olası bir resesyon durumunda sonsuz Felix Felicis sağlama imkanları yoksa.
Harry Potter ve Gringotts Büyücü Bankası üzerine detaylı bir okuma için.
Kaynak:
Comic Relief live chat transcript, March 2001. http://accio-quote.org/articles/2001/ 0301-comicrelief-staff.htm. Accessed: 2016–10–22.
Bank of England. Annual data on the Bank of England’s balance sheet 1696–2014.http://www.bankofengland.co.uk/research/Pages/onebank/balancesheet.aspx. Sheet 2. Accessed: 2016–10–22.
Oliver Bush, Samuel Knott, and Chris Peacock. Why is the UK banking system so big and is that a problem? http://www.bankofengland.co.uk/publications/Documents/quarterlybulletin/2014/qb14q402.pdf.
J.K. Rowling. Wizarding Schools — Pottermore. https://www.pottermore.com/writing-by-jk-rowling/ wizarding-schools. Accessed: 2016–10–22.
J.K. Rowling. https://twitter.com/jk_rowling/status/622118373061709824, 2015. Accessed: 2016–10–22.
The Economist. The Big Mac Index. http://www.economist.com/content/big-mac-index. Accessed: 2016–10- 22.
UK Public Spending. UK Central Government ande Local Authority Public Spending 2017. http://www. ukpublicspending.co.uk/total_spending_2017UKpn. Accessed: 2016–10–22.
Wikibooks. Muggles’ Guide to Harry Potter/Magic/Money. https://en.wikibooks.org/wiki/Muggles%27_ Guide_to_Harry_Potter/Magic/Money. Accessed: 2016–10–22.
Harry Potter and the Goblin Bank of Gringotts: https://sites.wustl.edu/fictionomics/2016/11/14/hp-gringotts/
Çeviri: Kubilay Erbaş
