Veliler, sizin sınavınız henüz bitmedi!

Sınavların bitmesiyle artık aranan cevaplar da değişti. Psikolojik Danışman Buse Özdelice Kunduz Blog’da bu sefer velilerle bu süreçteki tavsiyelerini paylaşıyor. Unutmayın, bu yaz biraz telaşlı geçebilir ancak atılan doğru adımların meyvesini hayatınızın geri kalanında alacaksınız.


Geçmiş olsun, sınavlar bitti! En az çocuğunuz kadar siz de bütün bir sene sınava odaklandınız, en az onun kadar yoruldunuz, öfkelendiniz, strese girdiniz ya da baskı altında hissettiniz. Dolayısıyla günün sonunda sınav süreci sizin için de bitmiş oldu. Ve beklentiniz iyi bir okula kayıt yaptırmak! Bunu çocuğunuzun geleceği ve zor geçen bir senenin nimeti olarak istiyorsunuz. Haklısınız da… Ancak sizin istekleriniz burada bitiyor. Şimdi gerçeği kendi dünyamızdan alıp bir de çocuklarımızın gözünden yorumlayalım.

Amacım sınava çalışan bir öğrencinin hayatının aslında velilerin bakış açısından ne kadar farklı olduğunu göstermek. Böylelikle tercih sürecine daha sağlıklı bir adım atabileceğimizi düşünüyorum.

Çocuğunuz bütün bir sene iyi ya da kötü, disiplin altında ya da baştan savma, öyle ya da böyle sınavı hayatının merkezine aldı. Tüm sene etrafında konuşulan tek konu bu oldu. Kendisini bekleyen mezuniyet sürecini, büyümeyle birlikte gelen duygusal dengesizliğin varlığını, bir sonraki sene kendisini neler beklediğinin merakını sınav sonuna kadar rafa kaldırdı. Veyahut kaldırırmış gibi yaptı. Bu durumlar ara sıra kendini gösterse de öğrencinin odaklanması, daha doğrusu düşünmesi gereken tek şey sınavdı ve sınavın üzerine yürüdü. Yine günün sonunda öğrencinin hedefi iyi bir okulu kazanmak oldu. Peki tüm bu rafa kaldırılanlar, sınav sonrasında da o rafta kaldı mı? Tabi ki hayır. Amacım sınava çalışan bir öğrencinin hayatının aslında velilerin bakış açısından ne kadar farklı olduğunu göstermek. Böylelikle tercih sürecine daha sağlıklı bir adım atabileceğimizi düşünüyorum.

Biliyorsunuz ki tercih dönemleri yaklaşıyor. Bu dönem TEOG velileri için daha yakın da olsa LYS’ye girmiş olan çocuklarımızın aileleri için de bir o kadar önemli! Çünkü çocuklarımızın “hayatları” belki de bir kağıda sıraladığınız okullardan oluşan tercih listesine göre şekillenecek. Biliyorum ki, velilerin stres düzeyi bir hayli yüksek ve bu yüzden yukarıda, iki bakış açısından da bakmaya ihtiyaç duydum. Zira bu durumda öğrenciyle birlikte sınav sürecine dahil olmak veya tercih listesi yapmak göründüğü kadar kolay değil. Çocuklarımızın bu yaşlarda hayata olan bakış açılarını empatiyle ele aldığımızda durum onlar için hayli karışık. Bu noktada süreci sağlıklı bir şekilde tamamlamak da ebeveynlerin elinde oluyor. O yüzden bugün, dikkate alabileceğiniz birkaç ipucu üzerinde durmaya çalışacağım.


1. Kabul edelim, geçmişe dönmek imkansız.

Çocuklarımız hayatlarının bir çeşit dönüm noktası olan sınavlara girdiler ve sınav sürecini geride bıraktılar. Sonuçların beklenen ya da beklenenden farklı gelmesi hiçbirimizi sınavın olduğu saate götürüp değiştirme şansı tanımayacak. Bu noktada yapmamız gereken elimizde olanla en iyiyi bulabilmek! Bu da bol araştırma ve ilgili kaynaklardan bilgi edinme süreci ile olacak.

2. Öğrenciler için stresli dönem henüz bitmedi.

Öğrenciler kendilerini neyin beklediğini bilmedikleri için tedirgin davranabilir ve stresli olabilirler. Bu konu aslında onlar için hassas bir konu. Dolayısıyla ebeveyn olarak çocuğunuzla empati kurmanız bu süreçte ilişkinizi kuvvetlendireceği gibi daha sağlıklı bir şekilde yol kat etmenize yardımcı olacaktır.

3. Geride kalan seneye yönelik dokundurmalardan kaçının!

Son zamanlara doğru baharın gelmesi, yorgunluğun artması ve ergenliğin de getirdiği duygusal devinimler öğrencilerin ders çalışma sürelerini azaltmış olabilir. Bu sürece referans verilerek yapılan tartışmalar, dokundurmalar, hakaret içerikli konuşmalar öğrencinin kendine olan saygısını zedeleyebilir, karar verme mekanizmasını olumsuz yönde etkileyebilir ve aile içi sorunlar oluşturabilir. Buna ek olarak, bazı ebeveynler ceza uygulamasına da gidebilir. Dr. C.H. Patterson, ebeveynin bu şekilde davranmasının, çocukta istenmeyen davranışı bastırdığını yani kendini ifade etmede sorun yaşayacağını belirtmiştir. Böyle bir durumda çocukların öfkeyi ve kendini ifade etmek için saldırganlığı öğrenmelerine sebep olacağı üzerinde durmuştur.

Bunun önüne geçmek için ilk maddede bahsettiğim geçmişe dönemiyor oluşu ön plana almak gerekir. Sonucu ceza vererek ya da tartışarak değiştiremeyeceğiniz gibi çocuğunuzu istenmeyen davranışlara yönlendirebilirsiniz. Bu yüzden aile içi toplantılar yaparak çocuğunuzun durumdan ders çıkarmasını sağlamak, geleceği için en iyi opsiyonu düşünmesine yardımcı olmak ve yapıcı iletişim kurmak sürece olumlu katkı sağlayacaktır.

4. Konu iyi bir lise veya üniversite kazanamamak değil!

Bu durumu bu sürecin ana fikri olarak dikkate alabilirsiniz. Son yıllarda sistemin bir hayli değişmesi, okullar hakkında bildiğimiz genel geçer bilgileri de etkiledi. Lisenin kültürel olarak zengin fırsatlar sunmasını öncelik vererek yapacağınız sıralama değişkenlik gösterirken, üniversite sınavlarına hizmet etme misyonuna göre bir değerlendirme yapmak için farklı yönde bir araştırma yapmanız gerekecek. Bu yüzden iyi lise-kötü lise kavramı bir seviyeye kadar ortadan kalkıyor.

Üniversite için de benzer durum geçerli diyebiliriz. Yine okulun sunduğu sosyal kazanımların ön planda olduğu bir tercih yapmak ile bölümüne göre akademik kadrosu değişkenlik gösteren üniversitelerin akademik başarısına göre yapılan tercihler farklılık gösterecektir. Bu noktada çocuğunuzun nasıl bir ortamda kendini daha iyi ifade edebileceğini ve geliştirebileceğini birlikte değerlendirip karar vermeniz en doğru olanıdır. Unutmayın, seçtiğiniz okulda okuyacak olan çocuğunuz, onun mutlu olmayacağı bir yerde okumasında ısrar etmek akademik yönden çok olumlu sonuçlar vermeyebilir.

5. Okullara dayalı salt bilgi bizi istediğimiz sonuca ulaştırmayabilir.

Çünkü göz önüne almamız gereken bir diğer konu da çocuğumuzun ilgisi, yeteneği ve isteğine bağlı olarak tercihte bulunma olacaktır. TEOG öğrencileri için genelde arkadaşlarından ayrılmak istememek önemli bir etken olurken, üniversiteye gidecek olan öğrenciler için lokasyon, istenilen bölüm ve faaliyetler önemli rol oynar. Bu durumda çocuğunuzla bütçenizi de paylaşarak hep birlikte karar verebileceğiniz bir plan oluşturmalısınız. Ancak az önce de söylediğimiz gibi öğrenci mutlaka dinlenmeli, fikirlerine saygı duyulmalıdır.

6. Gerçekçi beklentilerde bulunun.

Beklentilerin gerçekçiliği üzerinde tutarlı bir şekilde durmak gerekmektedir. Bu noktada beklentinizi açıkça anlaşılır bir şekilde belirtin. Davranışlarınız da aynı tutarlılığı göstermeli. Var olanı nasıl değerlendireceğinizi stabil bir duygu-durum düzeniyle ifade edin. Böylelikle çocuğunuzun da tedirgin, stresli ve aklı karışık konseptinden uzaklaşmasına yardımcı olabilirsiniz.

7. Karşınızda bir birey olduğunu unutmayın!

Yaşımız ne olursa olsun her geçen gün kendi kimliklerimize yeni bir kavram ekliyoruz. Bunun çok daha yoğun yaşandığı ergenlik döneminde kimliğin iskeleti oluşuyor. İskeletin üzerine oluşacak vücut da sizin davranışlarınızdan söylemlerinize kadar birçok etmeni içinde barındıracak. Diğer maddelerde de belirttiğim gibi davranış geliştirmede büyük rol oynayacak. Ve bunlar bir sınav sonucundan daha önemli bir hedef haline gelmeli ki ebeveyn olarak görev başarıyla tamamlansın!


Sonuç ne olursa olsun, nasıl bir sene geçirmiş olursanız olun çocuğunuz istediği veya istemediği bir sonuçla hayatının en büyük savaşından çıktı. Başarısı, başarısızlığı, hayal kırıklıkları, sonucunda çıkardığı dersleri ile ister inanın ister inanmayın bu seneyi sizden çok daha yoğun yaşadı ve uzun bir süre el üstünde tutulmayı hak ediyor. Bu yaşta bu yoğunlukta psikolojik savaşlar vermek her yiğidin harcı değil ve maalesef bunu yaşamak durumundalar. Sırf bunun için bile evinizin prenses ve prenslerine hak ettikleri takdiri ve saygıyı göstermeyi ihmal etmeyin.


Kunduz nedir?

Kunduz, eğitmenlerle öğrencileri bir araya getirerek öğrencilere çözemedikleri sorularda profesyonel destek sunan bir mobil platform. Kunduz eğitmen ağı geçtiğimiz senelerde ilk 1000'e girmiş eğitmenlerden ve formasyonlu öğretmenlerden oluşmaktadır. Bu yoğun dönemde çözemediği soruları biriken herkes Kunduz’u Google Play’den ve Apple App Store’dan indirebilir.

www.kunduzapp.com

www.facebook.com/kunduzasor

www.twitter.com/kunduzasor

www.instagram.com/kunduzasor