Διαπραγμάτευση πριν τη συναίνεση

H έκκληση μίας κυβέρνησης προς την αντιπολίτευση για συναίνεση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλά ως τερτίπι εκ μέρους της πρώτης. Αποτελεί κυρίως ευκαιρία για διαπραγμάτευση σε περισσότερα ζητήματα από αυτά που ο ίδιος ο ΠΘ θα επιθυμούσε. Ακριβώς επειδή η σύγκλιση των πολιτικών αρχηγών δεν γίνεται κάθε μέρα, η ατζέντα μίας τέτοιας συνάντησης θα έπρεπε να περιέχει ένα πακέτο θεμάτων στα οποία θα υπάρξει η ανίχνευση δυνατότητας σύγκλισης κυρίως μέσω της διαπραγμάτευσης. Αυτές οι συναντήσεις αποτελούν έναν ανορθόδοξο τρόπο να προωθηθούν κάποια θέματα χωρίς απαραίτητα να υπάρξει κυβερνητική συνεργασία. Δεν είναι κακό…

Από αυτή την άποψη, η απόφαση της κας Γενημματά να αρνηθεί τη συζήτηση για το ασφαλιστικό στη σύσκεψη των αρχηγών και να τη μεταφέρει στη βουλή όπου η δύναμη του κόμματος της είναι περιορισμένη, μπορεί να στέκει θεσμικά, δεν είναι όμως και η βέλτιστη πολιτικά.

Αντιθέτως. Η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, αντί να περιορίσει την ατζέντα θα μπορούσε να την επεκτείνει θέτοντας τρία εξίσου καίριας σημασίας θέματα στα οποία θα μπορούσε (?) να υπάρξει σύγκλιση σε επίπεδο στρατηγικής.


Ασφαλιστικό

Προφανώς οι λεπτομέρειες της υλοποίησης των μέτρων που αφορούν το ασφαλιστικό αποτελούν ευθύνη της κυβέρνησης. Θα μπορούσε όμως διακομματικά να τεθεί ένας δεσμευτικός στόχος τον οποίο θα αποδεχθούν όλοι:

Πηγή: Eurostat

Όπως φαίνεται και στο σχήμα, η Ελλάδα ξοδεύει για συντάξεις ως ποσοστό του ΑΕΠ, σημαντικά περισσότερα σε σχέση με τους Ευρωπαίους. Ακόμη χειρότερα, φαίνεται ότι αυτό το φαινόμενο είναι μόνιμο και διατηρείται και στις προβλέψεις μέχρι το 2060. Είναι προφανές ότι αυτή η αυξημένη δαπάνη σε συντάξεις χρηματοδοτείται από την παραγωγική οικονομία στερόντας της πόρους σε σχέση με τους εταίρους μας. Επειδή η βελτίωση της παραγωγικής οικονομίας (και του ΑΕΠ) μπορεί να αυξήσει τις συντάξεις, η αύξηση όμως των συντάξεων δεν μπορεί να παρασύρει την οικονομία και το ΑΕΠ κατά τον ίδιο τρόπο, ας συμφωνήσουν οι αρχηγοί στο βασικό πλάισιο:

Προσαρμογή του κόστους συντάξεων ως ποσοστό του ΑΕΠ στον ευρωπαικό μέσο όρο μέχρι το 2020.


Παιδεία

Έχει γίνει κάποιο λάθος στη δημόσια συζήτηση. Μπορεί οι συντάξεις των παπούδων να αποτελούν μεγάλο εθνικό θέμα, η εκπαίδευση όμως των εγγονιών τους αποτελεί μεγαλύτερο και εθνικότερο.

Και εδώ σχεδιασμός ενός νέου εκπαιδευτικού συστήματος αποτελεί ευθύνη της κυβέρνησης, οι αρχηγοί των κομμάτων όμως μπορούν να συμφωνήσουν σε κάτι βασικό: Να επαναφέρουν σε πλήρη λειτουργία τη μοναδική πραγματική μεταρρύθμιση που συντελέστηκε τα τελευταία χρόνια στην Παιδεία. Και επειδή η συναίνεση είναι το ζητούμενο, δεν υπάρχει καλύτερος τρόπο να την υπηρετήσεις από το να επαναφέρεις και να δεσμευτείς σε μία πραγματική μεταρρύθμιση που, μόνη αυτή, κατάφερε να προκαλέσει τη συναίνεση όχι του συμβουλίου αρχηγών (αυτό είναι εύκολο), αλλά της ίδιας της βουλής. Ας συμφωνήσουν λοιπόν οι πολιτικοί αρχηγοί:

Την πλήρη επαναφορά και εφαρμογή του νόμου Διαμαντοπούλου.


Οικονομία

Και μιας και θα μαζευτούν στον ίδιο χώρο, ας θέσουν και ένα θεμελιώδες θέμα που αφορά τα οικονομικά μέτρα και ειδικά το μίγμα αύξησης φόρων / μείωσης δαπανών, που αποτελεί μείζον σημείο τριβής.

Η γενική ιδέα είναι αυτή:

…. εάν η πρόταση της κυβέρνησης ήταν να μειωθεί η κρατική σπατάλη κατά 3%, δηλαδή τα έξοδα από 49,30% να υποχωρήσουν στο 46,30% του ΑΕΠ, δεν θα χρειαζόταν να ψηφιστεί καμία αύξηση της φορολογίας. Το 49,30% των εξόδων της χώρας μας επί του ΑΕΠ αντιστοιχούν σε 88,37 δισ. για το 2014 (με ΑΕΠ 179,08 δισ.). Τα 88,3 δισ. μπορούν να μειωθούν κατά 4 δισ. ώστε να μη χρειαστεί οι πολίτες να πληρώσουν τα παραπάνω 8 δισ. το 2015–2016.

Εδώ οι αρχηγοί μπορούν να συμφωνήσουν στον ελάχιστο (και απλούστατο) κοινό παρονομαστή:

Για κάθε ένα ευρώ δημοσιονομικής προσαρμογής, το μισό να αφορά τη μείωση δαπανών και το άλλο μισό να αφορά την αύξηση φόρων.

Κάπως έτσι ίσως να βγεί και κάτι χρήσιμο από μία (σχεδόν) άτυπη συνάντηση των πολιτικών αρχηγών.