Pandemi döneminde uzaktan kullanılabilirlik testleri

Sevginur Ak, UX Designer @ Look

Covid-19; hayatımızın her alanında olduğu gibi, kullanılabilirlik ve kullanıcı testlerinde de önümüze çıkan bir bariyer. Projelerimizde bu bariyeri nasıl geçeceğimiz ise, çalışmalarımızın kalitesini büyük oranda etkileyecek.

Bu makalede uzaktan kullanılabilirlik ve kullanıcı testleri ile ilgili deneyim ve önerilerimizi paylaşacağız.

Kullanılabilirlik testleri kullanıcılar açısından yüz yüze yapıldığında (Ofiste yapılan testler için testin yapılacağı alana gidiş-dönüş süresini de göz önüne alırsak) oldukça gerilimli ve zaman alan bir süreç. Ancak uzaktan gerçekleştirdiğimiz testleri, hem kullanıcın alışkın olduğu ortamda, hem de alışkın olduğu cihazlarla gerçekleştirdiğimiz daha verimli geçirebilir ve krizi fırsata çevirebiliriz.

Uzaktan kullanıcı testlerini yapabilmek için hangi platformları kullanabiliriz?

Bunun için seçeneklerimiz oldukça fazla. Remote kullanılabilirlik testleri için özelleştirilmiş araçları (Lookback, Testbirds, vb…) kullanabileceğiniz gibi, ekran paylaşımı yapılabilen görüntülü konuşma araçlarını (Zoom, Gotomeeting, vb…) da tercih edebilirsiniz. Benim bu konudaki tavsiyem, görüntü ve ses konusunda problem yaşamayacağınıza emin olduğunuz ve arayüzüne alışkın olduğunuz bir araç tercih etmeniz yönünde.

Uzaktan yapılan testlerde platform seçimi yaparken nelere dikkat edilmeli?

Platform seçimini, düzenleyeceğiniz testin niteliklerine göre yapabilirsiniz. Mesela; izleyici sayısının çok olacağı bir test için, kullanıcı testleri için tasarlanmış bir araç (Lookback gibi) kullanmak daha doğru olabilir. Bu tarz platformlarda izleyiciler, test katılımcıları tarafından görülmez. İzleyiciler, sessiz ve gizlidirler. Sadece moderatör tüm katılımcıları görebilir. Böylece izleyicilerin varlığı kullanıcılar tarafından bilinmez. Bu da kullanıcı tarafında psikolojik olarak daha rahat bir test süreci sağlar.

İzleyici sayısının birden fazla olmadığı, sadece ekran paylaşımı yapılan kullanıcı testlerinde, Zoom ya da Hangouts gibi kullanıcıların da alışkın olduğu bir arayüz kullanmak, katılımcılar açısından mental olarak rahatlatıcı olacaktır.

Kullanılabilirlik testlerinde, katılımcılardan kameralarını açmasını istemeseniz bile siz kameranızı mutlaka açın. Kullanıcı, robotik bir sesten ziyade karşısında bir insan olduğunu görsün ve hissetsin.

Kullanıcı, test boyunca izlendiğinin farkında, eğer siz de izlendiğinizi düşündürürseniz durumlar 1–1 olacak şekilde eşitlenmiş olur ve bu da daha normalleşmiş şartlarda test yapabilmek demek. Bu, fiziksel kullanılabilirlik testlerinde elimize geçmeyecek bir fırsat.

Biz görüşmelerimiz için Zoom, etkileşimli prototiplerimiz için de Invision kullanıyoruz.
Biz görüşmelerimiz için Zoom, etkileşimli prototiplerimiz için de Invision kullanıyoruz.
Biz uzaktan iletişim için Zoom, etkileşimli prototiplerimiz için Invision kullanıyoruz

Kullanıcılarınıza küçük tatlı yalanlar söylemekten kaçınmayın!

“Sesli düşünelim.”

“Aklınızdakileri sesli dile getirirseniz bize daha fazla katkı sağlamış olursunuz.”

Bu cümleler eminim bir çoğunuza tanıdık gelmiştir. Kullanılabilirlik testi yürütenler daha önce birçok kez kullanıcılarını bu şekilde uyarmışlardır.

Şimdi, bir test katılımcısı olduğunuzu hayal edin:

Testi yürüten bir moderatör, bir ya da daha fazla izleyici eşliğinde; hayatınızda belki de ilk kez gördüğünüz bir ekranda, daha önce hiç yapmadığınız görevleri tamamlamanızı bekliyor. Her hareketinizi en az 2 çift göz izlemekte ve biri sürekli sizden sesli düşünmenizi istemekte.

Ben yazarken bile gerildim. Hiç kuşkusuz çoğu zaman kulanıcıların içinde bulundukları ruh halini unutuyoruz. Onlar da kendilerini bir sınavda gibi hissedip geriliyorlar ve biz sesli düşünmelerini istedikçe işlerini kolaylaştırmıyoruz.

Kullanılabilirlik testi için kullandığımız platformlarda bazen altyapı problemlerinden, bazen de internet hızımızdan dolayı, kullanıcıların ekran görüntüleri bize gecikmeli olarak gelebilmektedir. Bu durumu avantaja çevirebiliriz.

Zoom gibi online test yaparken kullandığımız ekran paylaşım platformlarında, görüntü geç gelmese dahi, kullanıcılara görüntünün geç geldiğini ve takip etmeyi kolaylaştırmak için hangi işlemi yaptıklarını sesli dile getirmelerini isteyin.

Sesli dile getirmelerini istediğinizde sadece gördüklerini söylemek yerine sürekli konuşma halinde oldukları için farkında olmadan düşündüklerini de sesli dile getirecekler. Ve bunu izleniyormuş ya da test ediliyormuş gibi gergin bir ruh haliyle değil, size yardım ettiklerini düşündükleri için çok doğal ve içgüdüsel olarak yapacaklar.

İşte bu yüz yüze test yaparken yakalayamayacağımız bir fırsat.

Son olarak…

Karantinada 6 ay geçirdikten sonra, yoğun bir kullanılabilirlik testi maratonuna girmek moderatörler için hiç kolay değil. Kendimizle baş başa günler geçirdikten sonra, insanlarla iletişim kurmayı unuttuğumuz bu günlerde; bu minik kurallar, Look olarak bizim online testlerde işimizi kolaylaştırmak için kullandığımız formüller.

Umarız sizin için de formülüze ederek basitleştirebilmişizdir.

Siz de bu kurallardan uyguladıklarınız varsa, sonuçlarını yorumlarda bizimle paylaşabilir, kendi ipuçlarınızı meslektaşlarımızla paylaşabilirsiniz.

Covid-19’un hayatımızın gerçeği olmadığı günlerde buluşmak dileğiyle…

We design experiences for brands, products and services

We design experiences for brands, products and services