De Graafseweg

Het blijft een dingetje, die Graafseweg. En ik zou liegen als ik zou ontkennen dat het voor mij meer is dan alleen een rijbaan minder. Maar waar gaat het nou precies om? In deze column neem ik je mee naar wat er achter mijn strijd tegen het versmallen van deze in Nijmegen inmiddels beruchte weg ligt.
Kort samengevat: ik vind dat iedereen moet kunnen gaan en staan waar hij wil, op exact het moment dat hij dat wil. Dat is vrijheid. We betalen belasting aan de overheid om ervoor te zorgen dat dat kan. Ik vind, in tegenstelling tot de lokale afdelingen van GroenLinks en D66, dus expliciet níet dat er een goed of fout vervoersmiddel is: hoe je reist, dat moet je lekker zelf weten.
Die vrijheid is in dit, en in alle andere politieke dossiers trouwens ook, mijn belangrijkste uitgangspunt. Alle argumenten die opgevoerd worden in de wel-of-niet-versmallendiscussie, leg ik langs de vrijheidsmeetlat. Het stadsbestuur heeft twee argumenten vóór een versmalling:
1. Meer ruimte voor fietsers
2. Beter leefklimaat aan de Graafseweg
“Zijn dat goede argumenten?”, vraag ik me af. “Een beetje”, is mijn conclusie. Zo heb ik nog nooit een fietsfile op de Graafseweg gezien, maar de auto staat er wel regelmatig vast. Fietsfiles verwacht ik ook niet, want sinds de vorige versmalling hebben fietsers zeeën van ruimte. Argument 1 serveer ik af. Maar met argument 2, het leefklimaat, ga ik wel mee. De Graafseweg is inderdaad een grauwe betonnen vlakte en daar mag best wat aan gedaan worden.
Er is een rits argumenten, van file tot de toename van uitstoot, tégen het versmallen van de Graafseweg. Ik behandel ze hier niet. Het is niet nodig om deze (overigens steekhoudende) argumenten tegen versmalling van de Graafseweg te behandelen, omdat je het leefklimaat aan de Graafseweg óók kunt verbeteren zonder de bewegingsvrijheid te beperken. Dat doen we heel vaak. We richten de openbare ruimte, zoals de stoep en ventweg anders in, met meer groen en andere zichtlijnen. Zo wordt de leefomgeving fijner, zonder dat er capaciteit voor infrastructuur verloren gaat.
Het leefklimaatargument en de versmalling hebben dus niets met elkaar te maken. Wat er in de Graafsewegdiscussie écht speelt, en daar komt mijn fanatisme vandaan, is dat GroenLinks en D66 gewoon willen dat je fietst (ook al staat in het verkiezingsprogramma van D66 heel wat anders). Deze partijen weten blijkbaar beter dan jijzelf hoe je van A naar B moet. De auto is slecht en de fiets is goed. De gedachtegang is “versmal die weg, zet de auto in de file, dan gaan mensen fietsen”.
Ik geloof daar niet in. Ik stoor me er natuurlijk aan dat het argument over de leefomgeving vals gebruikt wordt. Maar belangrijker: een stadsbestuur dat beter denkt te weten wat wel en niet goed voor je is gaat voor de volle 100% in tegen mijn vrijheidsbeeld. Zo’n stad wil ik niet en dat is de achterliggende strijd die hier gevoerd wordt. Het gaat om meer dan een rijbaan, het gaat om Nijmegen. Onze stad.