Niets, onzichtbaar

‘Het is een mooi vak’, zegt hij. ‘Maar het is tevens een ondankbaar vak.’ Ik zit met deze man om tafel voor een interview over de uitdagingen om de computer- en netwerksystemen van een multinational draaiende te houden. Hij geeft leiding aan de ICT- beheerorganisatie en zorgt er voor dat dat niet alleen de interne systemen niet op zwart gaan maar ook dat ik als consument zonder er veel nadenken een pinbetaling in een winkel of via mijn telefoon kan doen. Zijn werkdag is geslaagd als niemand van de miljoen dagelijkse gebruikers, zowel medewerkers als klanten, ook maar een seconde aan hem heeft gedacht.

Je kan zien dat deze man van zijn vak houdt. Hij praat met zichtbaar enthousiasme over het voorkomen van opstoppingen, het pareren van cybercriminele aanvallen en het goochelen met de wensen van gebruikers. ‘Wanneer wij ons werk goed doen, denkt niemand aan ons. Pas als er ergens stront aan de knikker is en de computers niet doen wat de gebruiker verwacht, pas dan gaan ze aan ons denken. En dat is op zo’n moment slechts zelden in positieve bewoordingen. Er is echter niemand die een bloemetje naar de afdeling stuurt als ze een week lang een vlekkeloos draaiend systeem hebben gehad. Dat wordt voor zoete koek aangenomen.’ Hij zucht hoorbaar. Het is een zucht van vakmensen die zaken onderhouden. Hun kracht zit ‘m in de onzichtbaarheid van hun werk. Als zij hun best hebben gedaan, gebeurt er helemaal niets. En dat was precies de bedoeling. Niets. Dat er heel veel vernuft, slimheid en kennis achter dat ‘niets’ zit, blijft helaas onzichtbaar.

Ik moet aan dit gesprek van een paar jaar geleden denken als ik lees over de mislukking van het project Europa. De kranten van vandaag staan weer vol over het falen van de samenwerking van de Europese veiligheidsdiensten, aan het gebrek aan een uniforme oplossing van het vluchtelingenprobleem en het soms rampzalige beleid van de Europese Centrale Bank. In de Britse discussie over een Brexit gaat het vooral over de dingen die zichtbaar fout gaan als bewijs dat Groot Brittannië zich los moet koppelen van het vasteland. Nationalistische partijen in de hele Eurozone hebben het over het failliet van Europa omdat er her en der dingen fout gaan. Dat er zo ontzettend veel wél goed gaat, zien we niet omdat het rijdt als een trein zonder vertraging. Zonder aan de techniek, het onderhoud en de infrastructuur te denken stappen we op tijd uit bij het volgende station en gaan ons weegs.