Het Koningslied

10 gemiste kansen

Dit artikel verscheen eerder op 2 April 2013 in de Volkskrant

John Ewbank sms-te naar Richard Krajicek dat hij nog een liedje had liggen uit 2005. Of dat wat was voor het Koningslied. Krajicek zit in het Nationaal Comité Inhuldiging. Daar was het idee voor een lied dat door heel het land klinkt geboren. John componeert voor Marco Borsato. Marco Borsato verkoopt veel platen in Nederland, dus het Comité koos het liedje van John voor het Koningslied.

Zou Willem-Alexander hierover meepraten?
Zou hij zien hoeveel kansen hij hiermee mist?

1

Neem de symboliek: het moet een lied voor alle Nederlanders worden.
Geef dan ook alle Nederlanders de gelegenheid om een lied in te sturen.

John mag ook wat sturen.

Maar wie weet is er iemand die met iets beters komt? Misschien ontdekken we een onbekende doch geniale toondichter.

2

En waarom mag de koning niet gewoon zelf beslissen? De koning mag al van alles niet. Dat komt vaak lullig over.

Maar de grondwet verbiedt de koning niet om een mooi lied te kiezen en daarmee te laten zien dat hij toch een beetje een leider is.

3

Koningen hebben in de geschiedenis vaak opdrachten gegeven voor kunstwerken. Dat gebruik werd ingewisseld voor een subsidiestelsel waarin anonieme commissies van kenners de beslissingen namen. De laatste tijd vinden veel mensen dat een onprettige gang van zaken. Zij stemmen op partijen die vinden dat de subsidies kunnen worden afgeschaft, en dat mensen maar op eigen initiatief een kunstenaar moeten steunen. Op zich een mooi idee, ware het niet dat er nog geen enkel theatergezelschap dat door de politiek werd wegbezuinigd vervolgens door een persoon of bedrijf is gefinancierd. Een goed moment dus om als koning een daad te stellen, het goede voorbeeld te geven door een gaaf lied te laten maken. Speciaal voor hemzelf. Omdat hij het waard is.

4

Tamelijk veel Nederlanders houden van Marco Borsato. Alle anderen kunnen zijn liedjes niet uitstaan. De keus voor John Ewbank deelt Nederland in tweeën. Je vindt het prachtig meeslepend óf verschrikkelijk cliché. Dat is niet verbindend. Dit lied geeft alles weg in drie maten intro. Je herkent meteen de kauwgomballensmaak en beslist: uitspugen of genieten. Dat kan heel anders. Natuurlijk is onze muzieksmaak nooit hetzelfde. Maar als je iets maakt dat nieuw, fris en ongewoon is, dan gaat het niet over smaak, maar over avontuur. Dan is niet meteen iedereen enthousiast, maar veroveren we het lied stap voor stap. Pioniers voorop, de rest er achteraan.

5

Nederland heeft karakter. De koning heeft karakter. Geef ons een lied dat karakter heeft.

Veel mensen hadden het direct over plagiaat toen John zijn liedje had gespeeld. Het was helemaal geen plagiaat, maar gewoon een opeenstapeling van clichés. Je weet meteen dat je dit al duizend keer hebt gehoord. Ook de mensen die het prachtig vinden gun je iets nieuws. Dit keer. Voor deze speciale gelegenheid.

6

Iets nieuws mislukt niet als het kwaliteit heeft. Het stuk van Piazzolla dat Carel Kraayenhof speelde tijdens de koninlijke bruiloft in 2002 was in ons land praktisch onbekend. Het heeft een onvergetelijke indruk achtergelaten. Johns lied is helaas niet uit je hoofd te krijgen. Maar dat is heel iets anders.

7

‘Het heeft iets Keltisch’, zei Van Nieuwkerk in De Wereld Draait Door. Er was ook een Chinees voorbeeld met dezelfde melodie. Commerciële muziek is vaak geglobaliseerde eenheidsworst. Het lijkt allemaal op elkaar. De koning is daarentegen totaal niet geglobaliseerd. Hij is alleen van hier. Ook een lied kan van hier zijn. Laat het Koningslied alsjeblieft niet Keltisch klinken of naar afhaalchinees smaken.

8

Waarom geen melodie van Sweelinck? Wie dat is? Nou, dat kun je dan dus aan miljoenen Nederlanders uitleggen: in de Gouden Eeuw was hij de Rembrandt van de muziek.

9

Voor een koning in de 21ste eeuw is het een uitdaging om relevant, geloofwaardig en actueel te zijn. Ikzelf denk bijvoorbeeld bij een koning al snel aan een kasteel met ridders. Het schept verwachtingen.

Johns muziek lijkt ook op de tune van Shrek, een briljante persiflage op een sprookjeswereld.

Geloof me, dat is niet de juiste associatie om je heerschappij mee aan te vangen.

10

Ten slotte, een gemiste kans voor een lied dat in twaalf provincies gaat klinken en tegelijkertijd op televisie wordt uitgezonden. Er zijn namelijk ook twaalf tonen in een toonladder. Dat schreeuwt om een spannende schakeling tussen twaalf pleinen in twaalf provincies: elk plein brult een toon en de tv-regie schakelt op het ritme van het lied het land door. Zo ontstaat samenhang uit losse flarden Nederland.

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.