Lezzet Manipülasyonu

Mert Ural
Mert Ural
Sep 2, 2018 · 2 min read

Ümit Alan Birgün’de @vedatmilor’un menemen tartışmasını farklı bir boyuta taşımış. Ben de hem lezzet dünyamızdaki manipülasyonu hem de Milor’u nasıl anlamamız gerektiğiyle ilgili iki kelam etmek istedim.

Manipülasyon kelimesini görünce genel olarak bizden eğitimsiz, daha az görmüş geçirmiş kişilerin düşürüldüğü tuzak olarak algılarız. Halbuki manipülasyon hepimizi etkileyen bir olgudur ve sadece yanlış — zararlı olduğu söylenemez.

Mesela bugün Türkiye’de Pepsi reklamlarında Pepsi’nin kör tadım testlerinde daha başarılı olduğu söyleniyor. Araştırmacılar beyin tarama teknolojisini de kullanarak Pepsi’nin kör tadım testinde beyne daha fazla zevk verdiğini kanıtladılar. Fakat markanın bilindiği testlerde bu durum çok farklı çıktı ve Coca-Cola açık ara öne geçti. Bunun sebebi Coca-Cola’nın reklamlarının, verdiği mesajın ve kültürünün insan beynini bile manipule etmesiydi. (Incognito kitabında okumuştum sanırım zaten oldukça popüler bir bilgi) Burada etik bir problem yok, kimse Coca-Cola’yı bize bilerek ve isteyerek daha fazla zevk verdiği için suçlayamaz. Pahalı şarap ve yemeklerden normalinden çok daha fazla zevk alma durumu da kimi zaman bununla açıklanabiliyor. (Hiç olmazsa ayırt edemeyecek kişilerde ya da bir ayırt edici artısı bulunmayan durumlarda.) Aslında pazarlama ve iletişim bize sunduğu ürünlerden değerinden çok daha fazla zevk alma şansı yaratıyor.

Milor’un da genel olarak Türk kültürü ile çarpıştığı konu bu bence. Bizim insanımız rakı — muhabbet — fasıl derken yediği uyduruk yemekten fazlasıyla zevk alabiliyor, hele ki beyni ve dili yüksek alkol ve sigarayla uyuştuktan sonra her şey keyifli, fakat doğal olarak temiz ağız, ayık kafa, sağlam damak tadı ve kültürün manipülasyonlarını yemeyecek bir kişilikle masaya oturduğunda Milor doğal olarak yediği peynirin peynir, domatesin domates olmadığını anlayabiliyor. Tabii burada alan memnun satan memnun durumu da var. Hepimiz o uyduruk yemeklerle rakı gecesi yapıp oldukça zevk alıyoruz; kültürümüz bu, fakat yurt dışından gelen ya da damak zevki çeşitli biri bizim bu ayin tadındaki yeme — içme kültürümüze doğal olarak; bu uyduruk şeyleri yemekten ne zevk alıyorsunuz diye çıkışabiliyor.

    Written by

    Mert Ural

    Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
    Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
    Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade